Đọc hiểu Điều ước (Nguyễn Phan Khuê) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: ĐIỀU ƯỚC Bà mở rương lấy một chiếc áo thật lạ: áo dài nhung đỏ thắm có kim tuyến long lanh như những hạt sương buổi sớm. Bà bảo cái áo này bà may từ khi bé còn ở trong bụng mẹ.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

ĐIỀU ƯỚC

Bà mở rương lấy một chiếc áo thật lạ: áo dài nhung đỏ thắm có kim tuyến long lanh như những hạt sương buổi sớm. Bà bảo cái áo này bà may từ khi bé còn ở trong bụng mẹ.

Bé ngồi chăm chú nhìn bà. Bà mỉm cười rồi cầm một vật lạ ơi là lạ. Nó bằng cổ tay bé và được làm bằng nhung đen nhánh. Bà gỡ những sợi tóc bạc xuống rồi cuộn lên đầu. Dường như bà biết bé ngạc nhiên lắm. Bà bảo:

- Cái này gọi là cái vấn tóc.

Bà ăn trầu, gương mặt hồng lên như đánh phấn. A, trông bà đẹp quá, cứ như diễn viên trên sân khấu ấy. Bé háo hức:

- Bà ơi, bao giờ cháu có quần áo đẹp như của bà ạ?

Bà cười:

- Chỉ có các bà già mới mặc thế này thôi, khi nào cháu lớn, cháu sẽ mặc quần bò, áo phông như cô Nga ở bên hàng xóm. Hay là cháu sẽ mặc váy đầm, đi giầy cao thế này này - Ngừng một lúc bà nói tiếp - bé ngoan lấy hộ bà chuỗi hạt ở trong tủ kia nhé.

Bé lon ton chạy lại kéo cánh tủ ra và cầm chuỗi hạt cho bà. Những hạt tràng nhẵn bóng va vào nhau lách cách. Bà bảo mỗi hạt tràng ấy là một điều ước. Thế thì thích thật, bà có bao nhiêu điều ước đeo trên cổ. Mà cái chuỗi hạt này hiệu nghiệm thật, mỗi lần bà ước cái gì là đều được cái ấy. Có lần bà lim dim mắt, tay cầm tràng hạt ước: “Ước gì tôi có con búp bê đội mũ nồi lệch, chân đi giày đỏ để tặng cháu tôi”. Bà mở mắt rồi nói với bé: “Cháu tới đầu giường của bà, thế nào cũng có búp bê”. Bé chạy lại đó, quả là có con búp bê mà hôm qua đi chơi bé nhìn thấy và rất thích…

- Bà ơi, chiếc vòng này có phải là của bà tiên trong câu chuyện hôm nọ bà kể cháu nghe không?

Bà gật đầu.

Bà bế bé lên, làn vải nhung áp vào má bé mát lịm. Bé mặc váy đầm xòe trắng tinh, đôi giày cùng chiếc ví nhỏ xíu màu đỏ…

Đã bao lần bà mặc áo quần như thế đưa bé đi chùa, lễ tết. Bé cứ lũn chũn nắm bàn tay nhăn nheo của bà. Thỉnh thoảng, sợ bé mỏi chân, bà lại bế bé lên, cho đến một lần bà vừa bế bé lên, vừa nói:

- Chà, cái cún của bà dạo này nặng thế, lớn tướng rồi, chẳng mấy mà thành cô gái.

Vâng, bé lớn hơn trước rồi, cái váy đầm xòe dạo trước bé mặc giờ đã ngắn, đôi giày đỏ đã chật rồi. Nhưng lạ quá, sao mà chiếc áo nhung dài đỏ thắm của bà mỗi khi bà mặc lại cứ như dài rộng hơn ra? Bé hỏi thì bà mỉm cười:

- Là để cho cháu lớn lên đấy!

Bé đến tuổi đi học, chiếc cặp nhỏ đeo sau lưng, bộ đồng phục làm bé lớn vổng lên. Hôm đi khai giảng, bà gài lên đầu bé chiếc nơ trắng.

Ở nhà cũng như ở trường mỗi khi nhớ đến chiếc vòng nhiệm màu của bà, bé lại nghĩ xem mình có thật ngoan không. “Hôm qua bé dây mực ra bàn, người ngoan không làm bẩn bàn học. Hôm kia bé vấp ngã, lại còn khóc nhè, người ngoan đi đứng cẩn thận và không khóc nhè…”

Một buổi bé đi học về, và hơi ngỡ ngàng: “Sao nhà mình lại đông người thế nhỉ? Sao bà nằm ngủ trên giường mà lại mặc áo dài, vấn tóc?”

Mẹ ào ra ôm bé vào lòng, đôi mắt mẹ đỏ hoe. Mẹ dắt bé vào gặp bà lần cuối. Bà ngủ thật ngon, đôi mắt khép lại nhẹ nhàng như là bà vẫn đang cầm chuỗi hạt, ước một điều gì đó cho bé. Chiếc áo nhung đỏ thắm, chiếc khăn vấn đen huyền…

Bé mở tủ lấy chuỗi hạt gỗ đen bóng, bé ôm tràng hạt vào lòng, những hạt gỗ va vào nhau lách cách. “Bà ơi, cháu sẽ thật ngoan để được ước. Cháu sẽ ước bà tỉnh dậy bà nhé!”

