Đọc hiểu Lão Ứng (Huệ Minh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
(Tóm tắt: Lão Ứng, một lão già nghiện rượu, và có tật trộm cắp. Nhưng tật đó đột ngột chấm dứt sau cái chết của bà Hinh, vợ lão. Cũng từ đó, xóm thôn lặng lẽ hẳn. Nhưng đêm đó, tôi và lão bắt gặp thằng Khánh con cô Tân trộm chuối. Cô Tân là cô giáo của tôi, nhà cô nghèo, lại bênh quanh năm. Chú Nam, chồng cô hy sinh ở chiến dịch. Nhưng chiều thứ bảy, tôi vừa khăn gói về nhà thì…).
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
LÃO ỨNG
(Tóm tắt: Lão Ứng, một lão già nghiện rượu, và có tật trộm cắp. Nhưng tật đó đột ngột chấm dứt sau cái chết của bà Hinh, vợ lão. Cũng từ đó, xóm thôn lặng lẽ hẳn. Nhưng đêm đó, tôi và lão bắt gặp thằng Khánh con cô Tân trộm chuối. Cô Tân là cô giáo của tôi, nhà cô nghèo, lại bênh quanh năm. Chú Nam, chồng cô hy sinh ở chiến dịch. Nhưng chiều thứ bảy, tôi vừa khăn gói về nhà thì…). - Mẹ bảo sao? – Tôi dựng vội cái xe vào góc sân hỏi vội vàng – Lão Ứng lại ăn trộm ư? Sao người ta bắt được lão nhỉ? Con… - Ôi dào! Giá lão không say bí tỉ có lẽ cũng chẳng bắt nổi. Sáng bạch ra ngày, mọi người đi làm đồng thấy lão rúc đầu vào cây rơm nhà Thu Nhị cạnh bờ mương, cách vườn chuối chẳng đáng là bao ngáy khò khò, chân thò ra ngoài nhem nhuốc những bùn cùng đất. Còn cái bi-đông rượu của lão, nó rơi ngay cạnh vườn chuối… Bị dựng dậy, lão mắt nhắm mắt mở chui ra khỏi cái ổ rơm ấm áp nhận ngay cái bi-đông ấy là của mình. Người ta điệu lão đến trụ sở xã. Nhưng đúng là chưa lần nào mẹ thấy lão Ứng như lần này. Dân quân hỏi, lão cứ lúng ba lúng búng, mặt mũi bần thần, một mực kêu oan không nhận là mình ăn cắp. Lão còn lấy cả vong hồn bà vợ già đã mất của mình ra đảm bảo. Người ta không thèm nghe. Thế là lão nói tên con. Lão bảo, đêm hôm ấy, con đã cùng đi bắt chuột với lão… - Rồi sao nữa hả mẹ? – Tôi sốt ruột, nóng nảy cắt ngang – Mẹ nói nhanh lên nào? - Người ta bắt đầu nghi hoặc… Đùng một cái, đến chiều, lão nhận tuốt. Lão kể rành mạch việc chặt sáu buồng chuối thế nào, khuân lên bờ rồi mang bán ra sao. Lão cũng xin lỗi mẹ vì đã bịa ra việc con đi bắt chuột với lão. Thế là xong chuyện! Chán thật, lão cũng đã già rồi… Nghe đến đó, tôi chẳng nói chẳng rằng, chạy bổ sang nhà lão Ứng. Lão đang ngồi thu lu ở góc chiếu với bi-đông rượu – vẫn cái bi-đông ấy – và mấy củ lạc rang. - Mày đã về đấy à? – Lão hỏi vọng ra khi thấy tôi. - Chào lão Ứng! Cháu… - Ngồi xuống đây! Mẹ mày kể rồi hả? -Vâng!… Tại sao lão lại nhận là mình đã chặt trộm chuối? Thằng Khánh nó… - Đêm qua, tao đi bắt chuột ở đồng Tám Mẫu. Thằng Khánh mò ra tìm và đưa tao gói này – Vừa nói lão vừa lần lần trong người, đưa một cái bọc nhỏ, hơi nhàu nát ra trước mặt tôi – Sáu trăm ngàn mày ạ! Nó cảm ơn và xin trả lại tao số tiền đã nộp phạt. - Thế ạ! – Tôi cất giọng rời rạc. - Tao chỉ phải nộp có năm trăm ngàn thôi. Nhưng làm gì có tiền nên đi vay lãi ngày nhà Minh Thục xóm ngoài, bảy phân đấy! Nhà ấy bao giờ cũng thế! Khiếp thật… Còn mấy chục, mai mày đến nhà giáo Tân đưa cho thằng Khánh hộ tao, bảo là chỉ hết chừng ấy! Giá tao dư dả thì lấy của nó năm trăm thôi. Nhưng… mày thấy đấy!… - Dạ, cháu hiểu lão. Nhưng sao lão lại làm thế? - Ôi dào! Chẳng sao cả! Thằng Khánh sau lần này chắc sợ vãi tè ra rồi. Đố dám ăn cắp nữa! Đêm qua tao cũng bảo với nó rằng, nếu nó còn dại dột đi chôm của người ta nữa, tao sẽ kể lại chuyện trộm chuối này cho cả làng nghe. Lúc đó thì… Nó khóc và hứa rồi! Còn tao, thêm một chuyện này nữa thì có làm sao! Tao đã thề không đi ăn trộm nữa thì chắc từ giờ sẽ hết tai bay vạ gió thôi… Lần này, coi như tao giúp giáo Tân một chút thôi mà!…
(Huệ Minh, Lão Ứng, dẫn theo vov. Vn, đọc Truyện ngày 31- 8 - 2023)
Câu 1
Xác định ngôi kể của người kể chuyện.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc văn bản và chú ý các từ xưng hô được người kể chuyện sử dụng. Xác định người kể có trực tiếp tham gia vào câu chuyện hay không.
