Đọc hiểu Bà lái đò (Nguyễn Công Hoan) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Chúng tôi tới một bờ sông và phải qua con sông khá rộng ấy. Chà, chúng tôi thở phào một hơi khoan khoái: Chúng tôi sẽ được nghỉ ngơi trên thuyền. Một người đàn bà ngoài bốn mươi, ngồi cạnh một thằng bé chừng tám chín tuổi, hướng mặt ra sông, đang vót tre bằng con dao nhọn.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

BÀ LÁI ĐÒ

Chúng tôi tới một bờ sông và phải qua con sông khá rộng ấy. Chà, chúng tôi thở phào một hơi khoan khoái: Chúng tôi sẽ được nghỉ ngơi trên thuyền. Một người đàn bà ngoài bốn mươi, ngồi cạnh một thằng bé chừng tám chín tuổi, hướng mặt ra sông, đang vót tre bằng con dao nhọn.

Thấy tiếng động, người ấy quay nhìn chúng tôi và có ý hớt hải, thu xếp các thứ rồi một tay cầm dao, một tay dắt con, nhảy xuống thuyền. Bà ta lay nhổ vội vàng cái sào cắm chặt vào bùn, rồi đẩy mạnh chiếc thuyền nan.

Con thuyền chống mũi lên trời, vỗ sóng đành đạch, nhảy chồm ra xa. Nhưng không hiểu sao tự nhiên nó quay lại ghé vào bờ.

Đồng chí Việt Nam muốn chừng hiểu ý, nói:

- Bà cho chúng tôi sang sông chứ? Sáu người chở không nặng lắm đâu.

- Vâng, cháu ghé vào chỗ khô để các ông khỏi lấm giầy.

Chúng tôi xuống thuyền, ngồi thăng bằng thì thuyền quay mũi. Chúng tôi duỗi chân cho đỡ mỏi, rồi lấy thuốc lá ra hút. Chúng tôi nói chuyện với nhau về các khúc sông bên châu Âu. Gió hiu hiu lướt trên da chúng tôi mát rượi, sóng phản ánh vàng, mặt nước chói như gương. Quá nửa bên này, yên lặng, thuyền tới chỗ chảy xiết.

Chúng tôi phải vịn vào nhau để ngồi cho vững. Bỗng tự nhiên con thuyền chòng chành, đảo lộn đi, hắt thằng bé con xuống nước. Đồng thời chúng tôi nghe tiếng bùng bục: người đàn bà tay cầm con dao nhọn đang xỉa đâm nát cả phía lái.

Nước ùa vào trong khoảng khắc, cả chúng tôi băng ra giữa dòng. Trước thế nguy, chúng tôi giữ bình tĩnh:

- Anh em! Phải cứu lấy đàn bà và trẻ con!

Lệnh đưa ra, chúng tôi hết sức.

Chúng tôi chống nhau với sóng, với xoáy, để đuổi kịp những cái đầu lúc nhô lên, lúc thụt xuống, theo đà nước đỏ ngầu.

Anh Bảo - tên Việt Nam của đồng chí Đức - đã nhanh tay ôm được thằng bé và cõng nó vào bờ.

Còn chúng tôi đuổi theo người mẹ. Nhưng hễ nắm được cánh tay thì người đàn bà quái gở ấy lại giãy giụa, hình như muốn chạy trốn.

Nhưng không thể. Chúng tôi phải cứu. Và sau hết, bà ta cũng được dìu vào bờ. Chúng tôi đặt hai mẹ con nằm lên cỏ, xúm lại chữa. Cả hai người đã nôn ra được nhiều nước và đã thở được đều.

Chừng nửa giờ sau, bà lái đò mới mở đôi mắt mệt nhọc nhìn chúng tôi, thở dài, mắt nhắm lại. Biết rằng bà ta đã tỉnh, đồng chí Việt Nam hỏi:

- Tại sao bà nỡ xử với chúng tôi như thế?

- Họ là người Pháp, chúng tôi không chở giặc!

Chúng tôi kinh ngạc nhìn nhau. Đồng chí Việt Nam mỉm cười:

- Các đồng chí này không phải người Pháp mà là người châu Âu, giúp Chính phủ ta đánh Pháp đấy bà!

Bà lái đò uể oải nhìn chúng tôi một lượt, rồi không hiểu bà ta có tin hay không, lại thấy bà ta nhắm mắt như trước.

- Thế nếu các đồng chí này là người Pháp, sao bà còn để xuống thuyền?

- Tôi cũng tính chạy, nhưng sau sực nghĩ ra là các ông có súng, không để các ông xuống cũng chết. Đằng nào cũng chết, thà tôi chết mà giết được tất cả có hơn không?

Chúng tôi kinh ngạc nhìn nhau. Đồng chí Việt Nam lắc đầu rồi hỏi:

- Nhà bà ở đâu?

- Tôi không có nhà, chỉ có chiếc thuyền ấy.

