Đọc hiểu Sẽ ra sao nếu cuộc đời không có ước mơ (Hoàng Công Danh) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đoạn trích trên có sự kết hợp của các thao tác lập luận chính: Phân tích, Bình luận và So sánh.

Giải thích:

- Thao tác Phân tích: Tác giả chia tách vấn đề thành hai khía cạnh đối lập rõ rệt

- Thao tác So sánh: Ví von lối sống của người không có ước mơ “như một con robot được lập trình sẵn” để làm nổi bật sự tẻ nhạt, máy móc.

- Thao tác Bình luận: Đưa ra nhận định, đánh giá mang tính khẳng định ở cuối bài về thời điểm thực hiện ước mơ nhằm định hướng tư tưởng và thúc giục hành động.

- Ý nghĩa của việc nuôi dưỡng ước mơ:

+ Là phép màu biến mỗi thời khắc trong nhịp đời dù nhanh vội hay buồn tẻ đều trở nên đáng sống.

- Cuộc đời nếu không có ước mơ:

+ Sống thụ động, máy móc như một con robot được lập trình sẵn, làm những công việc nhàm chán.

+ Niềm vui sống bị mài mòn, nhiệt huyết cống hiến bị dập tắt, năng lực tiềm ẩn mãi bị chìm khuất không thể tỏa sáng; con tim trở nên khô cằn cảm xúc, hiu hắt.

Giải thích:

Bằng cách đặt hai viễn cảnh sống đối lập ngay cạnh nhau, tác giả tạo ra một độ chênh tâm lý mạnh mẽ, buộc người đọc phải tự nhìn nhận lại trạng thái sống của chính mình.

- Biện pháp tu từ: So sánh (qua từ chỉ quan hệ "như").

- Tác dụng:

+ Cụ thể hóa một trạng thái sống trừu tượng trở nên trực quan, dễ hình dung.

+ Làm hiện lên hình ảnh những con người sống một cách vô hồn, máy móc, lặp đi lặp lại những quỹ đạo quen thuộc một cách thụ động, vô cảm trước dòng chảy thời gian.

+ Thể hiện thái độ xót xa, phê phán và cảnh tỉnh sâu sắc của tác giả trước lối sống mòn, sống hoài phí; từ đó tạo động lực mạnh mẽ thôi thúc người đọc phải bứt phá, thức tỉnh để tìm lại bản ngã và khát vọng của chính mình.

Giải thích:

“Robot” là biểu tượng của cỗ máy vô tri, hoạt động hoàn toàn dựa trên những đoạn mã có sẵn, không có cảm xúc và không có quyền tự quyết. Việc đặt cuộc sống con người bên cạnh hình ảnh robot làm đậm nét cái giá phải trả của sự thụ động: khi bạn từ bỏ ước mơ, bạn cũng tự từ bỏ đặc quyền làm một con người đúng nghĩa.

+ Ước mơ là động lực giúp con người vượt qua khó khăn và chạm tới những điều ý nghĩa trong cuộc sống. Dù ở bất kỳ giai đoạn nào, việc bắt đầu lại với khát vọng có thể tạo nên sự thay đổi tích cực, mang lại niềm tin và sức sống mới.

+ Lịch sử và thực tiễn đã chứng minh rằng nhiều người đạt được thành tựu lớn lao dù khởi đầu muộn, bởi điều quan trọng nhất không phải thời điểm mà là sự quyết tâm và hành động. Vì thế, việc không ngừng nuôi dưỡng ước mơ là cần thiết để mỗi người không ngừng tiến bước và sống trọn vẹn.

Giải thích:

Chỉ cần có sự vun đắp và lòng quyết tâm, khát vọng sẽ luôn có sức sống nội sinh mạnh mẽ để chuyển hóa thành thành quả ngọt ngào, bất chấp thời gian muộn màng.