Đọc hiểu Người sót lại của Rừng Cười (Võ Thị Hảo) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

[Lược phần đầu: Năm cô gái thanh niên xung phong có nhiệm vụ canh giữ một kho quân nhu náu mình dưới tán cây rừng Trường Sơn trong cuộc kháng chiến chống Mĩ. Họ rất có ý thức giữ gìn vẻ đẹp nữ tính của mình nhưng rừng và dòng nước khe màu xanh đen đã vặt trụi tóc của họ. Thảo là cô gái đến nhận nhiệm vụ ở kho sau cùng. Năm cô gái cùng mơ ước về một tình yêu hạnh phúc và họ thấm thía nỗi cô đơn. Thảo là cô gái duy nhất không bị mắc chứng bệnh cười đáng sợ giống những người đồng đội đã hy sinh. Hai năm sau, Thảo - người sót lại của rừng Cười - đang học năm thứ nhất, khoa văn. Thảo thường trải qua hai loại giấc mơ: thời thơ bé là niềm vui tìm được cỏ ba lá hoặc trứng vịt, còn thời thanh xuân là những giấc mơ đau thương gắn với chị Thắm. Trong cuộc sống hiện tại, Thảo cảm thấy khó hòa nhập với đồng đội và dường như giấc mơ thanh bình đã xa rời cô. Tình yêu của Thảo với Thành, người yêu thời thanh xuân, cũng nhạt dần qua những buổi gặp gỡ lặng lẽ, thiếu cảm xúc như trước. Một lần, khi Thảo đến lớp Thành, sự bối rối của anh trước một cô gái trẻ trung khác khiến cô nhận ra khoảng cách giữa họ ngày càng lớn. Những xúc cảm đan xen khiến Thảo trăn trở về mối quan hệ và cuộc sống của mình. Cô giả vờ tự viết thu tình cho mình để Thành hiểu lầm đồng ý chia tay đi tìm hạnh phúc mới. trong đêm tân hôn của Thành bi kịch đã xảy đến với Thảo.]

…

“Thảo tẩn mẩn giở những lá thư ra đếm. Có mười sáu lá tất cả. Cả mười sáu lá đều chưa hề bóc… Bốn tháng đã trôi qua. Đã bốn tháng, cô bị cả khoa chê trách dè bỉu về tội phụ tình. Mà phụ ai chứ ! Nỡ phụ bạc một chàng trai đẹp và chung thủy đến thế !... Thảo tần ngần bóc lá thư đầu tiên.

Thảo nghĩ đến Thành. Chắc giờ đây, lòng thanh thản và ngập tràn hạnh phúc, anh đang mê đắm trong vòng tay người vợ mới cưới. Ngày ở Rừng Cuời, cô đã khao khát đến cháy lòng ngày ấy ! Cái ngày ấy là một trong những đốm lửa sáng nhất giục giã cô cố nhoài ra khỏi cuộc sống hoang dã chốn rừng sâu.

Cái ngày ấy !... Thảo thấy ngọn đèn dầu nhòe dần, và đung đưa trước mắt cô một quả cà chua chín đỏ lịm hình trái tim chập chờn, chập chờn. Cô đưa tay bắt. Hình như nước cà chua vỡ ra, chạy dọc theo cánh tay, vào tận ngực. Thứ nước đỏ nhờn nhợt như máu loãng. Không hiểu sao, cô thấy buồn buồn ở nách như bị ai cù, và cô bật lên tiếng cười. Trong một trạng thái gần như vô thức, Thảo vung tay, mười sáu phong thư dày cộm vung vãi khắp giường.

Đang ngủ, cô gái nằm cạnh Thảo bỗng mơ thấy ma cười khanh khách. Cô choàng tỉnh, tự giật giật tóc, vẫn nghe tiếng cười và nhìn thấy bóng đèn dầu chập chờn trên tường. Cô sợ hãi chồm dậy, thấy Thảo đang vừa cười vừa khóc. Cả mười một cô gái trong phòng tỉnh dậy. Họ cho rằng Thảo đã bị điên. “Esteris” đó mà, một cô ra vẻ thành thạo giải thích. Họ xúm lại đưa Thảo xuống trạm xá cấp cứu. Thảo không đi : “Tôi không điên”. Các cô gái càng sợ. Người giữ chân, kẻ giữ tay, lại có các bạn trai giúp sức, họ cõng Thảo xuống trạm xá. Ở đó, người ta bắt ép Thảo uống những viên gac-đê-nan màu trắng. Cả ký túc xá huyên náo cả lên, đến lúc Thảo thiu thiu ngủ mới thôi.

Mười một cô gái trở về phòng. Họ định thu dọn vài thứ lặt vặt mang lên trạm xá cho Thảo, thì thấy những bì thư nằm vung vãi trên giường. Họ tìm được một phong thư đã bóc thì chỉ thấy vẻn vẹn mấy dòng :

“Từ nay, tôi sẽ viết cho tôi, vào mỗi tối thứ năm, để sáng mai, đạp xe ra bưu điện Ngã tư Sở bỏ thư và rồi chính tôi lại nhận được nó vào mỗi chiều thứ bẩy.

Vô duyên quá ! Nhưng không thế, Thành sẽ không yên tâm rời bỏ tôi. Thắm ơi ! Em là người sót lại của rừng cười, nhưng hạnh phúc chẳng còn sót lại nơi em !

Thắm và các đồng đội của em ! Cứ yên nghỉ ở Rừng Cười ! Em không làm cho vong hồn con gái của các chị phải tủi hổ. Em cũng sẽ khiến cho Thành mãi mãi vẫn là chàng hoàng tử hào hiệp của chúng ta.”