Lời giải chi tiết
Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất.
Giải thích:
Người kể chuyện xưng “tôi” và trực tiếp tham gia vào các sự việc trong truyện. Vì vậy, câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất.
Câu 2
Chỉ ra lời người kể chuyện và lời nhân vật qua đoạn trích sau:
“- Đêm qua, tao đi bắt chuột ở đồng Tám Mẫu. Thằng Khánh mò ra tìm và đưa tao gói này – Vừa nói lão vừa lần lần trong người, đưa một cái bọc nhỏ, hơi nhàu nát ra trước mặt tôi – Sáu trăm ngàn mày ạ! Nó cảm ơn và xin trả lại tao số tiền đã nộp phạt.”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc đoạn trích, phân biệt phần lời trực tiếp của nhân vật với phần lời dùng để giới thiệu, dẫn dắt hoặc miêu tả hành động của nhân vật. Lời nhân vật thường được đặt sau dấu gạch đầu dòng hoặc trong dấu ngoặc kép; lời người kể dùng để thuật lại sự việc.
Lời giải chi tiết
- Lời nhân vật (lão Ứng): “Đêm qua, tao đi bắt chuột ở đồng Tám Mẫu. Thằng Khánh mò ra tìm và đưa tao gói này... Sáu trăm ngàn mày ạ! Nó cảm ơn và xin trả lại tao số tiền đã nộp phạt.”
- Lời người kể chuyện: “Vừa nói lão vừa lần lần trong người, đưa một cái bọc nhỏ, hơi nhàu nát ra trước mặt tôi.”
Giải thích:
Phần lời của lão Ứng là những lời nói trực tiếp được nhân vật phát ngôn. Phần còn lại là lời kể của người kể chuyện nhằm miêu tả hành động của lão Ứng khi đang trò chuyện.
Câu 3
Trong mắt của người làng, lão Ứng là người thế nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Tìm những chi tiết thể hiện nhận xét, đánh giá của dân làng về lão Ứng; chú ý các sự việc xảy ra trước và trong đoạn trích để khái quát đặc điểm nhân vật.
Lời giải chi tiết
Trong mắt người làng, lão Ứng là một người nghiện rượu, từng có tật ăn trộm, không đáng tin và thường gây ra những chuyện rắc rối.
Giải thích:
Khi phát hiện lão ngủ gần vườn chuối và chiếc bi-đông rượu nằm cạnh hiện trường, người làng lập tức cho rằng lão là thủ phạm. Dù lão một mực kêu oan và lấy danh dự của người vợ đã mất để đảm bảo, mọi người vẫn không tin. Điều đó cho thấy hình ảnh của lão trong mắt dân làng vốn không tốt do quá khứ nghiện rượu và từng trộm cắp.
Câu 4
Phân tích tác dụng của dấu chấm lửng trong đoạn trích sau:
“- Mẹ bảo sao? – Tôi dựng vội cái xe vào góc sân hỏi vội vàng – Lão Ứng lại ăn trộm ư? Sao người ta bắt được lão nhỉ? Con…”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ ngữ cảnh xuất hiện dấu chấm lửng; xác định phần lời nói bị ngắt quãng hay bỏ dở và liên hệ với tâm trạng của nhân vật để làm rõ tác dụng biểu đạt.
