Đọc hiểu Bên bảo tàng chiến tranh (Nguyễn Việt Chiến) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Bầy chim sẻ làm tổ trong nòng đại bác gỉ hoen lũ trẻ con chơi trốn tìm sau mấy xác xe tăng cũ trên sắt thép chiến tranh nguội lạnh mùa xuân đang về ở bảo tàng này xe tăng và đại bác là tù binh của trẻ em

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

BÊN BẢO TÀNG CHIẾN TRANH

Bầy chim sẻ làm tổ trong nòng đại bác gỉ hoen

lũ trẻ con chơi trốn tìm sau mấy xác xe tăng cũ

trên sắt thép chiến tranh nguội lạnh

mùa xuân đang về

ở bảo tàng này

xe tăng và đại bác là tù binh của trẻ em

máy bay và tên lửa là tù binh của mùa xuân

những tù binh tự nguyện

không còn nghe thấy gì nữa

tiếng gầm gào của bom đạn và chiến tranh

không còn nhìn thấy được nữa

gương mặt xanh xao của những người lính trận thủa ấy

những cánh bay chết chóc giờ đã ngủ yên

những họng pháo rực lửa giờ đã ngủ yên

những người lính trận mạc giờ đã ngủ yên

chỉ còn thấy mây trắng trên cao

bay qua những núi đồi ngút ngàn bia mộ

 

Nhưng ở bảo tàng này

cuộc chiến tranh ngày xưa chưa chịu yên ngủ

vẫn đang thắp lên ngọn lửa cảnh báo

về những ngày nhân loại đau thương

bên bảo tàng này

các con cứ chơi trò trốn tìm, cứ chơi trò trận giả

mong rằng bao nhiêu trận đánh thật

cha ông trước đây đánh hết cả rồi

tiếng lích chích của bầy chim sẻ

và tiếng reo hò của lũ trẻ hồn nhiên sau chiến tranh

là bản nhạc của ngày phục sinh trên đất đai rớm máu

(Nguyễn Việt Chiến, Tổ quốc nhìn từ biển, NXB Phụ nữ, 2015, tr.54-55)

Chú thích: Nguyễn Việt Chiến (sinh năm 1952), quê ở Thạch Thất, Hà Nội. Ông từng là người lính, sau đó trở thành nhà báo, nhà thơ tiêu biểu của văn học Việt Nam đương đại. Thơ Nguyễn Việt Chiến mang âm hưởng hào sảng, tha thiết, thấm đẫm tinh thần dân tộc.

Câu 1

Xác định thể thơ và nêu đặc điểm hình thức của thể thơ đó trong văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc văn bản, xác định số tiếng ở mỗi dòng thơ và cách tổ chức các dòng thơ.

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: Tự do.

- Đặc điểm hình thức:

+ Số tiếng trong các dòng thơ không bằng nhau (có câu 4 tiếng, 5 tiếng, 7 tiếng...), tạo nhịp điệu linh hoạt theo cảm xúc của tác giả.

+ Không gò bó về vần luật hay số câu trong mỗi khổ, giúp nhà thơ diễn đạt trọn vẹn sự biến chuyển từ quá khứ đau thương sang hiện tại bình yên.

Giải thích:

Bài thơ không tuân theo khuôn mẫu cố định về số tiếng, số dòng, cách gieo vần, thể hiện đặc trưng của thể thơ tự do.

Câu 2

Tác giả đã nhắc đến chứng tích của chiến tranh qua những hình ảnh nào trong 6 dòng thơ đầu?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ sáu dòng thơ đầu, xác định các hình ảnh gợi dấu tích của chiến tranh.

Lời giải chi tiết

Tác giả đã nhắc đến các chứng tích chiến tranh qua các hình ảnh cụ thể:

- Nòng đại bác gỉ hoen.

- Mấy xác xe tăng cũ.

- Sắt thép chiến tranh nguội lạnh.

Giải thích:

Những hình ảnh trên được nhắc đến trực tiếp trong 6 câu thơ đầu:

“Bầy chim sẻ làm tổ trong nòng đại bác gỉ hoen

lũ trẻ con chơi trốn tìm sau mấy xác xe tăng cũ

trên sắt thép chiến tranh nguội lạnh”

Câu 3

Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ chính được sử dụng trong câu thơ: "Những họng pháo rực lửa giờ đã ngủ yên"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ và phân tích tác dụng của biện pháp đó.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ chính: Nhân hóa qua từ ngữ "ngủ yên".

- Hiệu quả:

+ Khẳng định chiến tranh đã thực sự lùi xa, những vũ khí giết chóc (họng pháo rực lửa) nay không còn gây ra cái chết và sự tàn phá mà đã trở nên hiền lành, tĩnh lặng.

+ Làm cho câu thơ trở nên sinh động, gợi cảm.

+ Tạo nên không gian yên bình, thanh thản cho những người đã khuất và cho cả thế hệ hiện tại.

Giải thích:

Tác giả gán cho "họng pháo" trạng thái "ngủ yên" của con người, qua đó diễn tả sự chấm dứt của tiếng súng và sự tàn phá. Hình ảnh ấy thể hiện niềm vui trước cuộc sống hòa bình, đồng thời gợi mong ước chiến tranh sẽ mãi không còn quay trở lại.

Câu 4

Nhận xét về thái độ, tình cảm của nhà thơ đối với thế hệ trẻ em thời bình được thể hiện qua bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những hình ảnh, cảm xúc và lời nhắn gửi trong bài thơ để nhận xét thái độ, tình cảm của tác giả đối với trẻ em.

Lời giải chi tiết

Nhà thơ thể hiện tình yêu thương, sự trân trọng và niềm vui trước cuộc sống hồn nhiên của trẻ em trong thời bình; đồng thời gửi gắm niềm tin, hi vọng các em sẽ được lớn lên trong hòa bình, không phải trải qua đau thương của chiến tranh.

Giải thích:

Qua những hình ảnh miêu tả trẻ em:"lũ trẻ con chơi trốn tìm", "tiếng reo hò của lũ trẻ hồn nhiên sau chiến tranh", tác giả bày tỏ niềm hạnh phúc khi chứng kiến trẻ em được sống trong yên bình. Đồng thời, lời nhắn "mong rằng bao nhiêu trận đánh thật / cha ông trước đây đánh hết cả rồi" thể hiện mong ước tha thiết rằng các thế hệ mai sau sẽ không còn phải đối mặt với chiến tranh.

Câu 5

Qua đoạn thơ sau, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì đến người đọc?

“Nhưng ở bảo tàng này

cuộc chiến tranh ngày xưa chưa chịu yên ngủ

vẫn đang thắp lên ngọn lửa cảnh báo

về những ngày nhân loại đau thương”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn thơ, xác định ý nghĩa biểu tượng của các hình ảnh và rút ra thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ gửi gắm thông điệp: con người cần luôn ghi nhớ những đau thương, mất mát do chiến tranh gây ra để trân trọng hòa bình, nâng cao ý thức bảo vệ hòa bình và ngăn chặn chiến tranh tái diễn.

Giải thích:

Hình ảnh "cuộc chiến tranh ngày xưa chưa chịu yên ngủ" và "thắp lên ngọn lửa cảnh báo" nhấn mạnh rằng những hậu quả và bài học của chiến tranh luôn nhắc nhở con người về giá trị của hòa bình. Vì vậy, mỗi người cần ghi nhớ quá khứ để có trách nhiệm gìn giữ cuộc sống yên bình hôm nay và mai sau.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close