Đọc hiểu Kim của ai đẹp hơn? (Phong Thu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Có hai chị em ở một nhà kia đã đến tuổi tập làm việc. Cô chị ham khâu vá thêu thùa, lại khéo tay nên được mẹ khen luôn. Cô em không vụng về nhưng thiếu bền bỉ, ngại ngồi lâu, nên cứ hay nhờ chị giúp. Đã thế, thấy mẹ khen chị, cô em không chịu

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

KIM CỦA AI ĐẸP HƠN?

Phong Thu

Có hai chị em ở một nhà kia đã đến tuổi tập làm việc. Cô chị ham khâu vá thêu thùa, lại khéo tay nên được mẹ khen luôn. Cô em không vụng về nhưng thiếu bền bỉ, ngại ngồi lâu, nên cứ hay nhờ chị giúp. Đã thế, thấy mẹ khen chị, cô em không chịu:

- Con có kém đâu mà mẹ chỉ khen chị ấy thôi!

Và, cô em đòi thi xem ai giỏi hơn. Bà mẹ bảo:

- Không cần phải thế. Đây, mẹ cho mỗi đứa một cái kim. Sau một năm, xem ai biết giữ cho kim được đẹp. Từ giờ đến lúc đó, các con không được dùng cái kim nào khác.

Hai chị em nhận kim và dùng theo cách của mình. Cô em sợ kim bị hỏng nên đã gói kĩ, cất đi. Cô chị hằng ngày vẫn vá may thêu thùa, khi vá áo cho mình, cho em; lúc đơm cúc, thùa khuyết cho bố, mẹ. Dùng xong, cô cất vào chiếc hộp nhỏ như nắp cái bút máy, trong có ít phấn rôm.

Sau một năm, bà mẹ bảo các con đưa kim cho xem. Cô chị mở hộp lấy kim ra. Cái kim vẫn sáng bóng nhưng không được nhọn như trước nữa. Cô em liền kêu lên:

- Thế là kim của chị xấu rồi!

Đoạn, cô em mở miếng vải nhỏ có gài và gói cái kim của mình từ hôm nhận kim. Lạ quá, cái kim đã bị gỉ hoen, dính vào vải. Cô ta bật khóc. Bà mẹ gọi cả hai chị em lại và nói:

- Chỉ tại cái kim không được đem dùng, nên mới gỉ. Con người ta không làm việc thì cũng vụng về, kém cỏi như cái kim gỉ ấy thôi.

Hiểu lời mẹ khuyên, cô em từ đấy đã chăm chỉ chứ không tị với chị nữa. Cô cũng đã được mẹ khen.

Thật đúng là: “Kim không khâu thì kim gỉ. Người không làm việc thì người... cùn!”

(Những chuyện hay viết cho thiếu nhi, NXB Kim Đồng, Hà Nội, 2024, Tr155)

*Chú thích: Nhà văn Phong Thu (1934-2020) là thành viên của Hội Nhà văn Việt Nam. Ông chủ yếu sáng tác cho thiếu nhi với lối viết hồn nhiên, mang đậm bài học sâu sắc về tinh thần nhân văn.

Câu 1

Xác định ngôi kể của truyện ngắn trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định người kể chuyện dựa vào các từ xưng hô trong văn bản.

Lời giải chi tiết

Ngôi kể: Thứ ba.

Giải thích:

Người kể chuyện không xuất hiện với tư cách một nhân vật trong truyện mà đứng ngoài kể lại toàn bộ sự việc, gọi các nhân vật bằng danh từ chỉ quan hệ gia đình như "cô chị", "cô em", "bà mẹ".

Câu 2

Xác định lời của nhân vật trong đoạn sau:

“Có hai chị em ở một nhà kia đã đến tuổi tập làm việc. Cô chị ham khâu vá thêu thùa, lại khéo tay nên được mẹ khen luôn. Cô em không vụng về nhưng thiếu bền bỉ, ngại ngồi lâu, nên cứ hay nhờ chị giúp. Đã thế, thấy mẹ khen chị, cô em không chịu:

- Con có kém đâu mà mẹ chỉ khen chị ấy thôi!”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Áp dụng kiến thức về lời của nhân vật trong truyện ngắn.

Lời giải chi tiết

Lời của nhân vật: “Con có kém đâu mà mẹ chỉ khen chị ấy thôi!”

Giải thích:

Đây là lời nói trực tiếp của cô em được người kể dẫn lại nguyên văn nhằm thể hiện suy nghĩ và cảm xúc của nhân vật.

