Đọc hiểu Mẹ (Bằng Việt) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Nhân vật trữ tình: người con/ con.

Giải thích:

Trong toàn bộ bài thơ, tác giả sử dụng đại từ xưng hô “con” để bộc lộ nỗi nhớ, tình cảm và lòng biết ơn đối với người mẹ miền Nam đã chăm sóc mình khi bị thương.

Từ ngữ thể hiện hình ảnh người mẹ: “dáng mẹ ân cần, lặng lẽ; tiếng chân rất nhẹ”.

Giải thích:

Các cụm từ “dáng mẹ ân cần, lặng lẽ”, “tiếng chân đi rất nhẹ” (khổ 1) khắc họa hình ảnh người mẹ dịu dàng, chăm sóc con một cách âm thầm, chu đáo.

Theo văn bản, khi bị thương nằm lại mùa mưa, người con đã nhớ đến những hình ảnh: “dáng mẹ ân cần mà lặng lẽ, nhà yên ắng, gió từng hồi trên mái nhà, vườn cây che bóng kín sau nhà, trái chín rụng suốt mùa thu lộp độp, những dãy bưởi sai, những hàng khế ngọt, nhãn đầu mùa, chim đến bói”...

Giải thích:

Những hình ảnh ấy đều là những hình ảnh bình dị, thân thuộc của quê hương và gia đình, thể hiện nỗi nhớ da diết của người con khi phải xa nhà trong hoàn cảnh chiến tranh.

- Đảo ngữ: tình máu mủ

- Tác dụng: Nhấn mạnh tình yêu thương, quan tâm của mẹ luôn dành cho con.

Giải thích:

Cụm “tình máu mủ” được đưa lên đầu câu (khổ cuối). Cách diễn đạt này nhấn mạnh tình cảm ruột thịt sâu nặng mà người mẹ dành trọn cho con.

- Chủ đề: Tình mẫu tử

- Nội dung: văn bản tái hiện những kỉ niệm thấm đượm ân tình sâu nặng khi tác giả tham gia kháng chiến và bị thương, đã được người mẹ ở đó yêu thương, chăm sóc tận tình. Qua đó, tác giả bày tỏ tình cảm yêu thương, lòng biết ơn sâu nặng với những người mẹ hậu phương.

Giải thích:

- Chủ đề: Tình mẫu tử vì toàn bộ đoạn thơ tập trung khắc họa tình yêu thương, sự chăm sóc, hi sinh của người mẹ dành cho người con bị thương.

- Nội dung: Đoạn thơ tái hiện những ngày người chiến sĩ bị thương được mẹ miền Nam tận tình chăm sóc bằng tình yêu thương chân thành. Qua đó, tác giả bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng sâu sắc đối với người mẹ và ca ngợi tình cảm quân dân gắn bó như ruột thịt.

Mẹ hiện lên dịu dàng, tần tảo, giàu đức hi sinh cao cả; mẹ thương anh chiến sĩ bị thương như thương đứa con ruột thịt; mẹ chăm sóc anh ân cần mà lặng lẽ…

Giải thích:

Hình ảnh người mẹ hiện lên qua các chi tiết: “dáng mẹ ân cần mà lặng lẽ”, “tiếng chân đi rất nhẹ”, “hái trái bưởi đào”, “nấu canh tôm khế”. Những chi tiết ấy cho thấy mẹ là người dịu dàng, giàu lòng yêu thương, tận tụy chăm sóc người chiến sĩ bị thương như con ruột của mình. Đồng thời, mẹ còn là biểu tượng cho những người mẹ miền Nam giàu đức hi sinh và nghĩa tình trong những năm tháng chiến tranh.

Hai câu thơ có sức khái quát lớn bởi mẹ không chỉ là một cá nhân nữa, mẹ chính là đại diện cho bao bà mẹ miền Nam khác hết lòng thương yêu chiến sĩ như con đẻ; chính tình thương yêu mà mẹ dành cho người chiến sĩ đã khiến cho mảnh đất xa lạ trở nên gắn bó, thân thuộc như chính quê hương mình.

Giải thích:

Khi bị thương, người chiến sĩ ở nơi xa lạ nhưng nhờ sự chăm sóc ân cần của mẹ miền Nam mà cảm thấy được yêu thương, che chở. Hình ảnh “có mẹ, hóa thành quê” cho thấy tình thương của mẹ đã làm cho mảnh đất xa lạ trở nên gần gũi, thân thuộc như quê hương của mình.

Tình cảm trân trọng, biết ơn và ghi nhớ suốt đời mình. Đây là những tình cảm sâu đậm và thiêng liêng mà người mẹ miền Nam dành cho anh chiến sĩ.

Giải thích:

Tình cảm ấy được thể hiện qua những nỗi nhớ da diết về hình ảnh người mẹ: “dáng mẹ ân cần mà lặng lẽ”, “có canh tôm nấu khế”, “Tình máu mủ mẹ dồn con hết cả”. Người chiến sĩ cảm nhận được tình yêu thương vô bờ mà mẹ dành cho mình nên xem mẹ như người thân ruột thịt. Đặc biệt, câu thơ “Tỉnh ra rồi, có mẹ, hóa thành quê!” cho thấy sự gắn bó, lòng biết ơn và tình cảm thiêng liêng mà tác giả dành cho người mẹ miền Nam.

Gợi ý thông điệp:

- Ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử

- Tình cảm quân dân thiêng liêng như tình máu mủ

-....

Giải thích:

Đoạn thơ khắc họa hình ảnh người mẹ miền Nam hết lòng chăm sóc người chiến sĩ bị thương như con ruột của mình. Những cử chỉ ân cần, sự hi sinh thầm lặng của mẹ đã giúp người con cảm nhận được hơi ấm gia đình và quê hương. Qua đó, tác giả làm nổi bật giá trị thiêng liêng của tình mẫu tử và tình quân nhân.