Lời giải chi tiết
Dấu chấm lửng thể hiện lời nói của nhân vật "tôi" bị ngắt quãng, chưa nói hết ý. Qua đó, dấu chấm lửng góp phần thể hiện tâm trạng bối rối, hoang mang và sự quan tâm của nhân vật “tôi” đối với lão Ứng.
Giải thích:
Khi nghe tin lão Ứng bị bắt vì nghi ăn trộm, nhân vật “tôi” vô cùng ngạc nhiên, lo lắng và sốt ruột nên liên tục đặt câu hỏi. Câu “Con…” bị bỏ lửng cho thấy nhân vật định nói thêm điều gì đó nhưng cảm xúc quá bất ngờ khiến lời nói không trọn vẹn.
Câu 5
Nêu những thông điệp rút ra từ văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc toàn bộ văn bản, chú ý diễn biến câu chuyện và hành động của nhân vật lão Ứng. Từ việc lão chấp nhận chịu thiệt để bảo vệ thằng Khánh và giúp cậu bé sửa chữa lỗi lầm, khái quát những bài học, thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm đến người đọc.
Lời giải chi tiết
Văn bản gửi đến người đọc những thông điệp:
- Không nên đánh giá con người chỉ dựa vào quá khứ hoặc vẻ bề ngoài.
- Ai cũng có thể thay đổi và hướng thiện nếu biết nhận ra lỗi lầm.
- Lòng vị tha, sự bao dung có thể giúp con người sửa chữa sai lầm và trưởng thành hơn.
- Cần sống trung thực, không tham lam, không lấy của người khác.
- Hãy biết yêu thương, giúp đỡ người khác bằng sự chân thành.
Giải thích:
Lão Ứng từng là người nghiện rượu và có tật trộm cắp nên dân làng dễ dàng nghi ngờ lão. Tuy nhiên, thực tế lão đã thay đổi. Lão còn sẵn sàng nhận tội thay thằng Khánh để cậu bé có cơ hội sửa sai và không làm ảnh hưởng đến cô giáo Tân. Hành động ấy cho thấy đằng sau vẻ ngoài tưởng chừng xấu xa là một tấm lòng nhân hậu, bao dung và giàu tình thương. Qua câu chuyện, tác giả nhắc nhở mỗi người cần biết nhìn nhận người khác bằng sự cảm thông và tạo cơ hội cho những ai biết hối lỗi.
(Lược đoạn đầu: Tôi rất sợ những buổi chiều thu im ắng, bàng bạc trôi qua cuộc đời mình. Nó gợi nhớ cho tôi về những tháng năm tuổi thơ chiều nào cũng ra ngõ ngóng những chuyến tàu ngược chở nặng niềm mong mỏi […] Khi ấy mẹ tôi bị bệnh nặng, bố gói ghém tất cả gia tài và tình yêu đưa mẹ lên chuyến tàu xuôi xuống Hà Nội chữa bệnh, nhà chỉ còn ba anh em chăm nhau)
Tóm tắt phần đầu: Bà Chiu chuẩn bị cơm cúng giỗ lúa dự, một giống lúa cổ truyền của họ Phương, được bà gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trong bà là sự tiếc nuối khi Tỉnh và vợ - con trai và con dâu của bà xa dần những giá trị cũ, cùng khao khát âm thầm truyền lại câu chuyện về lúa dự...) Vợ Tỉnh đi vào bếp
Có hai chị em ở một nhà kia đã đến tuổi tập làm việc. Cô chị ham khâu vá thêu thùa, lại khéo tay nên được mẹ khen luôn. Cô em không vụng về nhưng thiếu bền bỉ, ngại ngồi lâu, nên cứ hay nhờ chị giúp. Đã thế, thấy mẹ khen chị, cô em không chịu
Gia đình tôi có ba người. Mẹ, em Bình và tôi. Bố đã mất từ ngày em Bình còn trong nôi. Chúng tôi gắn bó yêu thương nhau đến nỗi nhiều người đã biết tôi chỉ là con nuôi nhưng đến giờ thì dường như họ không muốn tin vào điều ấy nữa
(Tóm tắt bối cảnh: Hai chị em Lan Hương và Đạt, được ba cho về quê mẹ chơi nhân dịp nghỉ hè. Tại đây, hai chị em được đi tham quan nhiều nơi và có những trải nghiệm thú vị).
( ... ) Nghe ba nói thế, hai chị em Lan Hương háo hức ghê lắm ...
Danh sách bình luận