Câu 3

Nêu đặc điểm tính cách nhân vật người mẹ được thể hiện qua đoạn sau:

“Đoạn, cô em mở miếng vải nhỏ có gài và gói cái kim của mình từ hôm nhận kim. Lạ quá, cái kim đã bị gỉ hoen, dính vào vải. Cô ta bật khóc. Bà mẹ gọi cả hai chị em lại và nói:

- Chỉ tại cái kim không được đem dùng, nên mới gỉ. Con người ta không làm việc thì cũng vụng về, kém cỏi như cái kim gỉ ấy thôi.

Hiểu lời mẹ khuyên, cô em từ đấy đã chăm chỉ chứ không tị với chị nữa. Cô cũng đã được mẹ khen.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích nhân vật thông qua hành động, lời nói và cách ứng xử của nhân vật trong tình huống truyện.

Lời giải chi tiết

- Đặc điểm tính cách nhân vật người mẹ được thể hiện qua:

+ Hành động, lời nói: Gọi cả hai chị em lại để nói chuyện; Không trách mắng khi cô em bật khóc.

+ Lời nói : “Chỉ tại cái kim không được đem dùng, nên mới gỉ”; “Con người ta không làm việc thì cũng vụng về, kém cỏi như cái kim gỉ ấy thôi”

- Đặc điểm tính cách của nhân vật “người mẹ”:

+ Công tâm, minh bạch xử lí vấn đề một cách công bằng và rõ ràng trước mặt cả hai con.

+ Điềm tĩnh, tôn trọng, giữ bình tĩnh và chọn cách giải quyết vấn đề bằng lí lẽ thay vì cảm xúc.

+ Sâu sắc, giàu kinh nghiệm dùng lời nói mang tính triết lí, dùng hình ảnh ẩn dụ để truyền đạt bài học lớn về giá trị của lao động và sự chăm chỉ.

+ Khéo léo, tinh tế, mẫu mực, thấu hiểu giáo dục con thành công mà không gây tổn thương hay áp đặt…

Giải thích:

Khi thấy cô em bật khóc vì chiếc kim bị gỉ, người mẹ không trách mắng hay thiên vị mà nhẹ nhàng giải thích nguyên nhân. Bà dùng chính hình ảnh chiếc kim bị gỉ để giúp con hiểu rằng nếu không lao động, không rèn luyện thì con người cũng sẽ trở nên vụng về, kém cỏi. Cách giáo dục ấy giúp cô em tự nhận ra sai lầm của mình và thay đổi một cách tự nguyện. Điều đó cho thấy người mẹ là người hiểu tâm lí con trẻ, giàu kinh nghiệm và rất khéo léo trong việc dạy con.

Câu 4

Nêu ý nghĩa nhan đề văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích nhan đề dựa trên các phương diện: hình thức, nội dung và mối liên hệ với chủ đề của tác phẩm

Lời giải chi tiết

Ý nghĩa nhan đề “Kim của ai đẹp hơn”: gây ấn tượng với người đọc về hình ảnh giản dị, thân thương, thể hiện tình cảm yêu thương, che chở của cha mẹ dành cho con.

- Nhan đề ngắn gọn, gần gũi, giàu ý nghĩa, tạo sự tò mò và dẫn dắt cho người đọc khám phá nội dung câu chuyện.

- Nhan đề là câu hỏi trực tiếp của cô em về việc thi với chị. Qua đó thể hiện bài học về giá trị của lao động và sự rèn luyện.

- Nhan đề góp phần làm nổi bật chủ đề của câu chuyện là: đề cao giá trị của lao động, sự chăm chỉ và rèn luyện bản thân; phê phán tính lười biếng, thụ động. Qua đó, tác giả mong muốn mỗi người hãy biết trân trọng sức lao động, chủ động rèn luyện kĩ năng và sống tích cực để hoàn thiện bản thân.

Giải thích:

Thoạt đầu, nhan đề khiến người đọc nghĩ đến việc so sánh vẻ đẹp của hai chiếc kim. Tuy nhiên, khi câu chuyện kết thúc, người đọc nhận ra chiếc kim đẹp không phải là chiếc kim được cất giữ nguyên vẹn mà là chiếc kim được sử dụng đúng công dụng của nó. Chiếc kim trở thành biểu tượng cho con người: nếu được lao động, rèn luyện thì ngày càng có ích; nếu chỉ giữ gìn mà không sử dụng sẽ trở nên vô dụng như chiếc kim bị gỉ. Qua đó, nhan đề làm nổi bật bài học về giá trị của lao động và sự chăm chỉ.

