Đọc hiểu Chiêu hồn nước (Phạm Tất Đắc) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Cũng nhà cửa, cũng giang san(1) Thế mà nước mất nhà tan hỡi trời! Nghĩ lắm lúc đang cười hóa khóc Muốn ra tay ngang dọc, dọc ngang Vạch trời thét một tiếng vang

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CHIÊU HỒN NƯỚC(*)

(Trích)

Cũng nhà cửa, cũng giang san(1)

Thế mà nước mất nhà tan hỡi trời!

Nghĩ lắm lúc đang cười hóa khóc

Muốn ra tay ngang dọc, dọc ngang

Vạch trời thét một tiếng vang

Cho thân tan với giang san nước nhà!...

... Non sông vẫn non sông gấm vóc,

Cỏ cây xem vẫn mọc tốt tươi.

Người xem cũng dáng con người,

Cũng tai cũng mắt như đời khác chi.

Cảnh như thế, tình thì như thế,

Sống mà chi, sống để mà chi?

Đời người đến thế còn gì!

Nước non đến thế còn gì nước non!

Nghĩ thân thể héo hon tấc dạ,

Trông non sông lã chã dòng châu(2).

Một mình cảnh vắng đêm thâu

Muốn đem máu đỏ nhuộm màu giang san...

(Phạm Tất Đắc, trong Thơ văn yêu nước và cách mạng đầu thế kỉ XX, Sđd)

Chú thích:

(*) Chiêu hồn nước: gọi hồn đất nước, mà đất nước ở đây có nghĩa là chủ quyền độc lập đã mất. Bài thơ được viết năm 1926, là tâm sự yêu nước nung nấu của tác giả, nó đã được truyền tụng rộng rãi và có sức lay động mạnh mẽ, đặc biệt là giới thanh niên, học sinh khi đó.

(1) Giang san (giang sơn): sông núi, ngụ ý nói non sông đất nước.

(2) Dòng châu: dòng nước mắt

Câu 1

Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào? Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số từ trong mỗi dòng thơ; Xác định mục đích chính của đoạn văn: kể chuyện, miêu tả hay bày tỏ quan điểm

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: Song thất lục bát.

- Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Giải thích:

Đoạn thơ được viết theo thể thơ song thất lục bát với sự kết hợp giữa hai câu bảy tiếng và một cặp lục bát. Phương thức biểu đạt chính là biểu cảm vì tác giả trực tiếp bộc lộ nỗi đau xót, căm phẫn và lòng yêu nước trước cảnh nước mất, nhà tan.

Câu 2

Nêu nội dung chính của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát nội dung văn bản.

Lời giải chi tiết

Nội dung chính của đoạn trích trên: Viết về lòng yêu nước của nhân vật trữ tình, sự căm hận, đau đớn phẫn uất khi đất nước rơi vào tay quân xâm lược.

Giải thích:

Qua những lời thơ đầy đau xót và hình ảnh "nước mất nhà tan", tác giả bộc lộ nỗi đau của một người yêu nước khi chứng kiến đất nước bị giặc xâm lược, đồng thời thể hiện khát vọng cứu nước mãnh liệt.

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ sau:

“Đời người đến thế còn gì!

Nước non đến thế còn gì nước non!”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ và phân tích tác dụng trong trong việc biểu đạt nội dung, cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- BPTT được sử dụng trong câu thơ: BPTT điệp ngữ: lặp lại từ “đến thế còn gì”, “nước non”.

- Tác dụng:

+ BPTT điệp ngữ giúp câu thơ trở nên hay, hấp dẫn, sinh động,...

+ Thông qua biện pháp tu từ điệp ngữ đã thể hiện sự căm hận, uất ức, bất lực trước tình cảnh nước mất nhà tan, đất nước rơi vào tay kẻ thù...

+ Tác giả muốn nhắn nhủ tới mọi người vai trò, vị trí quan trọng của đất nước đối với mỗi người chúng ta, kêu gọi tinh thần đoàn kết để giữ gìn, bảo vệ và phát triển đất nước...

Giải thích:

Việc lặp lại cụm từ "đến thế còn gì" kết hợp với hình ảnh "nước non" đã nhấn mạnh mức độ đau thương của đất nước khi mất chủ quyền. Trong hoàn cảnh ấy, cuộc sống con người cũng trở nên mất ý nghĩa. Cách diễn đạt này giúp người đọc cảm nhận nỗi đau, sự phẫn uất và tình yêu nước cháy bỏng của tác giả.

Câu 4

Thông điệp mà em rút ra được sau khi đọc xong đoạn trích trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra thông điệp từ nội dung văn bản.

Lời giải chi tiết

- Tình yêu quê hương, đất nước.

- Tinh thần dũng cảm, đoàn kết, kiên cường... đấu tranh để bảo vệ non sông, đất nước.

- Sẵn sàng hi sinh, chiến đấu vì Tổ quốc.

- ...

Giải thích:

Đoạn thơ thể hiện nỗi đau xót của tác giả trước cảnh nước mất, từ đó nhắc nhở mỗi người phải biết yêu nước, trân trọng những hi sinh của cha ông và có trách nhiệm gìn giữ, bảo vệ thành quả độc lập hôm nay.

Câu 5

Bản thân là một học sinh, em thể hiện tinh thần yêu nước của mình như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ bản thân từ nội dung văn bản.

Lời giải chi tiết

- Chăm chỉ học tập, trau dồi rèn luyện đạo đức.

- Vâng lời ông bà, cha mẹ, thầy cô.

- Tham gia các hoạt động có ích cho xã hội.

- Giữ gìn, bảo vệ, phát huy các truyền thống tốt đẹp của cha ông để lại.

- ...

Giải thích:

Đoạn thơ thể hiện nỗi đau và lòng yêu nước sâu sắc của tác giả khi chứng kiến đất nước bị xâm lược. Từ đó, mỗi học sinh hôm nay cần học tập tốt, sống cống hiến, biết bảo vệ chủ quyền đất nước,... để thể hiện tinh thần yêu nước.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close