Đọc hiểu Chiếc lá cuối cùng (Ohenry) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

(Xiu và Giôn-xi là hai nữ họa sĩ nghèo, còn trẻ, sống trong một căn hộ thuê ở gần công viên Oa-sinh-tơn. Cụ Bơ-men cũng là một họa sĩ nghèo thuê phòng ở tầng dưới. Bốn chục năm nay cụ mơ ước vẽ một kiệt tác nhưng chưa thực hiện được; cụ thường ngồi làm mẫu vẽ cho các họa sĩ để kiếm tiền. Lúc ấy là vào mùa đông. Giôn-xi bị bệnh sưng phổi.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG

(Xiu và Giôn-xi là hai nữ họa sĩ nghèo, còn trẻ, sống trong một căn hộ thuê ở gần công viên Oa-sinh-tơn. Cụ Bơ-men cũng là một họa sĩ nghèo thuê phòng ở tầng dưới. Bốn chục năm nay cụ mơ ước vẽ một kiệt tác nhưng chưa thực hiện được; cụ thường ngồi làm mẫu vẽ cho các họa sĩ để kiếm tiền. Lúc ấy là vào mùa đông. Giôn-xi bị bệnh sưng phổi. Bệnh tật và nghèo túng khiến cô tuyệt vọng không muốn sống nữa. Cô đếm từng chiếc lá còn lại trên cây thường xuân bám vào bức tường gạch đối diện với cửa sổ, chờ khi nào chiếc lá cuối cùng rụng nốt thì cô cũng buông xuôi, lìa đời)

Khi hai người lên trên gác thì Giôn-xi đang ngủ. Xiu kéo tấm mành mành xống che kín cửa sổ và ra hiệu cho cụ Bơ-men sang buồng bên cạnh. Sang đến nơi, họ sẹo sệt ngó ra ngoài cửa sổ, nhìn cây thường xuân. Rồi họ nhìn nhau một lát, chẳng nói năng gì. Một cơn mưa lạnh lẽo, dai dẳng vẫn đang rơi, lẫn cùng với tuyết. Cụ Bơ-men mặc chiếc sơ mi cũ màu xanh, ngồi đóng vai một tay thợ mỏ già trên cái ấm đun nước lật úp giả làm tảng đá.

Sáng hôm sau, Xiu tỉnh dậy sau khi chợp mắt được một tiếng đồng hồ thì thấy Giôn-xi đang mở to cặp mắt thẫn thờ nhìn tấm mành màu xanh đã kéo xuống.

"Kéo nó lên, em muốn nhìn", cô thều thào ra lệnh.

Xiu làm theo một cách chán nản.

Nhưng, ô kìa! Sau trận mưa vùi dập và những cơn gió phũ phàng kéo dài suốt cả một đêm, tưởng chừng như không bao giờ dứt, vẫn còn một chiếc lá thường xuân bám trên bức tường gạch. Đó là chiếc lá cuối cùng trên cây. Ở gần cuống lá còn giữ màu xanh sẫm, nhưng với rìa lá hình răng cưa đã nhuốm màu vàng úa, chiếc lá vẫn dũng cảm treo bám vào cành cách mặt đất chừng hai mươi bộ.

"Đó là chiếc lá cuối cùng", Giôn-xi nói, "Em cứ tưởng là nhất định trong đêm vừa qua nó đã rụng. Em nghe thấy gió thổi. Hôm nay nó sẽ rụng thôi và cùng lúc đó thì em sẽ chết.

"Em thân yêu, thân yêu!", Xiu nói, cúi khuôn mặt hốc hác xuống gần gối," Em hãy nghĩ đến chị, nếu em không còn muốn nghĩ đến mình nữa. Chị sẽ làm gì đây? ".

Nhưng Giôn-xi không trả lời. Cái cô đơn nhất trong khắp thế gian là một tâm hồn đang chuẩn bị sẵn sàng cho chuyến đi xa xôi bí ẩn của mình. Khi những dây ràng buộc cô với tình bạn và với thế gian cứ lơi lỏng dần từng sợi một, ý nghĩ kì quặc ấy hình như càng choán lấy tâm trí cô mạnh mẽ hơn.

