Đọc hiểu Vì sao có mưa đá, cách phòng tránh thế nào? | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Mưa đá là một trong những hiện tượng thiên nhiên nguy hiểm nhất trên Trái Đất. Tại sao lại có mưa đá và có cách nào phòng tránh mưa đá không? Mưa đá là gì?

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

VÌ SAO CÓ MƯA ĐÁ, CÁCH PHÒNG TRÁNH THẾ NÀO?

     Mưa đá là một trong những hiện tượng thiên nhiên nguy hiểm nhất trên Trái Đất. Tại sao lại có mưa đá và có cách nào phòng tránh mưa đá không?

     Mưa đá là gì?

     Mưa đá là hiện tượng mưa dưới dạng hạt hoặc cục băng có hình dáng và kích thước khác nhau do đối lưu cực mạnh từ các đám mây dông gây ra. Kích thước có thể từ 5 mm đến hàng chục cm, thường cỡ khoảng một vài cm, có dạng hình cầu không cân đối. Những hạt mưa đá thường rơi xuống cùng với mưa rào. 

     Mưa đá thường xảy ra ở vùng núi hay khu vực giáp biển, giáp núi (bán sơn địa), còn vùng đồng bằng ít xảy ra hơn. Vì vậy ở Việt Nam mưa đá có thể xảy ra ở khắp các vùng miền và cả trong mùa hè. Riêng ở vùng núi phía bắc Việt Nam, từ tháng 1 đến tháng 5 hàng năm thường có mưa đá, nhiều nhất là từ tháng 3 đến tháng 5.

     Tại sao có mưa đá?

     Các chuyên gia khí tượng cho biết, mưa đá xảy ra do sự bất ổn định trong không khí giữa luồng khí hậu lạnh và nóng gặp nhau. Khi các đám mây gần mặt đất được các luồng không khí bốc lên cao thì phần trên của mây thường ở nhiệt độ dưới -20 độ C, khiến cho rất nhiều hơi nước trong mây biến thành những hạt băng nhỏ. 

     Nhưng tầng mây ở dưới thấp hơn, do nhiều nguyên nhân không thể ngưng kết thành băng, lại biến thành các giọt nước có độ lạnh dưới 0 độ C. Các luồng không khí không ngừng bốc lên cao sẽ đưa một khối lượng lớn các giọt nước lạnh này lên tầng trên của đám mây. 

Ngay sau đó, chúng đông kết với các hạt băng đang tồn tại ở tầng trên, làm cho thể tích của các hạt băng càng ngày càng lớn hơn, khi trọng lượng tăng đến mức độ nhất định nào đó chúng sẽ rơi xuống.

     Khi rơi xuống tầng mây thấp, mặt ngoài của băng lại được bao bọc thêm một lớp màng nước, đồng thời lại bị các luồng nước khi mạnh, khi yếu đang không ngừng bốc lên cao tác động vào. Càng bị các luồng khí tác động lâu thì lớp "áo nước" của băng thể càng va chạm liên tục, dẫn đến dính chặt lẫn nhau, khiến thể tích của băng thể càng lớn hơn. Đến lúc này, các luồng khí không còn có thể "tung hứng" các băng thể được nữa, đành để chúng rơi xuống mặt đất, gây ra những trận mưa đá. Mưa đá thường kết thúc rất nhanh trong vòng 5 -10 phút và cũng có thể kéo dài từ 20 - 30 phút.

[...]

     Cách phòng tránh tác hại của mưa đá

     Việc dự báo mưa đá và khu vực chính xác sẽ có mưa đá là rất khó. Người dân ở các khu vực hay có mưa đá cần thường xuyên theo dõi thông tin thời tiết để sớm biết có khả năng xảy ra mưa đá và luôn chuẩn bị sẵn các phương án trú, tránh an toàn cho người, vật nuôi và hạn chế tác hại của mưa đá đối với các vật dụng, đồ dùng, máy móc,… nếu nó xảy ra.

Với cây trồng hoặc hoa màu dễ bị nát dập, bạn có thể dựng giàn che dọc theo luống, và nên làm giàn dạng mái hình tam giác sẽ giúp giảm tác động của hạt mưa đá khi va chạm, đá sẽ rơi xuống hai bên luống cây mà không đâm thủng giàn che, chú ý dựng cọc chống phải chắc chắn.

