Đọc hiểu Mảnh trăng cuối rừng (Nguyễn Minh Châu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Tóm tắt đoạn trước: Chuyến xe đêm nay đưa hàng ra tiền phương, Lãm – một người lính lái xe Trường Sơn - được phép chỉ huy trả hàng xong, rẽ đến thăm chị gái và người yêu ở đơn vị thanh niên xung phong. Thật phiền hà, trên xe lại có một có gái đi nhờ xe lên cầu Đá Xanh, cô ta đi gặp người yêu!
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
MẢNH TRĂNG CUỐI RỪNG (Trích)
(Tóm tắt đoạn trước: Chuyến xe đêm nay đưa hàng ra tiền phương, Lãm – một người lính lái xe Trường Sơn - được phép chỉ huy trả hàng xong, rẽ đến thăm chị gái và người yêu ở đơn vị thanh niên xung phong. Thật phiền hà, trên xe lại có một có gái đi nhờ xe lên cầu Đá Xanh, cô ta đi gặp người yêu! Cô gái xinh đẹp cũng tên là Nguyệt như tên người yêu của anh. Trong hành trình đi nhờ xe, cô gái đã giúp Lãm đưa xe vượt ngầm.)
Một làn nước hiện ra trước mặt. Đoạn ngầm Đá Xanh ngắn thôi nhưng mấy hôm trước mưa lũ, nước dâng cao trên mặt đá đến hơn một mét. Vừa đánh xe xuống, đã nghe nước tràn vào ống sả hơi ùng ục. Chiếc xe lắc điên đảo, lúc ngoi lên lúc hụp xuống như một con trâu nước dữ tợn, ánh đèn chiếu sáng mặt nước loang loáng. Ra đến quá nửa ngầm thì nước sâu quá, xe không đi được nữa. Nguyệt đứng bám bên cánh cửa, hướng dẫn cho tôi đi đúng giữa hai hàng cọc tiêu. Cô vội nhảy ùm xuống nước, bảo tôi tắt đèn. - Có máy bay à? - Để em nghe kĩ xem đã. Anh cứ tắt đèn đi. Loáng đèn dưới nước trông xa lắm đấy! […] Một loạt bom rất gần, hơi bom xô Nguyệt ngã dúi. Tôi kéo Nguyệt vào trong, đóng cửa buồng lái rồi chẳng đèn đóm gì hết, cứ theo lời Nguyệt chỉ đường, tôi cho xe phóng. Địch quây tròn trên đầu như xay lúa, rất thấp, thả pháo sáng và bắn hai mươi li. Mặc, tôi cứ chạy, và Nguyệt cứ nói rành rọt như người đếm bên cạnh: - Anh ngoặt sang trái… Trước mặt có hố bom đấy… Chuẩn bị, sắp lên một cái dốc có “cua”… Qua một quãng khó đi và tối quá, Nguyệt nhảy xuống đi dò trước. Tôi cứ nhằm cái bóng trắng nhờ nhờ của Nguyệt trước mặt mà lái theo. Lên quá độ hai ki lô mét, tôi dừng xe nép vào bên một “ta-luy" cao có cây rậm. Tôi bật đèn buồng lái. Cái tôi trông thấy đầu tiên là có vết máu bên vai Nguyệt, vết máu chảy xuống đỏ cả cánh tay áo xanh. Chết thật, cô ta bị thương rồi! Không biết Nguyệt bị thương loạt bom đầu tiên, lúc tôi nấp dưới khe, hay khi cô vùng chạy theo tôi trở về xe? Thú thực, lúc ấy trong lòng tôi dấy lên một tình yêu Nguyệt gần như mê muội lẫn cảm phục. Nguyệt nhìn vết thương, cười. Khuôn mặt hơi tái nhưng vẫn tươi tỉnh và xinh đẹp. Từ đầu đến chân, cô ta ướt như một con công vừa tắm. Tôi rút chiếc mùi xoa đầy vết dầu mỡ trong túi, buộc ngoài lần áo xanh để cầm máu. Tôi đề nghị đưa Nguyệt sang bên kia ngầm về đơn vị, nhưng Nguyệt gạt đi: - Đây là giang sơn của em rồi. Anh đi đi, không trời sáng mất. - Rồi Nguyệt lại cười: - Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi. Từ giờ đến sáng, em có thể đi lên đến tận trời được!
