Đọc hiểu Na sơn tiều đối lục (Câu chuyện đối đáp của người tiều phu núi Na) (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đất Thanh Hóa hầu hết là núi, bát ngát bao la đến mấy ngàn dặm. Có một ngọn núi cao chót vót, tên gọi là núi Na. Núi có cái động, dài mà hẹp, hiểm trở quạnh vắng không có chân người, bụi trần không bén tới.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

NA SƠN TIỀU ĐỐI LỤC (CÂU CHUYỆN ĐỐI ĐÁP CỦA NGƯỜI TIỀU PHU NÚI NA)

(Trích)

Đất Thanh Hóa hầu hết là núi, bát ngát bao la đến mấy ngàn dặm. Có một ngọn núi cao chót vót, tên gọi là núi Na. Núi có cái động, dài mà hẹp, hiểm trở quạnh vắng không có chân người, bụi trần không bén tới. Trong động có người tiều phu hàng ngày gánh củi ra đổi lấy cá và rượu, cốt được no say chứ không lấy tiền. Ai hỏi tên họ nhà cửa, tiều phu chỉ cười mà không nói. Người chung quanh đều cho rằng đây phải là bậc kỳ sỹ ở ẩn. Khoảng năm Khai Đại nhà Hồ, Hán Thương đi săn, chợt gặp ở đường, vừa đi vừa hát rằng:

[…]

“Núi xanh bao bọc quanh nhà

Ruộng đem sắc biếc xa xa vòng ngoài

Ngựa xe võng lọng mặc ai

Nước non này chẳng trần ai vướng vào”

[…] Hát xong, phất áo đi thẳng. Hán Thương đoán là một bậc ẩn giả, bèn sai quan hầu là Trương Công đi mời. Nhưng Trương theo gần đến nơi thì tiều phu đã đi vào động, gọi cũng không trả lời, chỉ thấy rẽ mây lách khói, đi thoăn thoắt trong rừng tùng khóm trúc. Biết không phải là người thường, Trương bèn rón bước đi theo, rẽ cỏ tìm đường. […]

Thấy Trương đến, tiều phu kinh ngạc hỏi:

- Chỗ này thanh vắng, đất thẳm rừng sâu, chim núi kêu ran, muông rừng chạy vẩn, thế mà sao ông lại lần tới đây, chẳng cũng khó nhọc lắm ư?

Trương trả lời:

- Tôi là chức quan tùy giá của đương triều; biết ngài là bậc cao sỹ nên vâng mệnh đến đây tuyên triệu. Hiện loan giá đang đợi ngoài kia, xin ngài quay lại một chút.

Tiều phu cười mà rằng:

- Ta là kẻ dật dân trốn đời, ông già lánh bụi; gửi thân nơi lều tranh quán cỏ, tìm sinh nhai trong búa gió rìu trăng, ngày có lối vào làng say, cửa vắng vết chân khách tục; bạn cùng hươu nai tôm cá, quẩn bên là tuyết nguyệt phong hoa, đông kép mà hè đơn, nằm mây mà ngủ khói; múc khe mà uống, bới núi mà ăn, chứ có biết gì đâu ở ngoài kia là triều đại nào, vua quan nào.

(Trích Truyền kì mạn lục, Nguyễn Dữ, NXB Văn nghệ, 1988)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt và ngôi kể của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định mục đích chính của đoạn văn: kể chuyện, miêu tả hay bày tỏ quan điểm; xác định người kể chuyện.

Lời giải chi tiết

- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.

- Ngôi kể: Ngôi thứ ba.

Giải thích:

Văn bản kể lại câu chuyện về cuộc gặp gỡ giữa Hán Thương, Trương Công và người tiều phu núi Na. Người kể chuyện giấu mình, gọi tên các nhân vật bằng tên riêng hoặc danh xưng nên được kể theo ngôi thứ ba.

Câu 2

Chỉ ra lời của nhân vật, lời của người kể chuyện trong những câu văn sau:

“Thấy Trương đến, tiều phu kinh ngạc hỏi:

- Chỗ này thanh vắng, đất thẳm rừng sâu, chim núi kêu ran, muông rừng chạy vẩn, thế mà sao ông lại lần tới đây, chẳng cũng khó nhọc lắm ư?”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân biệt phần lời kể của người kể chuyện và phần lời nói trực tiếp của nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Lời của người kể chuyện: "Thấy Trương đến, tiều phu kinh ngạc hỏi:"

- Lời của nhân vật: "Chỗ này thanh vắng, đất thẳm rừng sâu, chim núi kêu ran, muông rừng chạy vẩn, thế mà sao ông lại lần tới đây, chẳng cũng khó nhọc lắm ư?"

Giải thích:

Người kể chuyện dùng lời văn để giới thiệu tình huống và hành động của nhân vật. Sau dấu hai chấm là lời nói trực tiếp của người tiều phu, được ghi lại nguyên văn.

Câu 3

Xác định chủ đề của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát nội dung chính của văn bản để xác định vấn đề mà tác giả muốn thể hiện.

Lời giải chi tiết

Chủ đề: Ca ngợi vẻ đẹp của người tiều phu, một bậc cao sĩ có lối sống thanh cao, yêu tự do, coi thường danh lợi và lựa chọn cuộc sống hòa mình với thiên nhiên.

Giải thích:

Qua cuộc đối đáp với Trương Công, người tiều phu khẳng định mình là người "trốn đời", không màng công danh, quyền quý, chỉ mong sống bình yên giữa núi rừng. Qua đó, tác giả bày tỏ sự ngợi ca lối sống thanh cao của người ẩn sĩ và kín đáo thể hiện thái độ phê phán chốn quan trường đầy danh lợi.

Câu 4

Nhận xét về người tiều phu trong văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào lời nói, hành động và cách ứng xử của nhân vật để nhận xét tính cách.

Lời giải chi tiết

Người tiều phu là một con người thanh cao, giản dị, yêu cuộc sống tự do, coi thường công danh phú quý và có cốt cách của một bậc ẩn sĩ.

Giải thích:

Qua lời giới thiệu của người kể và cuộc đối thoại với Trương Công, người tiều phu hiện lên với cuộc sống đạm bạc, hòa mình vào thiên nhiên, "múc khe mà uống, bới núi mà ăn", không quan tâm đến triều đại hay vua quan. Khi được mời ra giúp triều đình, ông vẫn từ chối, cho thấy thái độ dứt khoát với danh lợi và khát vọng giữ gìn cuộc sống thanh nhàn, tự tại.

Câu 5

Em rút ra được những bài học gì cho bản thân sau qua văn bản trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xuất phát từ nội dung và ý nghĩa của văn bản để rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân.

Lời giải chi tiết

- Cần biết sống theo những giá trị mà mình lựa chọn, không nên chạy theo danh lợi hay vật chất bằng mọi giá.

- Giữ cho mình một tâm hồn thanh thản, nhân cách trong sạch và hài lòng với cuộc sống.

- Sống giản dị, yêu thiên nhiên.

-...

Giải thích:

Qua hình ảnh người tiều phu lựa chọn cuộc sống ẩn dật, không màng công danh phú quý, tác giả gửi gắm quan niệm sống đề cao nhân cách, sự tự do và thanh thản trong tâm hồn; sống hòa mình với thiên nhiên.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close