Đọc hiểu Mầm xanh ký ức (Lê Quang Trạng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

MẦM XANH KÝ ỨC

(Trích) - Lê Quang Trạng

(Tóm tắt: Ba nhân vật “tôi” – người lính trẻ trong một lần bị quân địch truy đuổi được cô gái ghe hàng tên Sáu Hương che giấu và may mắn thoát nạn. Nhiều năm sau đó,ông tiếp tục chiến đấu nhưng vẫn nhớ đến cô gái ngày nào. Khi đất nước hòa bình, ông trở về nhưng một chân ông để lại ở chiến trường và tai trái ông không nghe được nữa. Ông không cưới vợ mà nhận nuôi “tôi” – một đứa trẻ mồ côi. Suốt đời ông mang theo lòng biết ơn và nỗi day dứt vì không thể tìm lại ân nhân..)

Một chiều, khi nắng vàng rơi loang lổ qua tán bông giấy trước hiên nhà, ông ngồi lặng bên bộ ván cũ, rồi khẽ gọi tôi lại. Giọng ông mỏng nhẹ như sương:

“Ba muốn... tìm lại cô Sáu Hương”.

Tôi không ngạc nhiên. Không phải vì tôi đã biết trước, mà bởi tôi cảm nhận được từ lâu: trong ông luôn có một điều gì chưa kịp hoàn tất, một mảnh ký ức chưa bao giờ chịu ngủ yên.

Thế là, hai cha con lên đường. Chuyến đi không bản đồ, không định hướng rõ ràng - chỉ lần theo những lát cắt ký ức rời rạc, những bến nước phủ rêu, những xóm chài đã đổi tên, những ngôi nhà sàn xưa nay đã thành phố thị. Chúng tôi gõ cửa từng mái lá còn sót lại, hỏi từng cụ già còn nhớ chuyện cũ. Có người bảo “hình như cô đó xuống Bạc Liêu”, có người đoán “nghe nói ghe cô chìm trong một đêm mưa bão”. Gần một tháng trời rong ruổi, cuối cùng cũng có một cụ già ở ngã ba sông nhắc đến cái tên Sáu Hương với một tiếng thở dài. “Bả sống ở “Làng Rừng” Cà Mau đó, có căn nhà nhỏ gần con kinh”.

Chúng tôi tìm đến nơi đó vào một buổi chiều mưa nhẹ. Căn nhà nhỏ nép mình bên con kinh vắng, rêu phong bám đầy vách lá. Khi ba tôi gõ cửa, một người đàn bà tóc đã pha sương, dáng gầy nhưng ánh mắt vẫn sáng, bước ra. Nhìn thấy ba, bà chết trận trong vài giây - rồi bất chợt bật cười khan, nước mắt lăn dài: “Lâu quá rồi… tôi tưởng anh chết trên sông đêm đó…”.

Ba tôi không nói gì. Ông chỉ gật đầu nhẹ, ánh mắt run rẩy. Họ ngồi xuống bậc tam cấp bằng xi-măng cũ kỹ. Không ai lên tiếng trong một lúc lâu. Chỉ có tiếng gió rìrào trên mái lá, tiếng nước dưới rạch vỗ nhẹ vào chân cầu như gợi lại một đêm xa lắm.Rồi, như vỡ òa sau hàng chục năm im lặng, cô Sáu kể, sau cái đêm đó, cô bị gièm pha,bị lính theo dõi. Ghe hàng không còn là nơi yên ổn để mưu sinh. Cô bỏ lại mọi thứ, lên đường đi kháng chiến. Hết chiến tranh, trở về thì tóc đã điểm sương, lòng cũng nguội dần với những ý nghĩ về hôn nhân. “Người ta bảo tôi dắt trai về ghe… tôi buồn. Nhưng cũng vì anh, tôi biết thế nào là lý tưởng, là có người đáng để mình hy sinh”.

Ba tôi nhìn xa xăm, mắt ông ươn ướt, nhưng miệng lại mỉm cười - một nụ cười rất nhẹ, như để tha thứ cho chính mình, cho năm tháng. Trên đường về, ông trầm ngâm,không nói. Tôi cũng không hỏi. Tôi biết, có những mối duyên không thành, nhưng lại sáng lên ở những góc khuất không ai ngờ tới. Đêm hôm ấy trên chiếc ghe hàng, không chỉ có một người được cứu sống. Cả ông và cô - hai con người không hề hứa hẹn, đã giữ lấy nhau trong một khoảnh khắc tử sinh, và mầm sống âm thầm nảy lên từ đó.

Giờ đây, ngoài ba, tôi có thêm một người cô thân thiết và sâu sắc như ruột thịt.Cô Sáu Hương sống ở xa, nhưng thường gọi điện về. Cô dặn ba nhớ uống thuốc đúng giờ, nhắc tôi ăn cơm đàng hoàng, hỏi An Giang mấy bữa nay còn mưa không, có thấy nước sông Hậu dâng cao không… Mỗi cuộc trò chuyện ấy là một nhành xanh mọc lên từ những mất mát. Ba và cô Sáu giống như hai gốc cổ thụ, không còn đứng thẳng nhưng vẫn kiên cường tựa vào nhau, chia sẻ bóng mát cho thế hệ sau, là tôi.

(Dẫn theo Báo nhân dân ngày 23/05/2025, https://nhandan.vn/mam-xanh-ky-uc-post881846.html)

* Chú thích: Nhà văn trẻ Lê Quang Trạng sinh năm 1996, quê An Giang. Văn anh nổi bật với sự mộc mạc, đằm thắm, mang đậm hồn quê miền Tây Nam Bộ,, thường khai thác các vấn đề môi trường, văn hóa, lịch sử địa phương qua lăng kính độc đáo, gần gũi. Các tác phẩm đã xuất bản: Áp tai vào đất (tập thơ), Dòng sông không trôi (tập truyện ngắn), Thủ lĩnh băng vịt đồng (truyện dài thiếu nhi),...