Đọc hiểu Chiều thu quê hương (Huy Cận) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Chiều thu trong, lá trúc vờn đẹp quá. Lá mía xanh nhung quạt vào mái rạ Tiếng lao xao như ai ngả nón chào. Hoa mướp cuối mùa vàng rực như sao,

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CHIỀU THU QUÊ HƯƠNG

Chiều thu trong, lá trúc vờn đẹp quá.

Lá mía xanh nhung quạt vào mái rạ

Tiếng lao xao như ai ngả nón chào.

Hoa mướp cuối mùa vàng rực như sao,

Giếng trong lẻo, trời xanh in thăm thẳm.

Chiều thu quê hương sao mà đằm thắm!

Tôi bước giữa vườn, bạn với hàng cau

Hút nắng tơ vàng như những đài cao

Đứng lồng lộng, thu tiếng chiều vàng rợi.

Vồng khoai lang xòe lá ra nằm sưởi

Cùng với gà mẹ xòe cánh ấp con.

Ở trước sân nhà mấy đống gạch son,

Hố vôi trắng nằm đợi ngày xây dựng.

Trời thu trong em bé cười má ửng;

Như cây sai mẹ đứng giữa chùm con.

Chiều thu vàng vàng rực cả tâm hồn

Của đất nước đang bồi da thắm thịt.

Gió biển mặn thổi về đây tha thiết;

Những con chim phơi phới cánh, chiều thu

Náo nức như triều, êm ả như ru…

(Huy Cận, Chiều thu quê hương, in trong tập thơ Trời mỗi ngày lại sáng, 1958)

*Ghi chú: Huy Cận sáng tác Chiều thu quê hương năm 1958. Bài thơ toát lên vẻ đẹp nên thơ, yên bình của buổi chiều thu khi miền Bắc đã sạch bóng quân thù.

Câu 1

Văn bản được viết theo thể thơ nào? Chỉ rõ cách gieo vần chân trong bốn câu thơ đầu.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ. Sau đó đọc các tiếng cuối của các dòng thơ đầu, đối chiếu sự lặp lại hoặc gần giống nhau về âm để xác định cách gieo vần.

Lời giải chi tiết

- Văn bản được viết theo thể thơ: Thơ tám chữ.

- Đoạn thơ được gieo vần liền ở các tiếng: “quá” - “rạ”, “chào”- “sao”. Đây là cách gieo vần chân với các vần “a” và “ao”.

Giải thích:

Mỗi dòng thơ trong đoạn đều có 8 tiếng nên văn bản được viết theo thể thơ tám chữ. Các tiếng cuối dòng thơ tạo thành những cặp vần liền: “quá - rạ”, “chào - sao”.

Câu 2

Bài thơ là lời của ai? Bộc lộc cảm xúc về đối tượng nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định chủ thể đang trực tiếp quan sát, cảm nhận và bộc lộ cảm xúc trong bài thơ. Từ những hình ảnh được miêu tả, xác định đối tượng mà cảm xúc của nhân vật trữ tình hướng tới

Lời giải chi tiết

- Bài thơ là lời của nhân vật: Tôi/Tác giả.

- Bộc lộc cảm xúc về đối tượng là: Mùa thu quê hương/Quê hương.

Giải thích:

Trong bài thơ xuất hiện đại từ “tôi”. Nhân vật trữ tình trực tiếp ngắm nhìn, cảm nhận vẻ đẹp của quê hương trong buổi chiều thu và bày tỏ niềm vui, niềm tự hào trước cuộc sống yên bình, no ấm.

Câu 3

Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của yếu tố miêu tả trong việc khắc họa vẻ đẹp quê hương ở đoạn thơ:

“Đứng lồng lộng, thu tiếng chiều vàng rợi.

Vồng khoai lang xòe lá ra nằm sưởi,

Cùng với gà mẹ xòe cánh ấp con.

