Đề thi vào lớp 6 môn Tiếng Việt trường chuyên Trần Đại Nghĩa năm 2026

Đề bài

1. Đọc hiểu (8,0 điểm)

Màu xanh trốn đâu nhỉ?

Trong giờ học Mĩ thuật, cô giáo thường hỏi:

- Những sắc màu đi chơi ở đâu?

Ban đầu, tất cả bọn trẻ trong lớp cầm những cây sáp màu lên, lúc lắc. Về sau, ai nấy đều học cách trả lời ngộ nghĩnh:

- Chúng ở trong vườn cây.

- Chúng mải mê tô màu trên cánh đồng.

- Màu sắc thích nô đùa trong công viên.

Hôm nay, cô giáo đến lớp với vẻ bí mật. Cô hỏi:

- Màu xanh trốn ở đâu rồi nhỉ?

Đám trẻ nhìn quanh và một bạn reo lên:

- Trong những chiếc lá ạ!

- Thưa cô, màu xanh ở trên bầu trời.

Và rồi bằng cái cách thú vị đó, màu xanh bị “phát hiện” đang ẩn mình giữa dòng sông, đang tràn ngập trên bãi cỏ hoặc đang bay cùng một chú chim bói cá xinh đẹp.

Cứ như thế, giờ học vẽ bắt đầu.

(Theo Ngân Quỳnh, Tạp chí Văn học thiếu nhi, tập 2, NXB Hội Nhà văn, 2025, tr.88)

Thực hiện các yêu cầu sau.

a) Ghi lại những câu trả lời ngộ nghĩnh của các bạn học sinh khi cô giáo hỏi: “Những sắc màu đi chơi ở đâu?”.

b) Tìm từ ngữ dùng để nhân hóa có trong câu hỏi của cô giáo: “Màu xanh trốn ở đâu rồi nhỉ?”. Nêu tác dụng của việc sử dụng biện pháp nhân hóa có trong câu hỏi đó.

c) Qua câu chuyện, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì?

d) Có bạn học sinh cho rằng: “Điều quan trọng trên hành trình tìm kiếm tri thức là biết đặt câu hỏi”.

Em có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao?

2. Viết (12,0 điểm)

Giả sử câu chuyện trên chưa kết thúc. Em hãy viết đoạn văn (khoảng 12 dòng) để kể tiếp câu chuyện theo gợi ý sau:

Đến giờ học Tiếng Việt, cô giáo mỉm cười:

- Trong giờ Mĩ thuật, các em đã “phát hiện” ra những sắc màu đang ẩn mình trong vạn vật quanh ta. Bây giờ cô có một thử thách thú vị hơn. Hãy tưởng tượng em nghe được lời cỏ cây, chạm được vào tiếng chim, nhìn được sắc màu của thời gian. Khi đó, em nghe, chạm, nhìn được những gì? Những cách nghe, nhìn, chạm,... đặc biệt như thế sẽ giúp ích gì cho em khi làm thơ, viết văn?

Không khí lớp học sôi nổi hẳn lên. ………………………………………………………………….

Lời giải

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN BỞI BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM

1. Đọc hiểu (8,0 điểm)

Màu xanh trốn đâu nhỉ?

Trong giờ học Mĩ thuật, cô giáo thường hỏi:

- Những sắc màu đi chơi ở đâu?

Ban đầu, tất cả bọn trẻ trong lớp cầm những cây sáp màu lên, lúc lắc. Về sau, ai nấy đều học cách trả lời ngộ nghĩnh:

- Chúng ở trong vườn cây.

- Chúng mải mê tô màu trên cánh đồng.

- Màu sắc thích nô đùa trong công viên.

Hôm nay, cô giáo đến lớp với vẻ bí mật. Cô hỏi:

- Màu xanh trốn ở đâu rồi nhỉ?

Đám trẻ nhìn quanh và một bạn reo lên:

- Trong những chiếc lá ạ!

- Thưa cô, màu xanh ở trên bầu trời.

Và rồi bằng cái cách thú vị đó, màu xanh bị “phát hiện” đang ẩn mình giữa dòng sông, đang tràn ngập trên bãi cỏ hoặc đang bay cùng một chú chim bói cá xinh đẹp.

Cứ như thế, giờ học vẽ bắt đầu.

(Theo Ngân Quỳnh, Tạp chí Văn học thiếu nhi, tập 2, NXB Hội Nhà văn, 2025, tr.88)

Thực hiện các yêu cầu sau.

a) Ghi lại những câu trả lời ngộ nghĩnh của các bạn học sinh khi cô giáo hỏi: “Những sắc màu đi chơi ở đâu?”.

Phương pháp:

Em đọc từ đầu đến “nô đùa trong công viên” để tìm những câu trả lời của các bạn học sinh.

Lời giải chi tiết:

Những câu trả lời ngộ nghĩnh của các bạn học sinh: Chúng ở trong vườn cây., Chúng mải mê tô màu trên cánh đồng., Màu sắc thích nô đùa trong công viên.

b) Tìm từ ngữ dùng để nhân hóa có trong câu hỏi của cô giáo: “Màu xanh trốn ở đâu rồi nhỉ?”. Nêu tác dụng của việc sử dụng biện pháp nhân hóa có trong câu hỏi đó.

