Đọc hiểu Ông tiên (Hoàng Long) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Ba có tính cả tin, thương người. Đi cùng ba, thể nào Uyên cũng cằn nhằn khi ba thường bảo Uyên tấp xe vô lề để ba dừng lại cho những người ăn xin dọc đường một ít tiền và ân cần hỏi thăm họ. Có nhiều người cơ nhỡ đã đến tận nhà tìm ba. Gặp trường hợp giả dạng, sau khi đã đứng ra quyên góp cho họ và ít lâu sau tình cờ phát hiện họ tiếp tục “bổn cũ soạn lại” (1) với những người tốt bụng khác, ba không giận mà chỉ cười xòa: “Đó cũng là cái nghiệp của người ta, con ạ”.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

ÔNG TIÊN

Hoàng Long

Ba có tính cả tin, thương người. Đi cùng ba, thể nào Uyên cũng cằn nhằn khi ba thường bảo Uyên tấp xe vô lề để ba dừng lại cho những người ăn xin dọc đường một ít tiền và ân cần hỏi thăm họ. Có nhiều người cơ nhỡ đã đến tận nhà tìm ba. Gặp trường hợp giả dạng, sau khi đã đứng ra quyên góp cho họ và ít lâu sau tình cờ phát hiện họ tiếp tục “bổn cũ soạn lại” (1) với những người tốt bụng khác, ba không giận mà chỉ cười xòa: “Đó cũng là cái nghiệp của người ta, con ạ”.

[...] “Anh quý nó không phải là không có nguyên do. Nó chịu thương chịu khó, nghèo nhưng tự trọng. Thanh niên thời nay không phải ai cũng được như thế”.

Uyên nghe ba giải thích với mẹ về lý do muốn nhận một cậu thanh niên nọ về phụ việc ở tiệm sách của gia đình mà Uyên thở dài. Mẹ lần nữa vì nghi nhại gốc gác của cậu ấy. Chỉ biết cậu ấy sinh ra ở mảnh đất miền Trung quanh năm bão lũ, từng đậu đại học nhưng không có tiền nên phải bỏ dở, vào thành phố làm đủ thứ nghề như giữ xe, bảo vệ, phát tờ rơi… để có tiền nuôi em gái theo ngành sư phạm, người đang thực hiện ước mơ luôn cho cả phần mình.

Ba gặp cậu ấy vào một chiều mưa, khi cậu đang đói đến nỗi chỉ sau vài phút trò chuyện, đã bằng lòng ăn ngon lành một tô phở từ lòng hảo tâm của một người lạ là ba. Sau nhiều lần gặp gỡ ở quán quen mà cậu ấy đang giữ xe, nhân dịp nhà có giỗ, ba đưa cậu ấy về, đối đãi như người thân trong gia đình. Mẹ quý mến ngay vẻ hiền lành và thật thà của cậu ấy. Chỉ có Uyên là lịch sự đến mức lạnh lùng khiến ba đôi lúc phải nhắc nhở.

Sinh nhật của cậu ấy, ba mời cậu đi uống cà phê. Cuộc trò chuyện kéo dài hai tiếng đồng hồ khiến hai bác cháu càng thêm “mến tay mến chân” nhau. Ba tin tưởng đưa chiếc điện thoại đời mới mà chú Tư ở nước ngoài gửi tặng tuần trước cho cậu ấy gọi nhờ. Và thế là cậu ấy vừa nói chuyện điện thoại vừa biến mất dần khỏi tầm mắt của ba…

Chiêu cũ mà lừa ba ngọt xớt. Nhiều lần đi ngang quán ấy, ba cứ nhấp nhỏm nhìn người giữ xe mới. Tưởng ba muốn hỏi xin thông tin cậu ấy để bắt đền, ai ngờ ba chép miệng: “Tội nghiệp, chỉ vì cái điện thoại mà nó nghỉ việc. Không biết đã tìm được việc mới chưa?”. Uyên lại thấy… tội nghiệp cho ba với lòng trắc ẩn đặt không đúng chỗ.

[...] Sáng, Uyên mở cửa, ngẩn ngơ trước một chiếc hộp nhỏ được đặt kín đáo ở trước tiệm sách tự bao giờ. Mẹ mở hộp, cầm lên chiếc điện thoại mà ngày ấy ba sở hữu nó chưa được một tuần, rưng rưng đọc tờ giấy đính kèm: “Con xin lỗi bác vì đã… mượn nó quá lâu. Biết em gái cần dùng điện thoại mà để dành mãi con chưa mua được cho em, hôm đó con đã nổi lòng tham. Giờ em con đã ra trường, con đã tìm được việc lương khá hơn, con day dứt quá! Ngàn vạn lần xin lỗi bác…”

Ba chạy ào ra đường, nhìn quanh quất vì linh cảm vẫn còn đâu đó bóng dáng cậu thanh niên đã lặn mất tăm hơn một năm rồi. Thở phào nhẹ nhõm trước “chuyện lạ có thật” này, Uyên biết rồi đây ba sẽ lại có niềm tin để đóng vai “ông tiên”. Có lẽ Uyên sẽ không ngăn cản ba chi nữa…

(Nhiều tác giả, Truyện cực ngắn đương đại Việt Nam, NXB Văn học, 2014, tr.152-155)

Chú thích: (1)”Bổn cũ soạn lại”: Lặp lại y nguyên việc làm cũ, thường là thói quen xấu, hành vi gian dối (Bổn: kịch bản, tuồng cũ; soạn lại: dựng lại, diễn lại lần nữa)

Câu 1

Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ văn bản, xác định người kể chuyện.

