Đọc hiểu Hơi ấm bàn tay (Lưu Quang Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là nhân vật “ta”, người lính cách mạng hay còn có thể hiểu là tác giả.

Giải thích:

Bài thơ được viết theo ngôi thứ nhất với đại từ "ta", trực tiếp bày tỏ nỗi nhớ, tình yêu và niềm tin dành cho người mình yêu trong những năm tháng chiến tranh. Vì vậy, nhân vật trữ tình là người lính đang chiến đấu nơi tiền tuyến.

Hình ảnh chủ đạo xuyên suốt bài thơ: Hình ảnh bàn tay.

Giải thích:

Hình ảnh "bàn tay" xuất hiện nhiều lần trong bài thơ và gắn với nhiều trạng thái, hành động khác nhau như nắm tay, áp lên trán, xây trận địa, lắp đạn...

- Nhân vật trữ tình là hình tượng nhà thơ trong bài thơ, là phương thức bộc lộ ý thức tác giả. Nhân vật trữ tình là con người “hóa thân” của tác giả.

- Nhân vật trữ tình được xây dựng là một người có tình yêu sâu sắc và sự gắn bó thủy chung.

- Nhân vật trữ tình là một người có ý chí chiến đấu mạnh mẽ.

- Nhân vật trữ tình là một người có tình yêu quê hương đất nước sâu sắc.

Giải thích:

Trong bài thơ, nhân vật hiện lên vừa là người chiến sĩ kiên cường nơi chiến trường, vừa là người có trái tim giàu yêu thương.

- Biện pháp tu từ ẩn dụ: “ánh nắng tay ta”

- Tác dụng:

+ Làm câu văn thêm sinh động, hấp dẫn, tăng tính gợi hình gợi cảm, thu hút bạn đọc

+ Thể hiện sâu sắc tình cảm yêu thương, gắn bó của người ở hậu phương đối với người chiến sĩ. Người ở hậu phương luôn dõi theo, quan tâm, lo lắng cho người chiến sĩ. Tình yêu thương ấy như ánh nắng luôn soi sáng, sưởi ấm cho người chiến sĩ trong những tháng ngày chiến đấu gian khổ.

+ Khơi gợi tình cảm, cảm xúc chân thành, tha thiết của nhân vật trữ tình. Đó là tình cảm yêu thương, gắn bó, sẻ chia của người ở hậu phương đối với người chiến sĩ. Tình cảm ấy là động lực, là nguồn sức mạnh to lớn giúp người chiến sĩ vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, chiến thắng kẻ thù, bảo vệ Tổ quốc.

Giải thích:

Tác giả mượn hình ảnh "ánh nắng" để diễn tả hơi ấm của tình cảm. Ánh nắng đem lại sự sống, ánh sáng và hơi ấm cũng giống như tình yêu luôn tiếp thêm niềm tin, nghị lực cho con người trong chiến tranh.

Hình ảnh "bàn tay" là biểu tượng xuyên suốt bài thơ. Trước hết, bàn tay tượng trưng cho tình yêu, sự gắn bó và hơi ấm của đôi lứa, giúp họ vượt qua sự chia xa của chiến tranh. Đồng thời, bàn tay còn tượng trưng cho sự sẻ chia, động viên và niềm tin, truyền sức mạnh tinh thần cho người chiến sĩ. Bên cạnh đó, bàn tay còn là biểu tượng của lao động và chiến đấu, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Giải thích:

"Bàn tay" vừa mang ý nghĩa tả thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng. Hình ảnh này được đặt trong nhiều hoàn cảnh khác nhau nên nó gợi tình yêu đôi lứa; trách nhiệm, niềm tin và sức mạnh của con người trong chiến tranh.

Gợi ý: Tình yêu thời chiến là một tình yêu đẹp, chân thành và đầy cao quý. Dù phải sống trong bom đạn và chia xa, những người yêu nhau vẫn luôn dành cho nhau sự thủy chung, niềm tin và sự động viên. Tình yêu ấy đã tiếp thêm sức mạnh để người chiến sĩ vững vàng nơi tiền tuyến, vượt qua mọi gian khổ để bảo vệ Tổ quốc. Tình yêu đôi lứa còn gắn liền với tình yêu Tổ quốc, góp phần làm nên những chiến thắng vẻ vang của dân tộc Việt Nam thời chiến tranh ác liệt.

Giải thích:

Đoạn văn cần làm nổi bật vẻ đẹp của tình yêu trong chiến tranh: thủy chun, gắn với lí tưởng và trách nhiệm đối với đất nước.

- Giống nhau

+ Cả hai hình ảnh bàn tay đều thể hiện tình cảm gắn bó, yêu thương, sự sẻ chia, đồng cảm.

+ Cả hai hình ảnh bàn tay đều được sử dụng trong bối cảnh chiến tranh, thể hiện sự gắn bó, đoàn kết của những người chiến sĩ cách mạng.

- Khác nhau

+ Trong bài thơ Hơi ấm bàn tay, hình ảnh bàn tay được sử dụng để thể hiện tình yêu đôi lứa. Cử chỉ nắm tay của đôi nam nữ là biểu hiện của tình yêu trong sáng, chân thành, vượt lên trên những khó khăn, thử thách của chiến tranh.

+ Trong bài thơ Đồng chí, hình ảnh bàn tay được sử dụng để thể hiện tình đồng chí, đồng đội. Cử chỉ nắm tay của những người đồng chí là biểu hiện của tình cảm gắn bó, yêu thương, sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau trong khó khăn, gian khổ.

⇒Tóm lại, hình ảnh bàn tay trong hai bài thơ Hơi ấm bàn tay và Đồng chí đều là những hình ảnh đẹp, thể hiện những ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Hình ảnh bàn tay trong Hơi ấm bàn tay thể hiện tình yêu đôi lứa, còn hình ảnh bàn tay trong Đồng chí thể hiện tình đồng chí, đồng đội.

Giải thích:

Điểm giống nằm ở giá trị biểu tượng của hình ảnh "bàn tay". Điểm khác nằm ở đối tượng biểu đạt: Lưu Quang Vũ hướng đến tình yêu lứa đôi, còn Chính Hữu hướng đến tình đồng chí.