Đọc hiểu Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa (Nguyễn Duy) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Bao giờ cho tới mùa thu trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm bao giờ cho tới tháng năm mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Bao giờ cho tới mùa thu

trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm

bao giờ cho tới tháng năm

mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao

 

Ngân hà chảy ngược lên cao

quạt mo vỗ khúc nghêu ngao thằng Bờm…

bờ ao đom đóm chập chờn

trong leo lẻo những vui buồn xa xôi

 

Mẹ ru cái lẽ ở đời

sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn

bà ru mẹ…mẹ ru con

liệu mai sau các con còn nhớ chăng?

           (Trích Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa -  Nguyễn Duy, NXB Hội nhà văn, 2010)

Câu 1

 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc điểm các phương thức biểu đạt đã học (tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh, hành chính) và mục đích truyền tải cốt lõi của đoạn thơ để xác định.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ: Biểu cảm.

Giải thích:

Trong văn bản văn học, đặc biệt là thơ trữ tình, phương thức biểu cảm thường đóng vai trò chủ đạo.

 

Câu 2

 Hãy tìm một từ tượng hình có ở đoạn thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhớ lại khái niệm từ tượng hình (từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái của sự vật) và tiến hành rà soát các từ ngữ trong đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Một từ tượng hình có trong đoạn thơ là: chập chờn

Giải thích:

Từ “chập chờn” gợi tả tạo hình ánh sáng lúc tỏ lúc mờ, chuyển động không ổn định của đàn đom đóm bên bờ ao, giúp bức tranh không gian kỷ niệm tuổi thơ hiện lên một cách cụ thể, trực quan.

 

 

Câu 3

 Chỉ ra biện pháp tu từ và tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ:

“Bao giờ cho tới mùa thu

trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm

bao giờ cho tới tháng năm

mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phát hiện các dấu hiệu nghệ thuật đặc sắc ở 4 dòng thơ đầu và phân tích giá trị biểu đạt của chúng trong ngữ cảnh.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ điệp ngữ: “Bao giờ cho tới...”

- Tác dụng:

+ Tạo nên nhịp điệu thơ uyển chuyển, ngọt ngào, mang âm hưởng như một lời hát ru mượt mà.

+ Nhấn mạnh sự mong ngóng, chờ đợi đầy háo hức, hồn nhiên của đứa trẻ về những cột mốc thời gian quen thuộc gắn liền với tình yêu thương của mẹ.

+ Thể hiện tình cảm trân trọng, hoài niệm của tác giả về những năm tháng thuở thơ bé.

Giải thích:

Cấu trúc "Bao giờ cho tới" được lặp lại ở đầu hai câu thể hiện dòng suy tưởng miên man về quá khứ

 

 

Câu 4

 Em có suy nghĩ gì về quan niệm của tác giả thể hiện qua hai câu thơ: “Mẹ ru cái lẽ ở đời - Sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa ý niệm của hai vế đối xứng “Sữa nuôi phần xác” và “hát nuôi phần hồn”, từ đó khái quát thành quan niệm toàn diện của tác giả về tình mẫu tử.

Lời giải chi tiết

- Mẹ không chỉ là người mang nặng đẻ đau, dùng dòng “sữa” ngọt ngào mang giá trị vật chất để nuôi lớn hình hài, thể xác của con.

- Mẹ còn là người dùng lời “hát”, lời ru ngọt ngào mang giá trị tinh thần để bồi đắp, tưới tắm cho thế giới tâm hồn, dạy con về đạo lý, tình yêu quê hương và “cái lẽ ở đời” để con khôn lớn thành một con người chân chính.

Giải thích:

Tác giả đã sử dụng nghệ thuật đối xứng rất tài tình giữa sữa - phần xác và hát - phần hồn. Thể xác và tâm hồn là hai yếu tố cốt lõi làm nên một con người hoàn chỉnh, và người mẹ chính là người đã vẹn toàn vun đắp cho cả hai phương diện ấy bằng tất cả tình yêu thương của mình.

 

 

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close