Đọc hiểu Những cánh buồm (Hoàng Trung Thông) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: (1) Hai cha con bước đi trên cát Ảnh mặt trời rực rỡ biển xanh Bóng cha dài lênh khênh Bóng con tròn chắc nịch.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

(1) Hai cha con bước đi trên cát

Ảnh mặt trời rực rỡ biển xanh

Bóng cha dài lênh khênh

Bóng con tròn chắc nịch.

(2) Sau trận mưa đêm rả rích

Cát càng mịn, biển càng trong

Cha dắt con đi dưới ánh mai hồng.

Nghe con bước lòng vui phơi phới.

Con bỗng lắc tay cha khẽ hỏi:

Cha ơi!

Sao xa kia chỉ thấy nước, thấy trời

Không thấy nhà, không thấy cây, không thấy người ở đó?

(3) Cha mỉm cười xoa đầu con nhỏ:

Theo cánh buồm đi mãi đến nơi xa

Sẽ có cây có cửa có nhà,

Vẫn là đất nước của ta,

Nhưng nơi đó cha chưa hề đi đến

(4) Cha lại dắt con đi trên cát mịn

Ánh nắng chảy đầy vai,

Cha trầm ngâm nhìn mãi cuối chân trời,

Con lại trỏ cánh buồm xa nói khẽ:

Cha mượn cho con cánh buồm trắng nhé,

Để con di...

(5) Lời của con hay tiếng sóng thầm thì

Hay tiếng của lòng cha từ một thời xa thẳm?

Lần đầu tiên trước biển khơi vô tận

Cha gặp lại mình trong tiếng ước mơ con.

(Hoàng Trung Thông, Những cánh buồm, NXB Văn học, Hà Nội, 1964)

Câu 1

Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số chữ trong các dòng thơ

Bài thơ gieo vần, ngắt nhịp như thế nào? Có theo quy tắc không?

Lời giải chi tiết

Bài thơ trên được viết theo thể thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ dài ngắn không đều, không theo số chữ hay vần luật cố định => đặc trưng thơ tự do

Câu 2

Hãy xác định những từ láy có trong đoạn (1), (2) của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn (1), (2).

- Tìm các từ có âm/vần lặp lại, xác định từ láy.

Lời giải chi tiết

Từ láy có trong đoạn (1), (2): “rực rỡ, lênh khênh, phơi phới, rả rích”

Giải thích:

Các dòng thơ dài ngắn không đều, không theo số chữ hay vần luật cố định.

Câu 3

Thái độ và tâm sự của người cha như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chú ý đoạn (3), (4), (5) (lời nói, hành động của cha).

- Phân tích thái độ (mỉm cười, trầm ngâm), rút ra tâm sự.

Lời giải chi tiết

- Thái độ và tâm sự của người cha:

+ Người cha không hề tỏ ra ngạc nhiên trước những câu hỏi của con mà khẽ mỉm cười giảng giải cho con, từng bước nâng đỡ ước mơ của con- cũng chính là ước mơ thuở nhỏ của cha.

+ Cha tâm sự với con, đó là nơi cha chưa hề đến=> Lời nói chân thật với người con.

Giải thích:

- Hành động “mỉm cười”, “xoa đầu”, “trầm ngâm” cho thấy cha dịu dàng, suy tư.

- Lời nói chân thành (“cha chưa hề đi đến”) thể hiện tình yêu con và gửi gắm ước mơ.

Câu 4

Hai câu thơ sau thể hiện mong ước gì của người con?

Cha mượn cho con cánh buồm trắng nhé,

Để con di...

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh, liên hệ với câu hỏi trước đó của người con => xác định ước mơ.

Lời giải chi tiết

Hai câu thơ chính là lời thì thầm vang lên từ chính nơi sâu thẳm của tâm hồn trẻ thơ. Nhận thức của người con về chân trời xa kia đã hóa thành ước mơ được khám phá. Cậu bé muốn khám phá thế giới bao la rộng lớn bên ngoài biển kia bằng cánh buồm trắng trở đầy ước mơ tuổi thơ.

