Đọc hiểu Ăn Tết với mẹ (Vĩnh Mai) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Con là cán bộ phương xa đến Ăn tết hôm nay với mẹ già Ngồi bên bếp lửa sáng loà Con nghe mẹ kể gần xa trầm trồ

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

ĂN TẾT VỚI MẸ

Con là cán bộ phương xa đến

Ăn tết hôm nay với mẹ già

Ngồi bên bếp lửa sáng loà

Con nghe mẹ kể gần xa trầm trồ:

 

- Mẹ thương đoàn lính Cụ Hồ

Hôm nay ăn tết ở vô phương nào

Đồng lương chẳng có là bao

Có không cũng ở đồng bào mà thôi

Mẹ già, chợ búa xa xôi

Con ăn với mẹ lưng xôi mẹ mừng

Tết xưa bánh mật bánh chưng

Mà chưa độc lập cũng không vui gì…”

 

Mẹ ngồi, mẹ nói, mẹ khoe

Vườn rau mẹ tốt, nương chè mẹ xanh

- “Mình đây cực khổ cũng đành

Tết ni tiết kiệm để dành sang năm

 

Phòng khi bộ đội về làng

Không chi thì cũng khoai lang nước chè

Anh em cực khổ nhiều bề

Có con có mẹ đi về là vui…”

Lửa vờn nồi nước bừng sôi

Con nghe ngon miệng lưng xôi vợi dần

Mẹ rằng: “Con cố mà ăn

Chỉ con với mẹ để phần cho ai?”

Mẹ ngồi mẹ ngó con nhai

Mẹ nhìn con nuốt mà hai mắt cười

Bỗng nhiên mắt mẹ sáng ngời:

– “Tết ni Cụ đã mấy mươi tuổi rồi?”

Bên bếp lửa ngồi nghe mẹ kể

Con thấy lòng thấm thía tình thương

Ngày mai con bước lên đường

Mẹ ơi! Con mẹ coi thường gian lao

(Vĩnh Mai, Đất đen và hoa thắm, NXB Hội Nhà văn, 1982)

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong các dòng thơ và nhận diện cách tổ chức các câu thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ song thất lục bát.

Giải thích:

Bài thơ được kết hợp giữa hai câu 7 tiếng (song thất) với hai câu 6 tiếng và 8 tiếng (lục bát) ⇒ thơ song thất lục bát.

Câu 2

Nêu nhân vật trữ tình trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định người trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình: Người con/ người chiến sĩ/ cán bộ từ phương xa về ăn Tết với mẹ.

Giải thích:

Nhân vật trữ tình xưng "con", trực tiếp kể lại cuộc gặp gỡ với mẹ, lắng nghe lời mẹ tâm sự và bộc lộ những cảm xúc yêu thương, xúc động, biết ơn cũng như quyết tâm tiếp tục lên đường làm nhiệm vụ.

Câu 3

Từ ngữ địa phương như “ni” “chi” trong văn bản tác dụng gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích giá trị biểu đạt của từ ngữ địa phương trong văn bản.

Lời giải chi tiết

Các từ địa phương "ni", "chi" góp phần:

- Tạo màu sắc ngôn ngữ địa phương mộc mạc, gần gũi, chân thực.

- Khắc họa rõ nét hình ảnh người mẹ nông dân với lời ăn tiếng nói bình dị, chất phác.

- Làm cho lời thơ trở nên tự nhiên, giàu sức gợi cảm và tăng tính biểu cảm.

- Góp phần thể hiện tình cảm chân thành, đôn hậu của người mẹ dành cho bộ đội và con.

Giải thích:

"Ni" (này), "chi" (gì) là những từ quen thuộc trong phương ngữ miền Trung. Việc sử dụng những từ ngữ này khiến lời nói của người mẹ trở nên chân thật, giàu bản sắc vùng miền, đồng thời làm nổi bật vẻ đẹp mộc mạc, chân thành của người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến.

Câu 4

Ghi lại những từ ngữ khắc họa hình ảnh người mẹ trong khổ thơ đầu tiên. Qua những từ ngữ đó, em có cảm nhận như thế nào về người mẹ ấy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những từ ngữ miêu tả người mẹ trong khổ thơ đầu và nhận xét.

Lời giải chi tiết

- Những từ ngữ khắc họa hình ảnh người mẹ trong khổ thơ đầu:

+ "mẹ già"

+ "ngồi bên bếp lửa"

+ "mẹ kể gần xa trầm trồ"

- Qua những từ ngữ đó, em cảm nhận:

+ Người mẹ đã lớn tuổi, sống cuộc đời giản dị, mộc mạc nơi quê nhà.

+ Mẹ là người giàu tình yêu thương, luôn quan tâm đến con và các chiến sĩ.

+ Dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn nhưng mẹ vẫn lạc quan, yêu nước và luôn hướng về cách mạng.

+ Hình ảnh người mẹ bên bếp lửa gợi sự ấm áp, là điểm tựa tinh thần cho người con trước lúc lên đường.

Giải thích:

Tác giả đã đặt người mẹ trong không gian quen thuộc của bếp lửa gia đình. Qua lời kể chuyện và sự quan tâm của mẹ, người đọc cảm nhận được vẻ đẹp của một người mẹ Việt Nam tần tảo, giàu đức hi sinh và luôn đặt tình yêu đất nước lên trên lợi ích cá nhân.

Câu 5

Từ hình ảnh người mẹ trong bài thơ, em có suy nghĩ cảm nhận gì về người phụ nữ Việt Nam thời kháng chiến chống Mỹ và hiện nay?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ hình tượng người mẹ trong bài thơ với vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong quá khứ và hiện tại.

Lời giải chi tiết

Qua hình ảnh người mẹ trong bài thơ, em càng thêm khâm phục những người phụ nữ Việt Nam thời kháng chiến chống Mỹ. Họ là những người mẹ, người vợ giàu lòng yêu nước, giàu đức hi sinh, chấp nhận gian khổ, luôn yêu thương, chở che và hết lòng ủng hộ bộ đội, cách mạng. Dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, họ vẫn lạc quan, sẵn sàng dành những điều tốt đẹp nhất cho người chiến sĩ. Ngày nay, người phụ nữ Việt Nam vẫn tiếp tục phát huy những phẩm chất tốt đẹp ấy: nhân hậu, đảm đang, trách nhiệm với gia đình và xã hội, đồng thời tự tin học tập, lao động và cống hiến để xây dựng đất nước.

Giải thích:

Người mẹ trong bài thơ là biểu tượng cho biết bao người mẹ Việt Nam giàu lòng yêu nước, giàu đức hi sinh trong những năm tháng chiến tranh. Qua đó, tác giả ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến. Mở rộng hơn, người phụ nữ thời nay cũng giữ trọn vẹn vẻ đẹp trong nhân cách, tâm hồn; đồng thời họ còn nỗ lực học tập, lao động trong những lĩnh vực mũi nhọn của đất nước, góp phần thúc đẩy sự phát triển xã hội.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close