- Thế gia đình bà có những ai? Chúng tôi muốn vào thăm.

- Tôi góa, chỉ có một thằng bé.

Bà mở mắt ra nhìn con, rồi quờ tay sờ trán và ngực nó.

(Thuật theo lời một đồng chí Tiệp Khắc tháng 8 - 1948)

(Trích Truyện ngắn Nguyễn Công Hoan)

Câu 1

Văn bản được kể theo điểm nhìn của ai?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định người quan sát, chứng kiến và kể lại các sự việc trong truyện.

Lời giải chi tiết

Văn bản được kể theo điểm nhìn của nhân vật "chúng tôi" (đoàn người châu Âu cùng đồng chí Việt Nam).

Giải thích:

Trong truyện, người kể xưng "chúng tôi", trực tiếp tham gia vào sự việc đi đò, bị chìm thuyền và cứu hai mẹ con bà lái đò. Vì vậy câu chuyện được kể từ điểm nhìn của những người trong cuộc.

Câu 2

Xét về cấu tạo, câu: “Họ là người Pháp, chúng tôi không chở cho giặc!” thuộc kiểu câu gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định số cụm chủ ngữ - vị ngữ trong câu.

Lời giải chi tiết

Câu: “Họ là người Pháp, chúng tôi không chở giặc!” là câu ghép.

Giải thích:

Câu gồm hai cụm chủ ngữ - vị ngữ:

- Họ / là người Pháp.

- Chúng tôi / không chở giặc.

Hai vế câu kết hợp với nhau tạo thành câu ghép.

Câu: “Họ là người Pháp, chúng tôi không chở giặc!” là câu ghép.

Giải thích:

Câu gồm hai cụm chủ ngữ - vị ngữ:

- Họ / là người Pháp.

- Chúng tôi / không chở giặc.

Hai vế câu kết hợp với nhau tạo thành câu ghép.

Câu 3

Theo văn bản, vì sao bà lái đò đã đưa thuyền ra xa lại cho thuyền quay trở lại bờ? Qua đó, em có nhận xét gì về nhân vật bà lái đò?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào chi tiết trong văn bản để xác định nguyên nhân và rút ra phẩm chất nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Bà lái đò cho thuyền quay trở lại bờ vì bà nghĩ những người trên bờ là người Pháp, nếu để họ xuống thuyền thì phải ghé vào nơi khô ráo để họ lên thuyền. Sau đó, bà đã cố ý làm chìm thuyền với mong muốn tiêu diệt giặc Pháp.

- Nhận xét về bà lái đò:

+ Là người có lòng yêu nước sâu nặng.

+ Căm thù giặc quyết liệt.

+ Dũng cảm, sẵn sàng hi sinh bản thân vì cách mạng và đất nước.

+ Có tinh thần bất khuất trước kẻ thù.

Giải thích:

Qua lời nói: “Đằng nào cũng chết, thà tôi chết mà giết được tất cả có hơn không?”, người đọc thấy rõ lòng yêu nước và tinh thần hi sinh cao cả của bà lái đò.

Câu 4

Nhận xét về tình huống truyện của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định sự việc bất ngờ, éo le làm nảy sinh mâu thuẫn và bộc lộ tính cách nhân vật.

Lời giải chi tiết

Tình huống truyện độc đáo, bất ngờ và giàu kịch tính: bà lái đò tưởng đoàn khách là lính Pháp nên cố ý làm chìm thuyền để tiêu diệt giặc, nhưng thực chất họ lại là những người bạn quốc tế đang giúp Việt Nam kháng chiến.

Giải thích:

Tình huống hiểu lầm này đã đẩy câu chuyện lên cao trào, gây bất ngờ cho người đọc, đồng thời, làm nổi bật lòng yêu nước, tinh thần hi sinh và ý chí chống giặc của bà lái đò. Cũng từ tình huống ấy, vẻ đẹp nhân văn của các nhân vật được bộc lộ khi họ vẫn hết lòng cứu sống hai mẹ con bà.

Câu 5

Từ văn bản, em hãy rút ra thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra bài học có ý nghĩa từ nội dung và hình tượng nhân vật trong văn bản.

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Thông điệp mà em tâm đắc nhất là: Lòng yêu nước chân chính luôn là sức mạnh to lớn giúp con người sẵn sàng hi sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Giải thích:

Trong truyện, bà lái đò tuy nghèo khó, góa bụa và chỉ có một người con nhỏ nhưng vẫn sẵn sàng chấp nhận cái chết để tiêu diệt kẻ thù. Điều đó cho thấy khi Tổ quốc bị xâm lăng, tình yêu nước có thể giúp con người vượt lên trên nỗi sợ hãi và lợi ích cá nhân. Qua nhân vật bà lái đò, tác giả ca ngợi tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm và đức hi sinh của nhân dân Việt Nam trong kháng chiến.

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 8 Chia Sẻ, Trao Đổi Tài Liệu Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close