Đọc hiểu Cuối rễ đầu cành (Bế Kiến Quốc) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Vươn mãi vào bề sâu Cái rễ non tìm đường cho cây Qua sỏi đá có khi tướp máu Hướng mãi lên chiều cao Cái cành non vượt mùa đông nắng hạ Nảy chiếc lá như người sinh nở

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CUỐI RỄ ĐẦU CÀNH

Bế Kiến Quốc

Vươn mãi vào bề sâu

Cái rễ non tìm đường cho cây

Qua sỏi đá có khi tướp máu

 

Hướng mãi lên chiều cao

Cái cành non vượt mùa đông nắng hạ

Nảy chiếc lá như người sinh nở

 

Ai đang ngồi hát trước mùa xuân

Cuộc đời như thế tự nhiên xanh

Chỉ có đất yêu cây thì đất biết

Những cơn đau nơi cuối rễ đầu cành...

(Những mảnh ghép của huyền thoại, Nguyễn Thanh Tâm tuyển chọn - giới thiệu 141 tác giả thơ Việt Nam đương đại, NXB Văn học, 2024, tr.45)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số tiếng trong mỗi dòng thơ, cách ngắt nhịp và cách trình bày các dòng thơ.

Lời giải chi tiết

- Thể thơ tự do

- Dấu hiệu nhận biết: số chữ trong các dòng thơ không đều nhau, nhịp thơ ngắt linh hoạt, …

Giải thích:

Các dòng thơ không thống nhất về số tiếng, cách ngắt nhịp cũng thay đổi tùy theo mạch cảm xúc của tác giả. Đây là những đặc điểm tiêu biểu của thể thơ tự do.

Câu 2

Xác định hình ảnh được sử dụng để so sánh với quá trình nảy chiếc lá của cành non trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ câu thơ chứa phép so sánh, xác định hình ảnh được đem ra so sánh với quá trình nảy chiếc lá của cành non và nêu đúng hình ảnh đó.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh: như người sinh nở

Giải thích:

Trong câu thơ "Nảy chiếc lá như người sinh nở", tác giả sử dụng từ "như" để so sánh giữa quá trình chiếc lá non xuất hiện với người sinh nở.

Câu 3

Nhận xét về cách tác giả đặt nhan đề cho văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa của nhan đề gắn với nội dung bài thơ. Chỉ ra sự độc đáo của cách đặt nhan đề và vai trò của nhan đề trong việc gợi mở chủ đề tác phẩm.

Lời giải chi tiết

- Nhan đề ấn tượng: sử dụng hình ảnh đối lập của một cái cây ("cuối rễ" sâu trong lòng đất và "đầu cành" chót vót trên cao).

- Cách đặt nhan đề rất giàu sức gợi, khái quát toàn bộ hành trình sống, sự nỗ lực âm thầm của cây để dâng hiến sự sống cho đời.

- Qua đó, nhan đề gợi mở chủ đề của bài thơ: muốn trưởng thành và phát triển phải trải qua đau đớn, thử thách.

Giải thích:

Nhan đề "Cuối rễ đầu cành" mang nghĩa gốc là gọi tên hai bộ phận của cây, nhưng ẩn sâu trong đó là toàn bộ quá trình sinh trưởng của cây từ dưới lòng đất đến ngọn cành vươn cao. Hình ảnh này giúp người đọc liên tưởng đến những khó khăn, đau đớn mà cả rễ và cành đều phải trải qua để cây có thể xanh tốt. Vì vậy, nhan đề vừa ngắn gọn, độc đáo vừa góp phần làm nổi bật thông điệp của bài thơ về sự trưởng thành và cống hiến.

Câu 4

Nêu nội dung của hai dòng thơ:

“Chỉ có đất yêu cây thì đất biết

Những cơn đau nơi cuối rễ đầu cành…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa của hình ảnh thơ trong ngữ cảnh, từ đó làm rõ thông điệp mà tác giả gửi gắm về những hi sinh, gian khó phía sau sự sống và sự trưởng thành.

Lời giải chi tiết

- Chỉ những ai thật sự yêu thương, gắn bó mới thấu hiểu những gian khổ, hi sinh mà người khác trải qua.

- Đằng sau sự lớn lên và vẻ xanh tươi luôn là những nỗ lực âm thầm, những đau đớn ít ai nhìn thấy.

=> Hai câu thơ ca ngợi sự hy sinh thầm lặng và lòng biết ơn, sự thấu hiểu trong cuộc đời.

Giải thích:

Hình ảnh "đất yêu cây" ý chỉ đất luôn âm thầm nuôi dưỡng cây nên chỉ đất mới hiểu được những "cơn đau nơi cuối rễ đầu cành" - những khó khăn mà cây phải trải qua trong quá trình sinh trưởng. Qua đó, nhà thơ muốn khẳng định rằng chỉ có tình yêu thương mới giúp con người cảm nhận, chia sẻ được những hi sinh, vất vả của nhau.

Câu 5

Từ hành trình sinh tồn của rễ non và cành non được thể hiện trong văn bản, em hãy rút ra bài học về lẽ sống cho bản thân (trình bày khoảng 5 đến 7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ từ hành trình của rễ non và cành non để rút ra bài học về lẽ sống

Lời giải chi tiết

- Không đầu hàng trước nghịch cảnh. Sẵn sàng đương đầu với mọi khó khăn, thử thách.

- Biết trân trọng những hi sinh thầm lặng của những người luôn yêu thương, nâng đỡ mình.

- …

Giải thích:

Bài học được rút ra từ chính hành trình của rễ non và cành non trong bài thơ. Cũng như cây phải vượt qua sỏi đá, mưa nắng và những "cơn đau" để lớn lên, con người muốn trưởng thành cũng cần kiên cường đối mặt với thử thách, đồng thời biết ghi nhớ công lao của những người đã âm thầm giúp đỡ mình.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close