Ngày hôm đó trôi qua và ngay cả trong ánh hoàng hôn, họ vẫn có thể trông thấy chiếc lá thường xuân đơn độc níu vào cái cuống của nó trên tường. Thế rồi, cùng với màn đêm buông xuống, gió bấc lại ào ào, trong khi mưa vẫn đập mạnh vào cửa sổ và rơi lộp độp xuống đất từ mái hiên thấp kiểu Hà Lan.

Khi trời vừa hửng sáng thì Giôn-xi, con người tàn nhẫn, lại ra lệnh kéo mành lên.

Chiếc lá thường xuân vẫn còn đó.

Giôn-xi nằm nhìn chiếc lá hồi lâu. Rồi cô gọi Xiu đang quấy món cháo gà trên lò hơi đốt.

"Em thật là một con bé hư, chị Xiu thân yêu ơi", Giôn-xi nói, "Có một cái gì đấy đã làm cho chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó để cho em thấy rằng mình đã tệ như thế nào. Muốn chết là một tội. Giờ thì chị có thể cho em xin tí cháo và chút sữa pha ít rượu vang đỏ và – khoan – đưa cho em chiếc gương tay trước đã, rồi xếp mấy chiếc gối lại quanh em, để em ngồi dậy xem chị nấu nướng".

Một tiếng đồng hồ sau, cô nói: "Chị Xiu thân yêu ơi, một ngày nào đó em hi vọng sẽ được vẽ vịnh Na-plơ".

Buổi chiều, bác sĩ tới và khi ông ra về, Xiu kiếm cớ ra ngoài hành lang.

"Được năm phần mười rồi", bác sĩ nói và cầm lấy bàn tay mảnh dẻ run rẩy của Xiu," Chăm sóc chu đáo thì chị sẽ thắng. Và bây giờ tôi phải xuống dưới nhà thăm một bệnh nhân khác, tên là Bơ-men, hình như là một nghệ sĩ thì phải. Cũng lại chứng sưng phổi. Ông cụ là một người già yếu, bệnh tình nguy kịch. Chẳng còn hy vọng gì, nhưng hôm nay ông cụ sẽ vào nằm bệnh viện để được chăm sóc chu đáo hơn ".

Hôm sau, bác sĩ bảo Xiu: "Cô ấy khỏi nguy hiểm rồi, chị đã thắng. Giờ chỉ còn việc bồi dưỡng và chăm nom - thế thôi".

Và buổi chiều hôm đó, Xiu tới bên giường Giôn-xi nằm, thấy Giôn-xi đang vui vẻ đan một chiếc khăn choàng len màu xanh thẫm rất vô dụng, chị ôm lấy người Giôn-xi lẫn những chiếc gối.

"Chị có chuyện này muốn nói với em, con chuột bạch của chị", cô nói, "Cụ Bơ-men đã chết vì sưng phổi hôm nay ở bệnh viện rồi. Cụ ốm chỉ có hai ngày. Buổi sáng ngày thứ nhất, bác gác cổng thấy cụ ốm nặng trong căn phòng của cụ ở tầng dưới. Giày và áo quần của cụ ướt sũng và lạnh buốt. Chẳng ai hình dung nổi cụ đã ở đâu trong một đêm khủng khiếp như thế. Nhưng rồi người ta tìm thấy một chiếc đèn bão vẫn còn thắp sáng và một chiếc thang đã bị lôi ra khỏi chỗ để của nó, và vài chiếc bút lông rơi vung vãi, và một bảng pha màu có màu xanh và màu vàng trộn lẫn với nhau, và - em thân yêu ơi, em hãy nhìn ra ngoài cửa sổ, nhìn chiếc lá thường xuân cuối cùng ở trên tường. Em có lấy làm lạ tại sao chẳng bao giờ nó rung rinh hoặc lay động khi gió thổi không\? Ồ, em thân yêu, đó chính là kiệt tác của cụ Bơ-men, - cụ vẽ nó ở đấy vào cái đêm mà chiếc lá cuối cùng đã rụng".