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ ba.

Giải thích:

Người kể chuyện không trực tiếp tham gia vào câu chuyện mà đứng ở bên ngoài để kể lại các sự việc, gọi các nhân vật bằng tên hoặc các đại từ như "ba", "Uyên", "cậu ấy". Vì vậy, văn bản được kể theo ngôi thứ ba.

Câu 2

Ghi lại lời dẫn trực tiếp trong đoạn văn được in đậm. Căn cứ vào đâu em xác định được đó là lời dẫn trực tiếp?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn văn in đậm, tìm câu nói được trích nguyên văn của nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Lời dẫn trực tiếp: “Tội nghiệp, chỉ vì cái điện thoại mà nó nghỉ việc. Không biết đã tìm được việc mới chưa?”

- Căn cứ:

+ Nội dung: dẫn nguyên văn lời nhân vật (người bố)

+ Hình thức: lời dẫn được đặt trong dấu ngoặc kép, sau dấu hai chấm.

Giải thích:

Đây là lời nói được ghi lại nguyên vẹn của nhân vật người ba, không bị thay đổi nội dung hay cách diễn đạt. Đồng thời, lời nói được đặt trong dấu ngoặc kép và xuất hiện sau dấu hai chấm, đúng đặc điểm của lời dẫn trực tiếp.

Câu 3

Xác định và nêu tác dụng của phép tu từ liệt kê được sử dụng trong câu: “Chỉ biết cậu ấy sinh ra ở mảnh đất miền Trung quanh năm bão lũ, từng đậu đại học nhưng không có tiền nên phải bỏ dở, vào thành phố làm đủ thứ nghề như giữ xe, bảo vệ, phát tờ rơi… để có tiền nuôi em gái theo ngành sư phạm, người đang thực hiện ước mơ luôn cho cả phần mình.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ câu văn, tìm các từ ngữ hoặc cụm từ được sắp xếp nối tiếp nhau nhằm diễn tả nhiều đặc điểm, hoàn cảnh hoặc sự việc. Sau đó phân tích tác dụng của phép liệt kê đối với nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Phép liệt kê: “sinh ra ở mảnh đất miền Trung, đậu đại học nhưng không có tiền nên phải bỏ dở, giữ xe, bảo vệ, phát tờ rơi”.

- Tác dụng:

+ Nhịp điệu dồn dập, giọng điệu trầm buồn, xót xa làm nổi bật chuỗi khó khăn chồng chất của nhân vật.

+ Nhấn mạnh hoàn cảnh sống nhiều gian truân, phải bươn chải bằng nhiều công việc lao động chân tay để kiếm sống và lo cho em.

+ Qua đó, tác giả bày tỏ sự cảm thông, trân trọng nghị lực sống, lòng tự trọng, sự chịu thương chịu khó của con người lao động nghèo, đồng thời khơi gợi lòng nhân ái nơi người đọc.

Giải thích:

Tác giả đã liệt kê hàng loạt những khó khăn và những công việc mà cậu thanh niên từng trải qua: từ quê hương nhiều thiên tai, phải bỏ dở việc học đến việc làm nhiều nghề khác nhau để kiếm sống và nuôi em gái. Cách liệt kê này làm nổi bật cuộc sống đầy vất vả nhưng giàu nghị lực và trách nhiệm của nhân vật, qua đó khơi gợi sự cảm thông nơi người đọc.

Câu 4

Vì sao người kể chuyện cho rẳng chi tiết chiếc điện thoại được trả lại kèm theo lá thư xin lỗi là “chuyện lạ có thật”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ chi tiết cuối truyện, kết hợp với diễn biến trước đó để lí giải vì sao hành động của cậu thanh niên được xem là điều hiếm gặp trong thực tế.

Lời giải chi tiết

Trong thực tế, người trộm cắp, lừa gạt thường khó có khả năng tự giác quay lại nhận lỗi và hòa trả, nhất là sau một thời gian dài; vì thế hành động của cậu thanh niên là điều hiếm gặp, “lạ”.

Giải thích:

Sau hơn một năm kể từ khi mang chiếc điện thoại đi, cậu thanh niên không những trả lại tài sản mà còn gửi kèm một lá thư chân thành xin lỗi và bày tỏ sự day dứt. Hành động ấy chứng tỏ cậu đã nhận ra sai lầm, biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm. Chính sự thức tỉnh lương tâm này khiến người kể xem đó là một "chuyện lạ có thật".