Ở trước sân nhà mấy đống gạch son.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn thơ, tìm những từ ngữ, hình ảnh có chức năng tái hiện cảnh vật, con người hoặc hoạt động cụ thể. Phân tích giá trị gợi hình, gợi cảm của các chi tiết đó đối với việc khắc họa bức tranh quê hương.

Lời giải chi tiết

- Yếu tố miêu tả: “đứng lồng lộng”, “vồng khoai xòe lá”, “gà mẹ xòe cánh ấp con”, “mấy đống gạch son”.

- Tác dụng: Gợi lên một bức tranh chiều thu quê hương sống động và bình yên. Những hình ảnh này mang đậm nét bình dị, thân thuộc của làng quê Việt Nam, khắc họa vẻ đẹp thanh bình, hiền hòa của cuộc sống sau chiến tranh.

Giải thích:

Các hình ảnh được lựa chọn đều rất gần gũi với đời sống nông thôn. “Vồng khoai xòe lá”, “gà mẹ xòe cánh ấp con” gợi sự no đủ, yên ấm; “mấy đống gạch son” gợi sự xây dựng, phát triển. Qua đó, nhà thơ đã vẽ nên bức tranh quê hương vừa giàu sức sống vừa tràn đầy hơi ấm cuộc sống.

Câu 4

Từ hoàn cảnh ra đời của bài thơ, em hiểu như thế nào về ý nghĩa của hai câu thơ:

“Chiều thu vàng vàng rực cả tâm hồn,

Của đất nước đang bồi da thắm thịt?”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Kết hợp đọc hiểu văn bản với phần chú thích về hoàn cảnh sáng tác. Phân tích hình ảnh, từ ngữ trong câu thơ rồi liên hệ với bối cảnh đất nước sau chiến tranh để làm rõ ý nghĩa tư tưởng mà tác giả gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Hai câu thơ thể hiện cảm xúc vui sướng, tự hào của tác giả khi chứng kiến đất nước hồi sinh mạnh mẽ sau những năm tháng chiến tranh gian khổ. Cảnh chiều thu rực rỡ không chỉ tô điểm cho thiên nhiên mà còn là biểu tượng của sự phát triển, ấm no, hạnh phúc của miền Bắc sau khi được giải phóng.

Giải thích:

Bài thơ được sáng tác năm 1958, khi miền Bắc đã miền Bắc đã sạch bóng quân thù. Hình ảnh “vàng vàng rực cả tâm hồn” miêu tả sắc thu, đồng thời diễn tả niềm vui tràn ngập trong lòng người. Cụm từ “đất nước đang bồi da thắm thịt” gợi sự hồi sinh, phát triển mạnh mẽ của quê hương sau chiến tranh. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm tin yêu và niềm tự hào về tương lai tươi sáng của đất nước.

Câu 5

Bài thơ gợi ta nhớ đến những khoảnh khắc bình yên trong cuộc sống. Em hãy chia sẻ một khoảnh khắc như vậy và nêu ý nghĩa của khoảnh khắc đó đối với em?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ với trải nghiệm thực tế của bản thân, lựa chọn một khoảnh khắc bình yên có ý nghĩa. Trình bày ngắn gọn khoảnh khắc đó và nêu rõ cảm xúc, bài học hoặc giá trị mà nó mang lại cho bản thân.

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Một buổi chiều ngồi bên cửa sổ, ngắm mưa rơi ngoài trời, cảm nhận không gian yên tĩnh và mùi thơm của đất sau mưa. Khoảnh khắc đó giúp em thư giãn, xua tan mọi lo âu, áp lực trong học tập và cuộc sống. Em cảm nhận được sự thanh thản trong tâm hồn và yêu thêm những điều giản dị, nhỏ bé trong cuộc sống thường ngày.

Giải thích:

Đoạn văn trên đã miêu tả được khoảnh khắc yên bình trong cuộc sống đối với bản thân người viết; đồng thời đưa ra được những ý nghĩa của khoảnh khắc đó.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close