     Với mái nhà, cần thường xuyên kiểm tra tình trạng của mái nhà và gia cố lại mái. Ở những chỗ trọng yếu nên sử dụng các vật liệu có thể chống chịu với va đập. Hiện trên thị trường có loại vật liệu là tấm Polycarbonate rất bền, có khả năng chịu va đập cao, cách âm, kháng cháy và bền trong nhiều năm trong điều kiện môi trường và thời tiết khắc nghiệt, không bị vỡ, trọng lượng nhẹ và kháng tia tử ngoại (tia UV) tốt. Tấm Polycarbonate dày hoặc đa lớp thậm chí có thể được dùng làm cửa sổ chống đạn. Có thể trang bị vật liệu này ở các phần mái lấy sáng, mái che, mái hiên, mái nhà kính, giếng trời, mái nhà xe... để tránh bị vỡ khi có mưa đá.

     Làm mái nhà dốc xuống hai bên, cách dựng mái nhà này sẽ làm giảm lực tác động từ mưa đá. Mưa đá va vào mái nhà ở một góc độ 90 độ sẽ gây ra thiệt hại nhiều hơn mưa đá rơi xuống mái nhà theo một góc lệch.

     Nếu đang đi ngoài đường mà gặp mưa đá, bạn nên lập tức dừng lại tìm chỗ ẩn, đội mũ bảo hiểm để tránh đá rơi vào đầu, chờ đá trên đường tan hết mới tiếp tục đi để tránh trơn ngã.

 (Theo 1001 thắc mắc: Vì sao có mưa đá? Cách phòng tránh thế nào?, https://www.tienphong.vn/, ngày 24/03/2020, Châu Anh tổng hợp)

 

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào mục đích viết, nội dung truyền tải và hệ thống ngôn từ mang tính khách quan để xác định phương thức biểu đạt chính.

Lời giải chi tiết

Thuyết minh

Giải thích:

Văn bản tập trung giới thiệu, cung cấp tri thức một cách khách quan, khoa học về hiện thực tự nhiên và hướng dẫn các phương pháp phòng tránh tác hại của nó trong đời sống thực tiễn.

Câu 2

Mục đích chính của văn bản trên là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tổng hợp các thông tin cốt lõi từ tiêu đề, hệ thống đề mục lớn (sa-pô, các câu hỏi lớn trong bài) để khái quát hóa đích đến mà người viết muốn hướng tới người đọc.

Lời giải chi tiết

Giải thích một số vấn đề liên quan đến hiện tượng mưa đá để cung cấp những thông tin sau: khái niệm mưa đá, nguyên nhân và cách phòng tránh tác hại của mưa đá

Giải thích:

Văn bản được thiết kế theo dạng cẩm nang khoa học thường thức.

Câu 3

Văn bản đã sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ nào? Việc sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ trong VB trên có tác dụng gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện các yếu tố nằm ngoài hệ thống từ ngữ văn bản (hình ảnh, biểu đồ, số liệu dạng sơ đồ...) và phân tích hiệu quả biểu đạt của chúng trong việc hỗ trợ tiếp nhận thông tin.

Lời giải chi tiết

- Hình ảnh minh họa

- Làm tăng tính hấp dẫn và trực quan của thông tin.

Giải thích:

Đối với văn bản giải thích hiện tượng tự nhiên, phương tiện phi ngôn ngữ đóng vai trò như một "cầu nối" đơn giản hóa các kiến thức vật lý, khí tượng phức tạp thành hình khối trực quan cho độc giả đại chúng.

Câu 4

Theo em, thông tin mà văn bản cung cấp có ý nghĩa như thế nào với độc giả?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đánh giá giá trị thực tiễn và nhận thức mà văn bản mang lại cho cuộc sống hằng ngày của người tiếp nhận.

Lời giải chi tiết

-Thông tin mà văn bản cung cấp có ý nghĩa thiết thực đối với mọi người.

Cụ thể là:

+ Hiểu được mưa đá là gì, thời điểm và địa điểm hay xảy ra mưa đá, nguyên nhân xảy ra hiện tượng mưa đá là do sự bất ổn định trong không khí giữa luồng khí hậu lạnh và nóng gặp nhau.

+ Nắm được thông tin về tác hại của mưa đá đối với sản xuất và đời sống để từ đó có những biện pháp phù hợp để hạn chế hậu quả mà mưa đá gây ra.

+ Nhận thức được việc bảo vệ môi trường sẽ giúp con người giảm thiểu được những tác hại của hiện tượng thời tiết cực đoan với đời sống. Từ đó, mỗi người cần có hành động thiết thực để bảo vệ môi trường.