Các cô gái khoa Văn vốn nhạy cảm, lờ mờ đoán ra sự việc. Họ khóc khi nhớ lại những tháng qua, họ đã xa lánh và dè bỉu chị Thảo đến khi nào. Trời vừa chợt sáng, họ đã chạy lên căn gác xép.

- Phòng hạnh phúc của Thành ở tầng trên, báo cho Thành biết.

Nghe tiếng gọi cửa, Thành hơi bực mình, càu nhàu ra mở. Các cô gái không nói gì, dắt tay anh đến bên chiếc giường ngổn ngang mười sáu phong thư. Thành đọc lá thư đầu tiên, rồi lập cập bóc tất cả. Hai phần ba số thư chỉ toàn là giấy trắng. Thành choáng váng như người bước hụt.

Thành tức tốc chạy xuống trạm xá, nhưng Thảo đã đi rồi. Cửa phòng bệnh khép hờ. Chiếc giường trải ga trắng in vệt lõm thân hình bé nhỏ của Thảo nằm đêm qua, khi cô bị ép uống những viên thuốc an thần màu trắng, khi mọi người yên chí rằng cô đã hoá điên, và nhìn cô bằng ánh mắt chế giễu, lúc đó anh đang tận hưởng thú vui của đêm tân hôn với một cô gái khác.

Thành bước ra hành lang, bước xuống đường. Gió bấc từng cơn thổi lạnh. Lá báng súng vàng vung đầy trời tơi tả như đàn bướm bị bão. Anh vừa đi vừa nhìn thấy chao qua chao lại trước mặt mình người con gái đã bị tước đi sạch trơn, đêm đêm ngồi vò võ viết thư tự gởi mình trước ngọn đèn dầu đỏ quạch. Anh chợt nghĩ đến huyền thoại về loài yến huyết ngoài biển khơi đã nhả từng hạt máu để dệt nên chiếc tổ màu hồng quý giá. Rồi, khi sức tàn lực kiệt, chim yến bé nhỏ bay vút lên không trung, lao mình vào vách đá nhọn hoắt cho ngực vỡ nát.

Đôi chân lang thang dẫn Thành về bến tầu quen thuộc. Ở đây, đã nhiều lần, bằng những đồng học bổng ít ỏi, anh mua tặng Thảo những quả mận tím đỏ đầy nước chua và chát. Thế mà Thảo đã ăn nó một cách nhiệt thành, cố không nhăn mặt, để cho anh yên lòng đến thế. Thành hỏi bà bán mận đang ngủ gật, tì cả cái mũi vào lòng bàn tay để ngủ :

- Bà ơi ! Bà có thấy cô gái hay mặc bộ quần áo bộ đội đã cũ đi qua đây không ?

Bác hàng mận chợt tỉnh. Bà véo véo mũi cho qua cơn buồn ngủ :

- Không, ờ mà có. Cái cô mà ngày xưa hay qua đây ăn mận cùng anh chứ gì ? Cô ấy xuôi tàu rồi !

Thành cũng xuôi tàu. Thành đi tìm Thảo tận quê, tìm khắp nơi mà không thấy. Anh về sống với người vợ mới cuới, rồi nhận công tác ở ngay Hà Nội. Cuộc sống trôi đều đều. Nhưng trong óc anh vẫn chớp chới đôi cánh bé nhỏ của loài yến huyết.

Năm năm sau, hội trường Tổng Hợp. Những cựu sinh viên từ các miền về đây. Họ tìm về một thời lãng mạn.

Trong bữa tiệc của các cựu khoa sinh viên khoa Ngữ văn, Thành chọn một góc ngồi cạnh cửa sổ, mặc dù trời đang lạnh.

Biết đâu, sẽ có phép lạ, và Thảo của anh sẽ bất ngờ xuất hiện. Nếu phép lạ đến, cô sẽ hiện ra trước mắt anh với hình dạng ra sao đây ? Với một thân hình tàn tạ bơ phờ, mắt mộng du, tay cầm cành liễu ? Hay với bộ quần áo nâu sồng, tay chắp trước ngực : “A di đà Phật !” ? Hay một bà chủ sang trọng, tay đầy xuyến và nhẫn ? Hay một phóng viên đầy tài năng vừa từ Sài Gòn bay ra ?

Bữa tiệc ồn ào, huyên náo. Gió qua lại như tiếng chân chạy. Thành vẫn đăm đắm ngóng ra cổng trường. “Rừng Cười ơi ! Đã no nê máu và nước mắt, lẽ nào người cướp nốt của ta con chim yến nhỏ nhoi !”.

(Trích Người sót lại của Rừng Cười, Võ Thị Hảo,

Truyện ngắn chọn lọc Võ Thị Hảo, NXB Hội Nhà văn, 1995)

* Chú thích:

Võ Thị Hảo sinh ngày 13 tháng 4 năm 1956 tại Diễn Bình, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Năm 1977, sau khi tốt nghiệp khoa Văn của trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Võ Thị Hảo tham gia sinh hoạt báo chí với nhiều vai trò khác nhau như biên tập viên, phóng viên. Võ Thị Hảo là một cây bút nổi tiếng, có phong cách nghệ thuật độc đáo. Quan điểm nghệ thuật của bà là “Văn chương là nơi thổ lộ những khát vọng, những nỗi đau lớn của kiếp người. Sứ mệnh của nhà văn là chia sẻ niềm vui, nỗi đau và thức tỉnh lương tri”. Truyện ngắn Người sót lại của Rừng Cười viết năm 1991 của tác giả Võ Thị Hảo đã kể một câu chuyện cảm động, day dứt về số phận của những người phụ nữ thời chiến và hậu chiến.