Câu 5

Em có đồng ý với cách ứng xử của nhân vật người ba trong truyện với những người khó khăn, cơ nhỡ không? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đưa ra quan điểm của bản thân (đồng ý hoặc không đồng ý), sau đó giải thích bằng những lí lẽ phù hợp với nội dung truyện và có thể liên hệ thực tế.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Đồng ý vì người ba sống giàu lòng nhân ái, bao dung và tin vào điều tốt đẹp ở con người. Dù đôi khi bị lợi dụng, ông không mất niềm tin mà sẵn sàng giúp đỡ người khác bằng chân thành. Cách sống ấy không chỉ mang lại cơ hội cho những mảnh đời bất hạnh biết sửa sai, hướng thiện mà còn gieo mầm tử tế, lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp trong cuộc sống.

- Không đồng ý với cách xử lí của nhân vật người ba vì lòng tốt và sự bao dung là rất đáng trân trọng, nhưng việc quá cả tin, thiếu tỉnh táo có thể làm bản thân bị thiệt thòi hoặc vô tình tiếp tay cho những hành vi sai trái. Vì vậy, lòng nhân ái cần được đặt trên nền tảng của sự sáng suốt để mang lại giá trị tích cực và vững chắc.

Giải thích:

Quan điểm trên được rút ra từ chính diễn biến của câu chuyện. Người ba không mất niềm tin vào con người dù từng bị lợi dụng. Chính niềm tin và sự tử tế ấy đã tạo cơ hội để cậu thanh niên nhìn lại lỗi lầm và thay đổi bản thân. Qua đó, tác giả khẳng định sức mạnh của lòng nhân ái và sự bao dung. Tuy nhiên, chính lòng tin người vô điều kiện đã khiến người ba bị lừa nên câu chuyện còn khuyên chúng ta cần có sự tỉnh táo để lòng tốt được đặt đúng chỗ

  • Đọc hiểu Chuyện bên cầu (Nguyễn Văn Chương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Một cây cầu lớn mới được bắc qua con sông chảy ven ngoài thành phố trên quốc lộ dẫn vào nội thành. Bởi vậy mới có lác đác vài hàng quán dựng lên hai bên đường. Chủ yếu là hàng giải khát. Cha con thằng Tèo dẫn nhau ra đây làm nghề sửa xe đạp, xe máy. Thằng Tèo đang học lớp 4 thì ba nó bắt nghỉ, phụ giúp ba nó kiếm sống.

  • Đọc hiểu Ông bụt (Lương Đình Khoa) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    (Tóm tắt bối cảnh: Ông lão sống một mình ở làng ven sông, không vợ con, họ hàng thân thích. Một ngày, ông nhặt được một đứa trẻ bị bỏ rơi ở bụi chuối nên đặt tên là Nhặt. Từ khi có Nhặt, cuộc sống của ông trở nên ấm áp hơn. Ông chăm sóc, yêu thương Nhặt như con ruột.) Năm thằng Nhặt lên mười thì có bão. Từ trước đến nay, chưa có cơn bão nào to và dữ dội như thế. Nước dâng lên, ào ào cuốn trôi tất cả.

  • Đọc hiểu Chú Căng-gu-ru hạnh phúc (Võ Thu Hương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    “Bạn có lúc nào tự hỏi, vì sao mình lại có một cái tên kèm theo bên cạnh tên đi học không? Đó là một cách nối dài yêu thương của ba mẹ bạn đấy. Ồ, bạn đang rất ngạc nhiên, phải không? Nhưng tớ chắc chắn tới 99% là đúng thế. Có những cái tên cực kì dễ hiểu, như tên tớ: Hà Trang, vì bố tớ quê Hà Nội, mẹ quê Nha Trang.

  • Đọc hiểu Hạnh phúc (Lê Thu Mai) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    (Lược một đoạn: “Tôi” vốn không ưa cái tên Giao Hạ của mình, điều duy nhất an ủi “tôi” là không ai có trùng tên gọi ấy. Bỗng đâu Nguyên Hạ chuyển tới học chung lớp, “tôi” bị chia sẻ sự đặc biệt, “tôi” tưởng mình sẽ ghét bỏ người bạn mới vì điều đó.) Nhưng bây giờ, cứ nhìn Nguyên Hạ là tôi chẳng thể nào ghét nổi. Tự nhiên tôi thích chơi với nó.

  • Đọc hiểu Mảnh trăng cuối rừng (Nguyễn Minh Châu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Qua tấm kính mờ sương, mảnh trăng nằm giữa những đám mây hiện ra nhợt nhạt, ánh sáng chập chờn, mỗi khi xe xóc hay lượn một vòng, mảnh trăng rung rinh rung rinh, có khi rơi xuống chừng xấp xỉ. Bóng tối của rừng già như một trò chơi của trái tim. Khoảng khuya, trên các ngọn rừng, gió Tây Nam cuốn những đám mây xám xịt về một góc và thổi bay đi

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close