Đọc hiểu Màu hoa còn lại (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

- Bài thơ gợi nhắc cho em về sự kiện Chiến dịch Điện Biên Phủ 1954

- Hai câu thơ trên là sự biết ơn của tác giả trước những hi sinh của những người lính vì hòa bình, độc lập của đất nước. Mỗi vùng đất các anh đi qua máu đã đổ xuống, các anh đã dùng hết sức mình đẩy lùi xâm lược, dùng thân mình che chắn, dùng máu mình tưới cho mùa xuân nước nhà. Lời thơ bùi ngùi, xót xa của tác giả trước sự hi sinh xương máu của những người lính vì Tổ quốc.

- Biện pháp tu từ: liệt kê (Mường Thanh, Hồng Cúm, Him Lam, Tô Vĩnh Diệm, Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót…)

- Tác dụng: liệt kê các địa danh và tên anh hùng làm nổi bật những chiến công vang dội của dân tộc trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Qua đó, thể hiện lòng biết ơn, sự tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Bài thơ gợi cho em niềm xúc động sâu sắc và lòng biết ơn vô hạn trước sự hy sinh anh dũng của các thế hệ cha anh để giành lại độc lập, tự do cho Tổ quốc. Những địa danh, con người và hình ảnh được nhắc đến trong bài thơ như sống lại, gợi nhớ một thời máu lửa và hào hùng. Em cảm nhận được rằng mỗi tấc đất hôm nay đều thấm đẫm mồ hôi, xương máu của bao người đi trước. Để xứng đáng với sự hy sinh đó, em sẽ cố gắng học tập tốt, sống có lý tưởng và góp sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Em cũng sẽ luôn giữ gìn và phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc.

Hình ảnh được sử dụng để so sánh với cỏ nơi miền đất xưa trong bài thơ: tiếng hát/ tiếng hát lan xa 

Giải thích:

Trong câu thơ: “Cỏ xanh rờn như tiếng hát lan xa”, tác giả đã dùng hình ảnh “tiếng hát lan xa” để so sánh với màu cỏ xanh nơi chiến trường xưa.

Những dòng thơ:

“Con đường nào các anh đã đi qua

Máu thấm đất, mồ hôi đầm trấn thủ

Dân công đi ào ào như thác lũ

Những câu hò vượt núi vút lên cao….”

Giúp người đọc hiểu thêm về cuộc kháng chiến của dân tộc và tâm hồn con người Việt Nam:

- Cuộc kháng chiến nhiều khó khăn, gian khổ (mồ hôi đầm trấn thủ); nhiều mất mát, hi sinh (Máu thấm đất); hào hùng ( Dân công đi ào ào như thác lũ, những câu hò vượt núi lên cao)

- Tâm hồn con người Việt Nam: kiên cường, bất khuất; ý chí quyết tâm, sẵn sàng chiến đấu và hy sinh (Máu thấm đất, mồ hôi đầm trấn thủ ); tinh thần đoàn kết, lạc quan yêu đời ( Dân công đi ào ào như thác lũ/ Những câu hò vượt núi vút lên cao…).

Giải thích:

Qua hình ảnh “Máu thấm đất, mồ hôi đầm trấn thủ”, tác giả cho thấy cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp vô cùng gian khổ, nhiều hi sinh và mất mát. Tuy vậy, hình ảnh “Dân công đi ào ào như thác lũ” và “Những câu hò vượt núi vút lên cao” lại thể hiện khí thế mạnh mẽ, tinh thần đoàn kết và quyết tâm chiến đấu của toàn dân tộc. Những câu thơ giúp người đọc cảm nhận được vẻ đẹp của con người Việt Nam: dũng cảm, kiên cường, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc, đồng thời luôn giữ tinh thần lạc quan, yêu đời và niềm tin vào chiến thắng.

Cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ:

- Bồi hồi, xúc động hồi tưởng về quá khứ gắn với cuộc kháng chiến nhiều mất mát gian khổ

- Tự hào trước những chiến thắng lẫy lừng một thuở

- Trân trọng, biết ơn, cảm phục người anh hùng, xen lẫn nỗi niềm tiếc thương trước những hi sinh của họ.

- Lạc quan, tin tưởng vào sự tái sinh của đất nước sau chiến tranh.

…

Giải thích:

Bài thơ được viết trong dòng hồi tưởng về chiến trường Điện Biên năm xưa nên nhân vật trữ tình mang tâm trạng bồi hồi, xúc động trước những kỉ niệm của một thời kháng chiến gian khổ. Khi nhắc đến những địa danh lịch sử và các anh hùng như Tô Vĩnh Diện, Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót, tác giả bày tỏ niềm tự hào, lòng biết ơn và sự cảm phục sâu sắc đối với những người đã hi sinh vì Tổ quốc. Đồng thời, hình ảnh màu ban trắng và thiên nhiên tươi đẹp còn thể hiện niềm vui, niềm tin vào cuộc sống thanh bình, sự hồi sinh mạnh mẽ của đất nước sau chiến tranh.

Ý nghĩa của hình ảnh màu hoa rất trắng trong bài thơ.

- Màu hoa trắng đặc trưng cho vẻ đẹp thiên nhiên của núi rừng Tây Bắc

-  Biểu tượng cho sức sống, sự hồi sinh mãnh liệt của mảnh đất sau chiến tranh

- Tượng trưng cho vẻ đẹp của tâm hồn con người; cho những giá trị vĩnh cửu, bất diệt.

- Thể hiện sự tưởng nhớ, tri ân với những người đã khuất.

…..

Giải thích:

Hình ảnh “một màu hoa rất trắng” trước hết gợi vẻ đẹp tinh khôi của hoa ban - loài hoa đặc trưng của núi rừng Tây Bắc. Đồng thời, sắc trắng ấy còn là biểu tượng cho sự thanh bình và sức sống mới của mảnh đất Điện Biên sau những năm tháng chiến tranh ác liệt. Màu hoa trắng cũng gợi nhắc đến sự trong sáng, cao đẹp của những người đã ngã xuống vì độc lập dân tộc. Qua hình ảnh này, tác giả thể hiện niềm tin vào sự trường tồn của cuộc sống và lòng tri ân sâu sắc đối với các thế hệ cha anh.