Câu 5

Bài học ý nghĩa nhất em rút ra sau khi đọc văn bản trên là gì? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra bài học từ nội dung và ý nghĩa của câu chuyện; giải thích lí do lựa chọn bài học đó và liên hệ với bản thân.

Lời giải chi tiết

- Bài học sâu sắc nhất: Cần chăm chỉ lao động, rèn luyện thường xuyên.

- Vì:

+ Lao động chăm chỉ, rèn luyện thường xuyên có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Lao động giúp rèn luyện tính cách và phẩm chất. Qua quá trình làm việc, rèn luyện thường xuyên con người học được sự kiên trì, trách nhiệm, tính kỉ luật và tinh thần vượt khó….

+ Không lao động con người sẽ dần trở nên thụ động, lười biếng, mất đi sự linh hoạt và sáng tạo.

+ Lao động mang lại giá trị cho bản thân và cho xã hội. Khi biết làm việc và cống hiến, con người không chỉ giúp ích cho chính mình mà còn đóng góp cho gia đình, cộng đồng.

+ Bài học là động lực giúp em tích cực lao động hơn, kiên trì rèn luyện hơn nữa…

+ …

Giải thích:

Câu chuyện cho thấy chỉ khi thường xuyên lao động và thực hành thì con người mới tiến bộ, hoàn thiện bản thân và phát huy được năng lực của mình. Ngược lại, nếu lười biếng, ngại khó, không chịu rèn luyện thì sẽ ngày càng thụ động, kém cỏi giống như chiếc kim bị gỉ sét vì không được sử dụng. Vì vậy, mỗi người cần chủ động học tập, lao động và không ngừng cố gắng để phát triển bản thân.

  • Đọc hiểu Lúa dự (Vũ Thanh Lịch) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Tóm tắt phần đầu: Bà Chiu chuẩn bị cơm cúng giỗ lúa dự, một giống lúa cổ truyền của họ Phương, được bà gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trong bà là sự tiếc nuối khi Tỉnh và vợ - con trai và con dâu của bà xa dần những giá trị cũ, cùng khao khát âm thầm truyền lại câu chuyện về lúa dự...) Vợ Tỉnh đi vào bếp

  • Đọc hiểu Ga tàu tuổi thơ (Vũ Thị Huyền Trang) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    (Lược đoạn đầu: Tôi rất sợ những buổi chiều thu im ắng, bàng bạc trôi qua cuộc đời mình. Nó gợi nhớ cho tôi về những tháng năm tuổi thơ chiều nào cũng ra ngõ ngóng những chuyến tàu ngược chở nặng niềm mong mỏi […] Khi ấy mẹ tôi bị bệnh nặng, bố gói ghém tất cả gia tài và tình yêu đưa mẹ lên chuyến tàu xuôi xuống Hà Nội chữa bệnh, nhà chỉ còn ba anh em chăm nhau)

  • Đọc hiểu Lão Ứng (Huệ Minh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    (Tóm tắt: Lão Ứng, một lão già nghiện rượu, và có tật trộm cắp. Nhưng tật đó đột ngột chấm dứt sau cái chết của bà Hinh, vợ lão. Cũng từ đó, xóm thôn lặng lẽ hẳn. Nhưng đêm đó, tôi và lão bắt gặp thằng Khánh con cô Tân trộm chuối. Cô Tân là cô giáo của tôi, nhà cô nghèo, lại bênh quanh năm. Chú Nam, chồng cô hy sinh ở chiến dịch. Nhưng chiều thứ bảy, tôi vừa khăn gói về nhà thì…).

  • Đọc hiểu Cây trứng gà bất tử (Hồ Thủy Giang) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Gia đình tôi có ba người. Mẹ, em Bình và tôi. Bố đã mất từ ngày em Bình còn trong nôi. Chúng tôi gắn bó yêu thương nhau đến nỗi nhiều người đã biết tôi chỉ là con nuôi nhưng đến giờ thì dường như họ không muốn tin vào điều ấy nữa

  • Đọc hiểu Kho báu để lại (Văn Lê) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    (Tóm tắt bối cảnh: Hai chị em Lan Hương và Đạt, được ba cho về quê mẹ chơi nhân dịp nghỉ hè. Tại đây, hai chị em được đi tham quan nhiều nơi và có những trải nghiệm thú vị). ( ... ) Nghe ba nói thế, hai chị em Lan Hương háo hức ghê lắm ...

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close