Giải thích:

- “Mượn cánh buồm trắng” là hình ảnh tượng trưng cho việc đi xa, khám phá thế giới.

- Qua đó thể hiện ước mơ hồn nhiên, khát khao vươn tới chân trời mới của người con

Câu 5

Em cảm nhận như thế nào về vẻ đẹp tâm hồn của người cha trong bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý các chi tiết về người cha (dắt con, trả lời, suy nghĩ) => rút ra phẩm chất, vẻ đẹp tâm hồn của người cha.

Lời giải chi tiết

Vẻ đẹp tâm hồn của người cha: Người cha với tình yêu lớn lao dành cho con, niềm hi vọng của cha đặt vào đứa con bé nhỏ của mình. Hi vọng con sẽ mang khát vọng của con và cha đi xa hơn nữa trong cuộc đời. Những điều cha chưa làm được từ nay sẽ được gửi gắm nơi con. 

Giải thích:

- Người cha luôn ân cần, yêu thương, nâng đỡ và lắng nghe ước mơ của con.

- Đồng thời gửi gắm vào con những khát vọng còn dang dở của mình.

Câu 6

Chỉ ra lời dẫn trực tiếp trong đoạn thơ trên. Chuyển lời dẫn trực tiếp đó thành lời dẫn gián tiếp.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện lời nói nhân vật qua dấu hiệu hình thức

Lời giải chi tiết

- Lời dẫn trực tiếp trong đoạn thơ trên:

"Cha mượn cho con cánh buồm trắng nhé, Để con đi..."

- Chuyến lời dẫn trực tiếp đó thành lời dẫn gián tiếp:

Cha được con hỏi rằng có thể mượn cho con cánh buồm trắng không, con muốn đi!

Giải thích:

Lời dẫn trực tiếp được đặt trong dấu ngoặc kép nhằm tái hiện nguyên vẹn, sinh động lời thoại cùng giọng điệu hồn nhiên, khát khao của đứa con.

Câu 7

Giải thích ý nghĩa từ “chân trời” trong câu thơ: “Cha trầm ngâm nhìn mãi cuối chân trời”. Hãy cho biết từ “chân trời” nói trên được dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tra cứu nghĩa từ điển của từ phức "chân trời" trong ngữ cảnh bài thơ.

Phân định nghĩa gốc (nghĩa đen, trực tiếp) và nghĩa chuyển (nghĩa bóng, phái sinh).

Lời giải chi tiết

- Ý nghĩa của từ "chân trời": là đường giới hạn của tâm mắt ở nơi xa tít, trông tưởng như bầu trời tiếp xúc với mặt đất hay mặt biến.

- Từ "chân" nói trên được dùng theo nghĩa gốc

Giải thích:

Trong câu thơ, "chân trời" mô tả một thực thể địa lý có thật trước mắt hai cha con khi đứng trước bãi biển bao la – đường ranh giới giao nhau giữa biển và trời.

Câu 8

Câu thơ “Ánh nắng chảy đầy vai” sử dụng biện pháp tu từ nào? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phát hiện từ ngữ miêu tả hành động mang tính chất của đối tượng khác ("chảy").

Phân tích sự dịch chuyển cảm giác giữa các giác quan và giá trị nghệ thuật của nó.

Lời giải chi tiết

- Câu thơ "Ánh nắng chảy đầy vai" sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ chuyển đổi cảm giác

Tác dụng của biện pháp tu từ: Gợi tả sinh động hình ảnh ánh năng hiện hữu như một thứ chất long thành dòng, thành giọt chảy tràn xuống cảnh vật, con người. Giúp người đọc hình dùng cảnh hai cha con dắt nhau đi trên bãi biển vào một buổi chiều sáng đẹp trời.

Giải thích:

Ánh nắng vốn là một hiện tượng vô hình, chỉ có thể cảm nhận bằng thị giác (nhìn thấy) hoặc xúc giác (thấy nóng). Việc tác giả sử dụng từ "chảy" (vốn chỉ đặc tính chuyển động của chất lỏng) đã cụ thể hóa ánh nắng thành một thực thể hữu hình, có hình khối, có dòng chảy.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close