(Điều ước, Nguyễn Phan Khuê)

Chú thích: Nhà văn Nguyễn Phan Khuê sinh năm 1971, là người con của quê hương miền quan họ, thuộc làng Mão Điền, xã Mão Điền, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Những cuốn sách đã xuất bản của nhà văn gồm: Thiếu nữ bị lạc - tiểu thuyết, in năm 1992; Đại uý tí hon - tập truyện thiếu nhi, in năm 1998; Quà của ông Ngoại - tập truyện thiếu nhi, in năm 2011. Và năm 2023 mới đây là tập truyện ngắn Hương hoa hoàng lan dưới bút danh Khuê Phan do Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành.

Câu 1

Văn bản trên được viết theo thể loại nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Để xác định thể loại của văn bản, cần dựa vào những đặc điểm cơ bản như: có cốt truyện, nhân vật, sự việc, lời kể, diễn biến tâm lí nhân vật và dung lượng tác phẩm. Nếu văn bản kể lại một câu chuyện ngắn gọn, tập trung vào một vài nhân vật và một tình huống có ý nghĩa thì đó là truyện ngắn.

Lời giải chi tiết

Văn bản trên được viết theo thể loại: Truyện ngắn.

Giải thích:

Văn bản có đầy đủ đặc điểm của truyện ngắn:

- Có nhân vật: bà, bé, mẹ.

- Có cốt truyện xoay quanh tình cảm bà cháu và chiếc chuỗi hạt điều ước.

- Có diễn biến tâm lí nhân vật bé từ lúc nhỏ đến khi hiểu được tình yêu thương của bà.

- Nội dung ngắn gọn nhưng giàu ý nghĩa nhân văn.

Câu 2

Hãy tìm và ghi lại một số chi tiết có sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản, chú ý những câu văn tái hiện đặc điểm, hình dáng, màu sắc, trạng thái của con người hoặc sự vật. Đây là những dấu hiệu của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự.

Lời giải chi tiết

Một số chi tiết có sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản:

- "Áo dài nhung đỏ thắm có kim tuyến long lanh như những hạt sương buổi sớm."

- "Bà ngủ thật ngon, đôi mắt khép lại nhẹ nhàng như là bà vẫn đang cầm chuỗi hạt, ước một điều gì đó cho bé."

- "Chiếc áo nhung đỏ thắm, chiếc khăn vấn đen huyền…"

Giải thích:

Các chi tiết miêu tả giúp hình ảnh người bà hiện lên cụ thể, sinh động và giàu cảm xúc. Người đọc cảm nhận được vẻ đẹp dịu dàng, phúc hậu của bà cũng như không khí ấm áp của tình bà cháu.

Câu 3

Em hiểu gì về tâm trạng nhân vật qua những câu văn sau:

Ở nhà cũng như ở trường mỗi khi nhớ đến chiếc vòng nhiệm màu của bà, bé lại nghĩ xem mình có thật ngoan không. “Hôm qua bé dây mực ra bàn, người ngoan không làm bẩn bàn học. Hôm kia bé vấp ngã, lại còn khóc nhè, người ngoan đi đứng cẩn thận và không khóc nhè…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Để phân tích tâm trạng nhân vật, cần dựa vào suy nghĩ, lời nói, hành động của nhân vật trong ngữ cảnh cụ thể. Từ đó rút ra cảm xúc, tính cách và tình cảm của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Tâm trạng của nhân vật bé thể hiện qua đoạn văn:

- Bé là một đứa trẻ ngoan ngoãn, trong sáng, luôn tin vào điều kỳ diệu từ chiếc vòng của bà.

- Bé có ý thức tự rèn luyện bản thân: kiểm điểm hành vi, lời nói để trở nên ngoan ngoãn hơn.

- Qua đó, ta thấy bé rất yêu quý bà và luôn mong muốn làm bà vui lòng, trở thành một người tốt đúng như bà mong ước.

Giải thích:

Những suy nghĩ như “người ngoan không làm bẩn bàn học”, “không khóc nhè” cho thấy bé đã biết tự ý thức và sửa đổi bản thân. Điều đó thể hiện tâm hồn trong sáng, ngây thơ của trẻ nhỏ và tình yêu thương sâu sắc dành cho bà.

Câu 4

Xác định và nêu tác dụng phép tu từ so sánh trong những câu văn sau: Bà ăn trầu, gương mặt hồng lên như đánh phấn. A, trông bà đẹp quá, cứ như diễn viên trên sân khấu ấy.?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Cần xác định dấu hiệu của phép so sánh (các từ: như, giống như, tựa như…) rồi chỉ ra sự vật được so sánh với nhau. Sau đó phân tích tác dụng về mặt hình ảnh, cảm xúc và nội dung biểu đạt.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: So sánh

+ "Gương mặt hồng lên như đánh phấn."

