Đọc hiểu Thương quá rau răm (Nguyễn Ngọc Tư) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Cụm từ “người thành phố” dùng để chỉ nhân vật Văn

Giải thích:

Ngay câu trước, nhân vật Văn đang trò chuyện với ông Tư (“Văn ờ, nói thấy xa quá chú ha”), và ở đoạn sau, tác giả làm rõ Văn chính là “người bác sĩ trẻ nầy”, người thứ sáu tình nguyện về làm việc ở trạm xá cù lao.

- Thành phần phụ chú (chêm xen): “(mà sau mới biết mình mừng hụt)”

- Tác dụng: ổ sung thông tin cho thành phần đứng trước, giúp người đọc hiểu rõ hơn về tâm trạng và hoàn cảnh của nhân vật Văn: Niềm vui mừng khi sắp đến cù lao Mút Cà Tha hóa ra là mừng hụt.

Giải thích:

Thành phần này không tham gia vào cấu trúc ngữ pháp chính nhưng giúp người đọc hiểu rõ hơn về tính chất gian nan của hành trình và tâm lý ngỡ ngàng, trụi trơ của nhân vật Văn sau cơn giông.

- Bối rối, bực bội, tự trách mình (dậm chân dậm cẳng bứt đầu gãi tóc).

- Lo lắng Văn sẽ vì những trải nghiệm ban đầu không tốt (bị ngã, trôi hết đồ đạc..) mà thất vọng, không có cảm tình với đất Mút Cà Tha rồi bỏ đi giống như năm người bác sĩ trước đó

Giải thích:

Nỗi lo của ông Tư không chỉ là sự hiếu khách thông thường mà sâu xa hơn là nỗi trăn trở của một người dân cù lao đang khát khao giữ chân người thầy thuốc về cứu chữa cho dân làng mình.

- HS nêu được cảm nhận của ông Tư về Mút Cà Tha: Trong cảm nhận của ông Tư, Mút Cà Tha là vùng đất nghèo và buồn nhưng vô cùng gắn bó với bản thân ông.

- Học sinh trình bày được suy nghĩ của mình về mối quan hệ giữa con người với mảnh đất quê hương. Có thể theo hướng: con người và mảnh đất quê hương có mối quan hệ gắn bó thiêng liêng; con người nhân nghĩa là con người biết yêu thương, gắn bó, lo lắng cho quê hương mình;…

Giải thích:

Tình yêu quê hương của ông Tư không nằm ở lời nói hoa mỹ mà nằm ở cái dậm chân tự trách, ở nỗi sợ bác sĩ sẽ bỏ xứ mà đi. Điều này khẳng định con người và mảnh đất quê hương luôn hòa quyện, làm điểm tựa tinh thần cho nhau.

Các từ ngữ Nam Bộ được sử dụng trong văn bản: cù lao, mấy hồi, xà quần, nghen, kè, vô, ngó, quá trời, rừng mắm.

Giải thích:

Các từ ngữ này tái hiện chân thực không gian sông nước miền Tây Nam Bộ, đồng thời làm nổi bật tính cách mộc mạc, tự nhiên và gần gũi của các nhân vật.

- Rau răm là loài cây mộc mạc, bình dị, có mùi cay nồng thường mọc ở những vùng đất nghèo khó, khô cằn. Nó đại diện cho sức sống bền bỉ, chịu đựng và không đòi hỏi nhiều, giống như người dân ở củ lao Mút Cà Tha trong tác phẩm thiếu thốn, nghèo khổ về vật chất.

- Từ "thương" trong nhan đề không chi thể hiện sự đồng cảm với cuộc sống khó khăn của người dân trên cù lao mà còn là sự xót xa của tác giả trước những mất mát, bất lực. Đó là nỗi đau của những người đã mất đi người thân vì thiếu điều kiện y tế, là sự tuyệt vọng khi không thế giữ chân những người bác sĩ trẻ ở lại để phục vụ vùng đất này.

=> Qua nhan đề "Thương quá rau răm," Nguyễn Ngọc Tư không chỉ muốn bày tỏ lòng cảm thương đối với những người dân củ lao mà còn gửi gắm thông điệp về tình người, lòng nhân ái và sự cần thiết của tình yêu thương, sự sẻ chia trong cuộc sống.

Giải thích:

Nhan đề vừa gợi tả sự đồng cảm với cuộc sống nghèo khó, bền bỉ của người dân cù lao (như phận rau răm), vừa bộc lộ niềm đau xót trước thực tế khắc nghiệt khi không thể giữ chân được những người bác sĩ trẻ về làng.

Nhà nước cần có chính sách thu hút trí thức trẻ về công tác tại các vùng sâu, vùng biên giới, hải đảo, vì đây là những khu vực còn gặp nhiều khó khăn về kinh tế, y tế, giáo dục và hạ tăng cơ bàn. Việc thu hút trí thức trẻ không chỉ góp phần nâng cao đời sống của người dân nơi đây mà còn đảm bảo phát triển bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Những chính sách cần thiết bao gồm hỗ trợ tài chính, điều kiện làm việc, phát triển cơ sở hạ tầng, cùng với các đãi ngộ về cơ hội nghề nghiệp, để tạo điều kiện cho các trí thức trẻ cống hiến lâu dài.

Giải thích:

Chính sách đãi ngộ là bắt buộc phải có để giải quyết triệt để tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao tại các vùng khó khăn, giúp cải thiện đời sống y tế - giáo dục địa phương và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.