(Trích "Chiếc lá cuối cùng", Ô Hen-ri)

Câu 1

 Xác định ngôi kể của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào dấu hiệu nhận biết các ngôi kể (dấu hiệu xưng hô, vị trí của người kể chuyện).

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ ba

Giải thích:

Người kể giữ một vị trí ẩn mình, quan sát toàn cảnh và gọi tên các nhân vật một cách khách quan. Điều này cho phép người kể có thể tự do dịch chuyển không gian từ phòng của Giôn-xi xuống phòng cụ Bơ-men và thấu suốt dòng suy nghĩ của từng người.

Mở rộng:

Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

Câu 2

 Các nhân vật chính đều có đặc điểm nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm điểm chung về hoàn cảnh sống, nghề nghiệp hoặc phẩm chất tinh thần của các nhân vật (Xiu, Giôn-xi, cụ Bơ-men) được thể hiện qua văn bản.

Lời giải chi tiết

Các nhân vật chính đều là những nghệ sĩ nghèo, sống thiếu thốn về vật chất nhưng lại có tâm hồn nhạy cảm và giàu tình yêu thương, sẵn sàng sẻ chia, hy sinh vì người khác.

Giải thích:

Về hoàn cảnh: Đoạn tóm tắt đầu truyện chỉ rõ họ là những “họa sĩ nghèo” phải thuê phòng ở một khu phố tồi tàn, cụ Bơ-men phải đi làm mẫu vẽ để kiếm sống qua ngày.

Về phẩm chất: Họ gắn kết với nhau bằng tình đồng nghiệp, tình bạn và tình người cao cả. Xiu chăm sóc Giôn-xi tận tụy như chị em ruột; cụ Bơ-men dù tuổi già sức yếu vẫn không ngần ngại đứng trong đêm mưa tuyết lạnh giá để hoàn thành bức vẽ cứu sống một người trẻ tuổi.

Mở rộng:

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 3

Tại sao Giôn – xi buồn bã, tuyệt vọng?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các chi tiết miêu tả hoàn cảnh, bệnh tật và biến đổi tâm lý của Giôn-xi trong phần tóm tắt và lời thoại của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Giôn-xi buồn bã, tuyệt vọng vì cô bị căn bệnh sưng phổi hành hạ nặng nề giữa hoàn cảnh nghèo túng, khiến cô mất sạch nghị lực sống và gắn số phận mình một cách yếu đuối vào những chiếc lá thường xuân đang rụng dần ngoài cửa sổ.

Giải thích:

Bệnh sưng phổi thời bấy giờ là một chứng bệnh nan y gieo rắc nỗi sợ hãi. Thể xác suy nhược cộng với việc không có tiền chạy chữa khiến tinh thần Giôn-xi hoàn toàn sụp đổ.

Mở rộng:

- Trong truyện ngắn, lời người kể chuyện nhằm giới thiệu, miêu tả nhân vật, bối cảnh; bình luận, dẫn dắt câu chuyện, tạo thành giọng chủ đạo của truyện.

- Lời nhân vật là phương tiện bộc lộ ý nghĩ, tâm trạng, cá tính của nhân vật trong từng tình huống cụ thể, góp phần thể hiện phẩm chất, tính cách nhân vật.

Link tham khảo: Lời người kể chuyện và lời nhân vật trong truyện ngắn

Câu 4

 Em có nhận xét gì về nhân vật Giôn – xi?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích diễn biến tâm lý của Giôn-xi từ bi quan, buông xuôi đến khi thức tỉnh và hồi sinh sự sống để đưa ra nhận xét tổng quát.

Lời giải chi tiết

Giôn-xi là một cô gái có tâm hồn nhạy cảm của một người nghệ sĩ nhưng ban đầu còn yếu đuối, bi quan; tuy nhiên, sau một trải nghiệm mang tính bước ngoặt, cô đã nhận ra sai lầm của mình, dũng cảm vượt qua nghịch cảnh để giành lại sự sống.

Giải thích:

Ở nửa đầu đoạn trích, cô nhẫn tâm bắt Xiu kéo mành lên để đối diện với cái chết, phớt lờ sự lo lắng và tình yêu thương của người bạn.