(Nguyễn Minh Châu, in trong Nguyễn Minh Châu tuyển tập, NXB Văn học, 2020)
* Chú thích: Nguyễn Minh Châu: là một trong những cây bút văn xuôi tiêu biểu của nền văn học Việt Nam 1954-1975. “Mảnh trăng cuối rừng” là một trong những truyện ngắn hay nhất, tiêu biểu cho sáng tác của ông thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
Câu 1
Văn bản trên có những nhân vật nào xuất hiện?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ văn bản, chú ý các nhân vật được nhắc tên trực tiếp hoặc tham gia vào sự việc, lời thoại trong đoạn trích.
Lời giải chi tiết
Các nhân vật xuất hiện trong văn bản: Lãm, Nguyệt.
Giải thích:
Đây là hai nhân vật chính tham gia vào hành trình vượt ngầm Đá Xanh giữa chiến trường ác liệt.
Câu 2
Chỉ ra phương tiện ngôn ngữ được dùng để nối và quan hệ ý nghĩa giữa hai vế của câu ghép “Đoạn ngầm Đá Xanh ngắn thôi nhưng mấy hôm trước mưa lũ, nước dâng cao trên mặt đá đến hơn một mét.”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định các vế câu ghép, tìm từ nối hoặc dấu câu liên kết giữa các vế, sau đó phân tích mối quan hệ ý nghĩa giữa chúng.
Lời giải chi tiết
- Phương tiện: quan hệ từ “nhưng”.
- Quan hệ ý nghĩa giữa hai vế của câu ghép: tương phản.
Giải thích:
Vế đầu nói đoạn ngầm ngắn, nhưng vế sau lại cho thấy mức độ nguy hiểm vì nước dâng rất cao. Hai ý có sự đối lập nên thuộc quan hệ tương phản.
Câu 3
Xác định người kể chuyện và nêu tác dụng của việc lựa chọn kiểu người kể chuyện này trong văn bản trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Chú ý đại từ xưng hô của người kể và vị trí của người kể trong câu chuyện để xác định ngôi kể, sau đó phân tích hiệu quả nghệ thuật của cách kể đó.
Lời giải chi tiết
- Người kể chuyện: xuất hiện, xưng “tôi” (Lãm).
- Tác dụng:
+ Giúp tăng độ chân thực, tính tin cậy cho nội dung truyện.
+ Góp phần khắc họa được vẻ đẹp của nhân vật Nguyệt qua sự quan sát, cảm nhận của Lãm.
+ Tạo góc nhìn của người trong cuộc, cho thấy được phần nào sự khắc nghiệt, gian khó của hiện thực chiến trường.
Giải thích:
Người kể vừa là người chứng kiến vừa trực tiếp tham gia sự việc nên những chi tiết được kể chân thật, tự nhiên và giàu cảm xúc.
Câu 4
Câu văn “Từ giờ đến sáng, em có thể đi lên đến tận trời được!” cho em hiểu thêm điều gì về chủ nhân của lời thoại? Hãy thử lý giải mối liên hệ giữa nhan đề tác phẩm và tên nhân vật nữ xuất hiện trong văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Phân tích lời thoại để làm rõ tính cách nhân vật; đồng thời chú ý ý nghĩa biểu tượng của nhan đề và tên nhân vật để tìm mối liên hệ.
Lời giải chi tiết
- Câu văn làm rõ được sự hóm hỉnh, lạc quan của Nguyệt.
- Mối liên hệ giữa nhan đề tác phẩm và Nguyệt:
+ Chơi chữ: mảnh trăng, ở cuối rừng – Nguyệt, cô thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn bão lửa.