+ "Trông bà đẹp quá, cứ như diễn viên trên sân khấu ấy."

- Tác dụng:

+ Gợi hình ảnh sinh động, tăng sức gợi cảm cho người đọc.

+ Nhấn mạnh vẻ đẹp dịu dàng, quý phái của bà trong mắt cháu.

+ Thể hiện tình cảm yêu mến, sự ngưỡng mộ mà cô bé dành cho bà.

Giải thích:

Tác giả dùng hình ảnh “đánh phấn”, “diễn viên trên sân khấu” để làm nổi bật vẻ đẹp của bà khi mặc áo dài, vấn tóc. Qua cách nhìn của đứa cháu nhỏ, bà hiện lên thật đẹp và đặc biệt. Điều đó cho thấy tình cảm gắn bó, yêu quý mà bé dành cho bà.

Câu 5

Những bài học cuộc sống tác giả gửi gắm qua văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung câu chuyện, hình ảnh nhân vật và ý nghĩa của các chi tiết, khái quát thành những bài học, thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Bài học cuộc sống từ văn bản:

- Trân trọng tình cảm, sự hy sinh âm thầm của người bà, người thân trong gia đình.

- Biết ơn những người nuôi dạy, chăm sóc ta từ tấm bé.

- Giá trị của việc ngoan ngoãn, rèn luyện đạo đức từ nhỏ.

- Tình thân là nơi nuôi dưỡng tâm hồn, truyền cho ta niềm tin vào điều tốt đẹp.

- Mỗi hành động yêu thương, mỗi ký ức đẹp đều có sức nuôi dưỡng tâm hồn trong suốt đời người.

Giải thích:

Qua hình ảnh người bà dịu dàng, luôn yêu thương và dành những điều tốt đẹp cho cháu, tác giả nhấn mạnh giá trị thiêng liêng của tình thân. Đồng thời, câu chuyện cũng cho thấy tình yêu thương có sức cảm hóa và giúp con người trưởng thành hơn

  • Đọc hiểu Trên những dặm đường xanh (Trọng Bách) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Tóm tắt phần đầu văn bản: Phương Trà, một nữ sĩ quan(1), sắp tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc(2) tại Nam Sudan(3). Chị đã trải qua khóa huấn luyện khắc nghiệt(4) và sẵn sàng tinh thần lên đường thực hiện nhiệm vụ quốc tế. Tuy nhiên, trong lòng chị vẫn có những băn khoăn, lo lắng, đặc biệt là nỗi bồi hồi khi nghĩ đến việc phải xa con trai nhỏ – bé Su Su.

  • Đọc hiểu Sự thật (Khuất Quang Thụy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Tóm tắt: Thảo - con gái của một đồng đội cũ đã hi sinh của "tôi" đến thăm mộ của cha tại Kom Tum. "Tôi" mời ba anh bạn cùng đơn vị năm xưa tới để cùng đưa Thảo lên Kon Tum thăm mộ cha. Nhân dịp này, bốn người bạn chiến đấu năm xưa của cha Thảo gặp lại và tổ chức một buổi nhậu.

  • Đọc hiểu Những dòng chữ diệu kỳ (Nguyễn Phan Khuê) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Ngày ấy, cu Minh còn bé xíu, chưa đi học. Tôi rất quý nó, vì nhà nó có cả một thư viện nhỏ. Ba nó là thầy giáo dạy văn trên tỉnh. Cuối tháng, ông mới về nhà nghỉ một hai hôm. Mỗi lần về, ba nó mang theo cả một cặp toàn sách và báo. Khi ba nó đi khỏi là tôi lò dò tìm đến. Chao ôi toàn truyện là truyện! Tôi đọc ngốn ngấu, quên cả ăn cơm. Còn cu Minh thì cứ dửng dưng như không có gì. Cũng phải thôi, vì nó đã biết đọc chữ gì đâu. Tôi bỗng thấy thương nó vô cùng.

  • Đọc hiểu Huế (Trần Đức Phổ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Huế (Trần Đức Phổ) Tặng một người bạn xứ Huế Huế duyên dáng vẫn muôn đời êm ả Xanh ngắt trời, và tím áo mộng mơ Những bóng hồng nhẹ nhàng như chiếc lá Đã khơi nguồn cho trăm vạn bài thơ

  • Đọc hiểu Tình yêu tạo nên lẽ sống | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc văn bản trên và trả lời các câu hỏi: TÌNH YÊU TẠO NÊN LẼ SỐNG […] Từ khi bà tôi qua đời, ông tôi rất buồn và thậm chí còn nổi giận với cả cuộc đời. Ông trở nên bẳn tính và đôi khi còn nói những lời khó nghe làm tổn thương đến những người tử tế. Tuy vậy, khi ở bên tôi, dường như tất cả sự dịu dàng trong ông đều được bộc lộ.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close