Giải thích:

Những chỉ dẫn cụ thể trong bài có thể ứng dụng ngay để bảo vệ con người và giảm thiệt hại kinh tế.

Câu 5

Không chỉ mưa đá mà các hiện tượng thời tiết cực đoan khác đều có tác động tiêu cực tới tính mạng, sức khỏe và tài sản con người. Bằng những hiểu biết của bản thân, em hãy đưa ra một số biện pháp để hạn chế các hiện tượng thời tiết cực đoan này.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ mở rộng từ hiện tượng mưa đá đến bức tranh tổng thể về biến đổi khí hậu; từ đó đề xuất các giải pháp vĩ mô và vi mô mang tính khả thi để giải quyết gốc rễ vấn đề.

Lời giải chi tiết

Để hạn chế thời tiết cực đoan, con người cần tích cực tuyên truyền và thực hiện các giải pháp về môi trường như:

- Hạn chế rác thải đặc biệt là rác thải nhựa trong quá trình sống, sản xuất, kinh doanh.

- Có các chế tài phù hợp, mang tính răn đe để bảo vệ môi trường

- Trồng nhiều cây và phủ xanh môi trường sống

- Đặc biệt, hãy theo dõi thông tin thời tiết nhanh chóng để giảm thiểu rủi ro của thời tiết cho người và của tới mức tối đa.

Giải thích:

Thời tiết cực đoan là hệ quả trực tiếp của sự nóng lên toàn cầu do con người gây ra. Do đó, các giải pháp đưa ra phải đi từ việc thay đổi hành vi đối xử với thiên nhiên cho đến việc xây dựng kỹ năng tự vệ chủ động

  • Đọc hiểu Thái sư Trần Thủ Độ (Đề 1) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

    Ngô Sĩ Liên người làng Chúc Lí, huyện Chương Đức, nay thuộc xã Chúc Sơn, huyện Chương Mĩ, Hà Tây. Ông đỗ Tiến sĩ năm 1442 và giữ vai trò quan trọng trong việc biên soạn bộ Đại Việt sử kí toàn thư. Tác phẩm không chỉ có giá trị về mặt lịch sử mà còn có giá trị lớn về văn học nghệ thuật.

  • Đọc hiểu Mây ngũ sắc (Nguyễn Xuân Thuỷ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

    Mây ngũ sắc là sự xuất hiện của màu sắc trong một đám mây tương tự như những gì chúng ta được nhìn thấy trên các màng dầu trong một vũng nước, nói chung nằm trong vùng gần vị trí biểu kiến của Mặt Trời hoặc Mặt Trăng. Nó là một hiện tượng khá phổ biến, thường thấy nhất trong mây trung tích, mây ti tích, mây hình hột đậu và mây ti. Chúng đôi khi xuất hiện như các dải song song với rìa của đám mây.

  • Đọc hiểu Nguyên nhân khiến trái đất nóng lên | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

    Theo báo cáo của Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA), nhiệt độ trung bình của Trái Đất ở cuối thế kỉ XIX đã tăng 0,8 độ C và thế kỷ XX tăng 0,6 ± 0,2 độ C. Các dự án mô hình khí hậu của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) chỉ ra rằng nhiệt độ bề mặt Trái Đất sẽ có thể tăng 1,1 đến 6,4 độ C trong suốt thế kỷ XXI. Hiện tại, Trái Đất nóng lên chủ yếu là do con người

  • Đọc hiểu Bạn đã biết gì về sóng thần? | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

    Sóng thần, trong tiếng Nhật gọi là tờ-su-na-mi (tsunami), là chuỗi sóng biển chu kì dài (từ vài phút tới hàng giờ), lan truyền với vận tốc lớn. Tuỳ theo độ sâu của đáy biển, vận tốc lan truyền sóng thần có thể đạt từ 720 km/giờ trở lên. Khi vào bờ, sóng thần có sức tàn phá rất ghê gớm

  • Đọc hiểu Hai mẹ con cùng hiến thận (Lan Anh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

    Giữa năm 2015, bà Lê Thị Thảo, mẹ của Hòa, quyết định tặng thận… […] Tháng 3-2016, Hòa lên bàn mổ để tặng một quả thận cho một người phụ nữ trạc tuổi mẹ mình. Người được nhận thận quê ở Hà Nam, đã bị suy thận nhiều năm và cần được ghép thận để tiếp tục được sống.

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 8 Chia Sẻ, Trao Đổi Tài Liệu Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close