Phương pháp:

Em xác định từ ngữ thường dùng để chỉ hoạt động của con người nhưng lại được dùng cho sự vật, sau đó nêu tác dụng của biện pháp nhân hoá đó.

Lời giải chi tiết:

- Từ ngữ dùng để nhân hóa: trốn/ trốn ở đâu/ trốn ở đâu rồi/ trốn ở đâu rồi nhỉ

- Tác dụng: giúp cho màu xanh trở nên sinh động, gần gũi; làm cho diễn đạt trở nên thú vị, tăng sức gợi hình, gợi cảm.

c) Qua câu chuyện, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì?

Phương pháp:

Em đọc kĩ câu chuyện, chú ý cách cô giáo gợi mở để học sinh quan sát màu sắc trong thiên nhiên rồi rút ra thông điệp.

Lời giải chi tiết:

Chúng ta cần biết quan sát, lắng nghe và cảm nhận thế giới xung quanh để phát hiện ra những vẻ đẹp riêng, phong phú, sinh động và thú vị của cuộc sống.

d) Có bạn học sinh cho rằng: “Điều quan trọng trên hành trình tìm kiếm tri thức là biết đặt câu hỏi”.

Phương pháp:

Em nêu rõ ý kiến của mình và giải thích lí do hợp lí, có thể liên hệ với câu chuyện hoặc việc học tập của bản thân.

Lời giải chi tiết:

Gợi ý:

Em đồng ý với ý kiến trên. Theo em, biết đặt câu hỏi là điều rất quan trọng trong quá trình học tập. Khi đặt câu hỏi, chúng ta sẽ tò mò hơn, chịu khó suy nghĩ hơn và muốn tìm hiểu sự vật xung quanh kĩ hơn. Trong câu chuyện, nhờ câu hỏi thú vị của cô giáo mà các bạn học sinh đã phát hiện màu xanh có trong lá cây, bầu trời, dòng sông, bãi cỏ và cả chú chim bói cá. Vì vậy, biết đặt câu hỏi sẽ giúp chúng ta mở rộng hiểu biết và học tập tốt hơn.

2. Viết (12,0 điểm)

Giả sử câu chuyện trên chưa kết thúc. Em hãy viết đoạn văn (khoảng 12 dòng) để kể tiếp câu chuyện theo gợi ý sau:

Đến giờ học Tiếng Việt, cô giáo mỉm cười:

- Trong giờ Mĩ thuật, các em đã “phát hiện” ra những sắc màu đang ẩn mình trong vạn vật quanh ta. Bây giờ cô có một thử thách thú vị hơn. Hãy tưởng tượng em nghe được lời cỏ cây, chạm được vào tiếng chim, nhìn được sắc màu của thời gian. Khi đó, em nghe, chạm, nhìn được những gì? Những cách nghe, nhìn, chạm,... đặc biệt như thế sẽ giúp ích gì cho em khi làm thơ, viết văn?

Không khí lớp học sôi nổi hẳn lên. ………………………………………………………………….

Phương pháp:

Em xác định các yêu cầu của đoạn văn:

* Về hình thức:

- Đảm bảo đúng các yêu cầu về hình thức trình bày và dung lượng của đoạn văn.

- Dung lượng: khoảng 12 dòng.

- Đảm bảo các yêu cầu về chính tả, dùng từ, ngữ pháp.

- Có sáng tạo trong nội dung (ý sâu sắc, mới mẻ, độc đáo, có nét riêng trong suy nghĩ, ...; có sáng tạo trong hình thức (từ ngữ, diễn đạt, cách lập luận có nét riêng, mới mẻ, thú vị).

* Về nội dung:

- Có lời kể phù hợp với mạch truyện.

- Có lời thoại của một hoặc một số nhân vật học sinh trả lời được đủ các ý trong câu hỏi của cô giáo (nghe, chạm, nhìn được những gì; những cách cảm nhận đặc biệt như thể giúp ích gì cho em khi làm thơ, viết văn).

Lời giải chi tiết:

Bài tham khảo:

Không khí lớp học sôi nổi hẳn lên. Bạn nào cũng háo hức giơ tay phát biểu. Lan nhanh nhảu nói:

- Thưa cô, nếu nghe được lời cỏ cây, em sẽ nghe thấy cỏ kể chuyện về những giọt sương long lanh mỗi sớm.

Minh tiếp lời:

- Còn em, em tưởng tượng mình chạm được vào tiếng chim và thấy tiếng hót ấy mềm mại như một dải lụa bay qua khu vườn.

Em cũng mạnh dạn chia sẻ:

- Em nghĩ mình sẽ nhìn thấy sắc màu của thời gian. Buổi sáng có màu vàng trong trẻo của nắng mới, buổi trưa có màu xanh rực rỡ của bầu trời, còn buổi chiều mang màu tím dịu dàng của hoàng hôn.

Cô giáo mỉm cười lắng nghe từng câu trả lời. Cô dịu dàng nói:

- Các em trả lời rất hay. Khi biết nghe, biết nhìn, biết chạm bằng tâm hồn, các em sẽ có nhiều ý tưởng đẹp để làm thơ, viết văn.

Lúc ấy, em hiểu rằng văn chương bắt đầu từ sự quan sát và cảm nhận những điều bình dị quanh mình.