Đọc hiểu Tử tế à, tử tế ơi, hãy quay lại với người Việt! (Trương Trọng Nghĩa) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Theo tác giả, sự xấu hổ có những vai trò:

- Là biểu hiện của lương tâm và nhân cách con người.

- Giúp con người nhận ra lỗi lầm của bản thân.

- Khiến con người ngần ngại, dè chừng trước việc làm sai trái.

- Là lực cản ngăn con người sa sâu hơn vào tội lỗi.

- Giúp con người có cơ hội sửa sai, trở lại sống tử tế.

- Góp phần nuôi dưỡng và gìn giữ sự tử tế trong mỗi người.

Giải thích:

Tác giả cho rằng sự xấu hổ chính là “lương tâm cắn rứt”. Khi làm điều sai trái, cảm giác xấu hổ sẽ khiến con người day dứt, tự trách mình và nhận ra hành động đó là không đúng. Nhờ vậy, họ sẽ có ý thức sửa sai và tránh lặp lại lỗi lầm.

Câu nói muốn khẳng định rằng nếu con người không còn biết xấu hổ trước những việc làm sai trái của mình thì sẽ dần mất đi ý thức về đúng - sai, tốt - xấu. Khi đó, họ sẽ coi những hành vi xấu ác là bình thường, tiếp tục phạm lỗi mà không hối hận. Lâu dần, lương tâm bị tê liệt, nhân cách suy thoái và sự tử tế trong con người cũng mất đi.

Giải thích:

"Chai lỳ sự xấu hổ" là trạng thái không còn cảm thấy day dứt hay ân hận khi làm điều sai. Đây là dấu hiệu nguy hiểm vì nó khiến con người dễ trượt dài trong những hành động tiêu cực.

Việc đưa ra câu chuyện của giáo sư Ngô Bảo Châu có tác dụng:

- Làm sáng tỏ luận điểm: muốn trở thành người tử tế phải biết xấu hổ khi làm điều sai trái.

- Cung cấp dẫn chứng thực tế, cụ thể và tiêu biểu.

- Tăng tính chân thực, khách quan và sức thuyết phục cho bài viết.

- Giúp người đọc dễ hiểu, dễ tiếp nhận thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.

Giải thích:

Câu chuyện về một người có uy tín, tài năng như giáo sư Ngô Bảo Châu cho thấy bài học về sự xấu hổ và lòng trung thực là hoàn toàn đúng đắn, có giá trị trong việc hình thành nhân cách.

Gợi ý: Em đồng tình với ý kiến: “Muốn thành người tử tế phải biết xấu hổ.” Bởi vì sự xấu hổ là biểu hiện của lương tâm và ý thức trách nhiệm đối với hành vi của bản thân. Khi biết xấu hổ vì những lỗi lầm đã gây ra, con người sẽ tự nhìn nhận khuyết điểm, biết hối hận và cố gắng sửa chữa để trở nên tốt hơn. Ngược lại, nếu không biết xấu hổ, con người dễ coi thường các chuẩn mực đạo đức, tiếp tục làm điều sai trái và đánh mất sự tử tế. Tuy nhiên, xấu hổ không phải để tự ti hay dằn vặt bản thân mà để nhận ra sai lầm và hoàn thiện mình. Vì vậy, biết xấu hổ đúng lúc chính là một phẩm chất quan trọng giúp con người sống đẹp và có trách nhiệm hơn.

Giải thích:

Câu trả lời thể hiện quan điểm đồng tình, đồng thời lí giải vì sao sự xấu hổ là nền tảng của lòng tự trọng và nhân cách tốt đẹp.