Đọc hiểu Phạm Tử Hư lên chơi Thiên tào (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Phạm Tử Hư quê ở Cẩm Giàng, là một người tuấn sảng hào mại không ưa kiềm thúc. Theo học nhà xử sĩ Dương Trạm, Trạm thường răn Tử Hư về cái tính hay kiêu căng

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

 “Phạm Tử Hư quê ở Cẩm Giàng, là một người tuấn sảng hào mại không ưa kiềm thúc. Theo học nhà xử sĩ Dương Trạm, Trạm thường răn Tử Hư về cái tính hay kiêu căng. Từ đấy chàng cố sức sửa đổi, trở nên người có đức tính tốt. Khi Dương Trạm chết, các học trò đều tản đi cả, duy Tử Hư làm lều ở mả để chầu chực, sau ba năm rồi mới trở về. Năm 40 tuổi, Tử Hư đi thi vẫn chưa đỗ; đời Trần, sang du học ở kinh, ngụ ở trong một nhà dân bên bờ hồ Tây.

     Một buổi sáng, ở nhà trọ đi ra, trong áng sương mù thấy có một đám những tán vàng kiệu ngọc bay lên trên không; kế lại có một cỗ xe nạm hạt châu, kẻ theo hầu cũng rất chững chạc. Tử Hư khẽ dòm trộm xem thì người ngồi trong xe, chính thầy học mình là Dương Trạm. Chàng toan đến gần sụp lạy nhưng Trạm xua tay nói:

– Giữa đường không phải chỗ nói chuyện, tối mai nên đến đền Trấn Vũ cửa Bắc, thầy trò ta sẽ hàn huyên.  Tử Hư bèn sắm rượu và thức nhắm, đúng hẹn mà đến. Thầy trò gặp nhau vui vẻ lắm, chàng nhân hỏi rằng:

– Thầy mới từ trần chưa bao lâu, thoắt đã trở nên hiển hách khác hẳn ngày trước, xin thầy cho biết rõ duyên do để con được vui mừng. Dương Trạm nói:

– Ta thuở sống không có một điều thiện nào đáng khen, chỉ có hay giữ điều tín thực đối với thầy bạn, quý trọng những tờ giấy có chữ, hễ thấy rơi vãi liền nhặt mà đốt đi. Đức Đế quân đây ngài khen là có bụng tốt tâu xin cho làm chức trực lại ở cửa Tử đồng. Hôm qua ta hầu lính giá ngài lên chầu Thiên cung, tình cờ lại gặp nhà ngươi, đó cũng là vì thầy trò mình có cái mối duyên…”

(Trích chuyện Phạm Tử Hư lên chơi Thiên Tào, Truyền kì mạn lục, Nguyễn Dữ, NXB Trẻ,2016,Tr.142)

Câu 1

Xác định thể loại của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc văn bản, chú ý đến yếu tố kỳ ảo và cách kể chuyện trong văn bản.

Lời giải chi tiết

Thể loại: Truyền kỳ.

Giải thích:

Đoạn trích có sự kết hợp giữa yếu tố hiện thực và yếu tố kì ảo (người đã mất hiện về, thiên cung, Đế quân...) 

Câu 2

Điều gì khiến Dương Trạm được Đức Đế quân khen là có bụng tốt và tâu xin cho làm chức trực lại ở cửa Tử đồng?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn đối thoại của Dương Trạm, đặc biệt là phần nhân vật tự kể về cuộc sống khi còn tại thế. 

Tìm các chi tiết trong đoạn văn về hành động của Dương Trạm lúc còn sống.

Lời giải chi tiết

Điều khiến Dương Trạm được Đức Đế quân khen là có bụng tốt và tâu xin cho làm chức trực lại ở cửa Tử đồng là:

Ông luôn giữ điều tín thực với thầy bạn.
Quý trọng những tờ giấy có chữ, hễ thấy rơi vãi liền nhặt mà đốt đi.

Giải thích:

Những việc làm của Dương Trạm tuy nhỏ nhưng xuất phát từ lòng thành, sự tôn trọng tri thức và đạo nghĩa nên được ghi nhận, tưởng thưởng. 

Câu 3

Từ Hán Việt “kiềm thúc” được hiểu nghĩa như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xem lại ngữ cảnh trong đoạn trích kết hợp hiểu nghĩa của từng yếu tố Hán Việt ("kiềm" là giữ, kìm lại; "thúc" là ràng buộc, thúc ép) rồi suy ra nghĩa chung của từ. 

Lời giải chi tiết

Từ Hán Việt “kiềm thúc” được hiểu là: Kiềm chế, bó buộc trong hoạt động.

Giải thích:

Trong ngữ cảnh, "kiềm thúc" chỉ sự ràng buộc, quản lí, kiềm chế hành vi của một con người. 

Câu 4

Chi tiết kỳ ảo được sử dụng trong đoạn trích có tác dụng gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các chi tiết kì ảo xuất hiện trong văn bản, phân tích tác dụng của chúng đối với việc xây dựng nhân vật, phát triển cốt truyện và thể hiện tư tưởng, chủ đề của tác phẩm. 

Lời giải chi tiết

Tác dụng của chi tiết kỳ ảo:

- Ca ngợi phẩm chất cao quý của Tử Hư và Dương Trạm.
- Tạo ra sự sinh động, hấp dẫn, và thu hút hứng thú cho người đọc.
- Bất tử hóa nhân vật Dương Trạm, nhấn mạnh những phẩm chất tốt đẹp mà ông đã thể hiện.

Giải thích:

Yếu tố kì ảo làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, đồng thời góp ph

Câu 5

Từ những hành động và tình cảm của Tử Hư dành cho người thầy của mình, em có suy nghĩ gì về truyền thống tôn sư trọng đạo của nhân dân ta?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ chi tiết trong văn bản và ý nghĩa thực tiễn của truyền thống này. Gợi ý:

- Truyền thống tôn sư trọng đạo là truyền thống tốt đẹp từ xưa đến nay của nhân dân ta. Truyền thống nhằm để tôn vinh, kính trọng và thể hiện sự biết ơn của mỗi cá nhân đối với người thầy của mình.
- Trân trọng, ngợi ca người ứng xử đúng mực với truyền thống tôn sư trọng đạo tốt đẹp của dân tộc; kính trọng thầy/ cô những người dạy dỗ, trao truyền tri thức cho mình.
- Có những việc làm thiết thực để thể hiện truyền thống tôn sư trọng đạo: kính trọng thầy cô, thăm hỏi, ngợi ca, biểu dương những tấm gương, hành động tốt đẹp thể hiện truyền thống đó …
Lời giải chi tiết

Truyền thống tôn sư trọng đạo là một giá trị tốt đẹp của dân tộc ta từ xưa đến nay. Truyền thống này thể hiện sự tôn vinh, kính trọng và lòng biết ơn đối với người thầy – những người đã dạy dỗ và truyền đạt tri thức. Trong thực tế, truyền thống này được biểu hiện qua: tôn trọng, lễ phép với thầy cô giáo, chăm chỉ học tập, rèn đức luyện tài để không phụ công lao thầy cô, luôn ghi nhớ công lao và mong muốn được đền đáp những người thầy đã dìu dắt mình.

Giải thích:

Hành động của Tử Hư thể hiện lòng kính trọng, biết ơn sâu sắc đối với người thầy, qua đó khẳng định giá trị bền vững của truyền thống tôn sư trọng đạo. 

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close