Đọc hiểu Tiếng đàn mưa (Bích Khê) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Mưa hoa rụng, mưa hoa xuân rụng Mưa xuống lầu, mưa xuống thềm lan(1) Mưa rơi ngoài nẻo dặm ngàn Nước non rả rích giọng đàn mưa xuân.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

TIẾNG ĐÀN MƯA

Mưa hoa rụng, mưa hoa xuân rụng

Mưa xuống lầu, mưa xuống thềm lan(1)

Mưa rơi ngoài nẻo dặm ngàn

Nước non rả rích giọng đàn mưa xuân.

 

Lầu mưa xuống, thềm lan mưa xuống

Cùng nước non mưa rụng hoa xuân

Mưa rơi ngoài nội(2) trên ngàn

Nghe trong ý khách giọt đàn mưa rơi.

 

Đầm mưa xuống nẻo đồi mưa xuống

Bóng dương tà(3)… rụng bóng tà dương(4)

Hoa xuân rơi với bóng dương

Mưa trong ý khách mưa cùng nước non.

 

Rơi hoa hết mưa còn rả rích

Càng mưa rơi càng tịch bóng dương

Bóng dương với khách tha hương

Mưa trong ý khách muôn hàng lệ rơi.

(Thơ Bích Khê, NXB Tổng hợp Đồng Nai, 2006, tr. 137-138)

Chú thích:

(1) Thềm lan: thềm hoa lan, thềm nhà (cách nói tao nhã, văn chương). Sách và văn học

(2) Nội: cánh đồng.

(3) Bóng dương tà, bóng tà dương: mặt trời lúc sắp tắt hẳn.

Câu 1

Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ song thất lục bát

Giải thích:

Trong một khổ thơ có 2 câu lục (7 tiếng) và một cặp câu lục bát.

Câu 2

Chỉ ra nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc bài thơ, xác định người trực tiếp bộc lộ cảm xúc.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình: Người khách tha hương.

Giải thích:

Qua các câu thơ như "Nghe trong ý khách giọt đàn mưa rơi", "Mưa trong ý khách", "Bóng dương với khách tha hương", người khách xa quê trực tiếp bộc lộ nỗi buồn và nỗi nhớ quê hương da diết.

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong đoạn thơ sau:

“Mưa hoa rụng, mưa hoa xuân rụng

Mưa xuống lầu, mưa xuống thềm lan

Mưa rơi ngoài nẻo dặm ngàn

Nước non rả rích giọng đàn mưa xuân.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định một biện pháp tu từ tiêu biểu và phân tích tác dụng đối với nội dung, nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ "mưa".

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu da diết, trầm buồn cho đoạn thơ.

+ Nhấn mạnh hình ảnh cơn mưa xuân phủ kín không gian từ lầu, thềm lan đến nẻo dặm ngàn.

+ Gợi không gian mênh mang, hiu quạnh và làm nổi bật tâm trạng cô đơn, buồn nhớ của nhân vật trữ tình.

Giải thích:

Việc lặp lại từ "mưa" khiến hình ảnh cơn mưa xuất hiện dày đặc, như lan tỏa khắp cảnh vật và thấm sâu vào tâm hồn người khách. Qua đó, cảnh và tình hòa quyện, nỗi buồn được diễn tả tinh tế, sâu lắng.

Câu 4

Chỉ ra mối liên hệ giữa hình ảnh nước non ở ba khổ thơ đầu với nội dung của hai câu thơ cuối.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa của hình ảnh "nước non", sau đó liên hệ với cảm xúc được bộc lộ ở hai câu thơ cuối.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh "nước non" ở ba khổ thơ đầu vừa gợi không gian thiên nhiên rộng lớn, vừa gợi quê hương, đất nước. Hình ảnh ấy trở đi trở lại trong tiếng mưa càng làm cho nỗi buồn và nỗi nhớ quê của người khách tha hương thêm da diết. Vì thế, đến hai câu thơ cuối, cảm xúc được đẩy lên cao khi nhân vật trữ tình trực tiếp bộc lộ nỗi cô đơn và nhớ quê qua hình ảnh "khách tha hương" và "muôn hàng lệ rơi".

Giải thích:

Suốt ba khổ thơ đầu, hình ảnh "nước non" luôn xuất hiện cùng tiếng mưa và cảnh chiều tà, tạo nên không gian mênh mang, gợi nỗi nhớ quê hương âm thầm. Từ những cảm xúc được dồn nén ấy, hai câu thơ cuối đã bộc lộ trực tiếp tâm trạng của người khách xa quê. Như vậy, hình ảnh "nước non" chính là nền cảnh góp phần làm nổi bật nỗi nhớ quê và nỗi buồn tha hương của nhân vật trữ tình.

Câu 5

Từ nỗi nhớ quê hương của nhân vật trữ tình trong bài thơ, em hãy đề xuất những giải pháp để người trẻ luôn giữ sợi dây gắn kết với quê hương, xứ sở.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xuất phát từ nội dung bài thơ để rút ra những việc làm cụ thể giúp người trẻ gắn bó với quê hương.

Lời giải chi tiết

- Cần thường xuyên quan tâm, tìm hiểu về lịch sử, văn hóa và truyền thống của quê hương để thêm yêu và tự hào về nơi mình sinh ra.

- Nên giữ gìn tiếng nói, phong tục đẹp, thường xuyên trở về thăm quê và quan tâm đến gia đình, người thân.

- …

Giải thích:

Trong bài thơ, tiếng mưa và hình ảnh "nước non", "khách tha hương" đã gợi lên nỗi nhớ quê hương sâu sắc của nhân vật trữ tình. Nỗi nhớ ấy nhắc nhở rằng dù ở bất cứ nơi đâu, người trẻ cũng cần biết trân trọng, gìn giữ bản sắc quê hương và hãy để một khoảng trống trong trái tim mình cho nơi chôn rau cắt rốn.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close