+ Gợi vẻ đẹp tương đồng của hình ảnh thiên nhiên và cô nữ thanh niên xung phong: nhỏ bé nhưng thanh khiết, sáng trong, lãng mạn…
Giải thích:
Dù bị thương, Nguyệt vẫn vui vẻ, bình tĩnh và động viên người khác. Điều đó thể hiện tinh thần lạc quan của tuổi trẻ trong chiến tranh. Nhan đề tác phẩm và tên nhân vật hòa quyện tạo nên ý nghĩa biểu tượng đẹp đẽ, lãng mạn.
Câu 5
Trình bày suy nghĩ của em về một thông điệp khiến em tâm đắc nhất trong văn bản. (Trả lời thành đoạn văn khoảng 5-7 dòng)
Xem lời giải
Phương pháp giải
Gợi ý: ý thức trách nhiệm với đất nước; lòng dũng cảm không quản ngại hi sinh; tinh thần lạc quan, bình tĩnh đối diện với thử thách…
Lời giải chi tiết
Văn bản giúp em hiểu một thông điệp sâu sắc là trong chiến tranh khốc liệt, con người Việt Nam vẫn sáng lên bởi lòng dũng cảm, niềm lạc quan và tình yêu cuộc sống. Qua hình ảnh cô gái Nguyệt gan dạ, giàu nghị lực, ta thấy được vẻ đẹp của tuổi trẻ sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc. Thông điệp ấy nhắc em hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, sống có lý tưởng và cống hiến cho cuộc đời.
Giải thích:
Thông điệp về lòng dũng cảm và tinh thần lạc quan giúp con người có thêm sức mạnh vượt qua nghịch cảnh.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: ĐIỀU ƯỚC
Bà mở rương lấy một chiếc áo thật lạ: áo dài nhung đỏ thắm có kim tuyến long lanh như những hạt sương buổi sớm. Bà bảo cái áo này bà may từ khi bé còn ở trong bụng mẹ.
Tóm tắt phần đầu văn bản: Phương Trà, một nữ sĩ quan(1), sắp tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc(2) tại Nam Sudan(3). Chị đã trải qua khóa huấn luyện khắc nghiệt(4) và sẵn sàng tinh thần lên đường thực hiện nhiệm vụ quốc tế. Tuy nhiên, trong lòng chị vẫn có những băn khoăn, lo lắng, đặc biệt là nỗi bồi hồi khi nghĩ đến việc phải xa con trai nhỏ – bé Su Su.
Tóm tắt: Thảo - con gái của một đồng đội cũ đã hi sinh của "tôi" đến thăm mộ của cha tại Kom Tum. "Tôi" mời ba anh bạn cùng đơn vị năm xưa tới để cùng đưa Thảo lên Kon Tum thăm mộ cha. Nhân dịp này, bốn người bạn chiến đấu năm xưa của cha Thảo gặp lại và tổ chức một buổi nhậu.
Ngày ấy, cu Minh còn bé xíu, chưa đi học. Tôi rất quý nó, vì nhà nó có cả một thư viện nhỏ. Ba nó là thầy giáo dạy văn trên tỉnh. Cuối tháng, ông mới về nhà nghỉ một hai hôm. Mỗi lần về, ba nó mang theo cả một cặp toàn sách và báo. Khi ba nó đi khỏi là tôi lò dò tìm đến. Chao ôi toàn truyện là truyện! Tôi đọc ngốn ngấu, quên cả ăn cơm. Còn cu Minh thì cứ dửng dưng như không có gì. Cũng phải thôi, vì nó đã biết đọc chữ gì đâu. Tôi bỗng thấy thương nó vô cùng.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Huế (Trần Đức Phổ)
Tặng một người bạn xứ Huế
Huế duyên dáng vẫn muôn đời êm ả
Xanh ngắt trời, và tím áo mộng mơ
Những bóng hồng nhẹ nhàng như chiếc lá
Đã khơi nguồn cho trăm vạn bài thơ
Danh sách bình luận