Khi thấy chiếc lá cuối cùng vẫn dũng cảm bám trụ sau đêm bão lớn, tâm hồn nhạy cảm của cô đã bị lay động. Cô tự vực dậy bản thân, nhận lỗi và thắp lại ước mơ nghệ thuật.

Mở rộng:

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 5

 Thông điệp mà em rút ra được từ câu chuyện là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát ý nghĩa nhân văn từ hành động hy sinh của cụ Bơ-men và sự hồi sinh của Giôn-xi để rút ra bài học sâu sắc về cuộc sống và nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Sức mạnh cứu rỗi của tình yêu thương, sự sẻ chia và lòng vị tha cao cả giữa con người với con người

- Giá trị chân chính của nghệ thuật đích thực phải vì con người, phải thắp sáng hy vọng và phục vụ cuộc sống.

Giải thích:

- Sự hy sinh thầm lặng của cụ Bơ-men khẳng định tình người có thể chiến thắng sự khắc nghiệt của hoàn cảnh và bệnh tật.

- Chiếc lá cuối cùng trên tường là một kiệt tác bất tử. Nó là kiệt tác không phải vì kỹ thuật vẽ hoàn hảo, mà vì nó được vẽ bằng cả mạng sống, bằng tình yêu thương và có khả năng hồi sinh một tâm hồn đang lụi tàn.

Mở rộng:

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

  • Đọc hiểu Lão Ứng (Huệ Minh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    (Tóm tắt: Lão Ứng, một lão già nghiện rượu, và có tật trộm cắp. Nhưng tật đó đột ngột chấm dứt sau cái chết của bà Hinh, vợ lão. Cũng từ đó, xóm thôn lặng lẽ hẳn. Nhưng đêm đó, tôi và lão bắt gặp thằng Khánh con cô Tân trộm chuối. Cô Tân là cô giáo của tôi, nhà cô nghèo, lại bênh quanh năm. Chú Nam, chồng cô hy sinh ở chiến dịch. Nhưng chiều thứ bảy, tôi vừa khăn gói về nhà thì…).

  • Đọc hiểu Ga tàu tuổi thơ (Vũ Thị Huyền Trang) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    (Lược đoạn đầu: Tôi rất sợ những buổi chiều thu im ắng, bàng bạc trôi qua cuộc đời mình. Nó gợi nhớ cho tôi về những tháng năm tuổi thơ chiều nào cũng ra ngõ ngóng những chuyến tàu ngược chở nặng niềm mong mỏi […] Khi ấy mẹ tôi bị bệnh nặng, bố gói ghém tất cả gia tài và tình yêu đưa mẹ lên chuyến tàu xuôi xuống Hà Nội chữa bệnh, nhà chỉ còn ba anh em chăm nhau)

  • Đọc hiểu Lúa dự (Vũ Thanh Lịch) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Tóm tắt phần đầu: Bà Chiu chuẩn bị cơm cúng giỗ lúa dự, một giống lúa cổ truyền của họ Phương, được bà gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trong bà là sự tiếc nuối khi Tỉnh và vợ - con trai và con dâu của bà xa dần những giá trị cũ, cùng khao khát âm thầm truyền lại câu chuyện về lúa dự...) Vợ Tỉnh đi vào bếp

  • Đọc hiểu Kim của ai đẹp hơn? (Phong Thu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Có hai chị em ở một nhà kia đã đến tuổi tập làm việc. Cô chị ham khâu vá thêu thùa, lại khéo tay nên được mẹ khen luôn. Cô em không vụng về nhưng thiếu bền bỉ, ngại ngồi lâu, nên cứ hay nhờ chị giúp. Đã thế, thấy mẹ khen chị, cô em không chịu

  • Đọc hiểu Cây trứng gà bất tử (Hồ Thủy Giang) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Gia đình tôi có ba người. Mẹ, em Bình và tôi. Bố đã mất từ ngày em Bình còn trong nôi. Chúng tôi gắn bó yêu thương nhau đến nỗi nhiều người đã biết tôi chỉ là con nuôi nhưng đến giờ thì dường như họ không muốn tin vào điều ấy nữa

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close