Viết bài văn trình bày quan điểm về ý kiến cho rằng: Vệ sinh trường học là trách nhiệm của những người lao côngEm không hoàn toàn đồng tình với quan điểm này bởi việc giữ gìn vệ sinh trường học không phải trách nhiệm riêng của lao công mà là trách nhiệm chung của tất cả mọi người trong nhà trường.
Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn
Dàn ý chi tiết I. MỞ BÀI - Dẫn dắt: Một ngôi trường xanh – sạch – đẹp góp phần tạo nên không gian học tập tích cực, văn minh và thân thiện. - Trích dẫn câu nói: có ý kiến cho rằng: "Vệ sinh trường học là trách nhiệm của những người lao công." - Nêu vấn đề: Em không hoàn toàn đồng tình với quan điểm này bởi việc giữ gìn vệ sinh trường học không phải trách nhiệm riêng của lao công mà là trách nhiệm chung của tất cả mọi người trong nhà trường. II. THÂN BÀI 1. Giải thích -Vệ sinh trường học: là việc giữ gìn môi trường học tập sạch sẽ, ngăn nắp, bảo đảm sức khỏe và mỹ quan trong khuôn viên nhà trường. - Người lao công: là những người có nhiệm vụ quét dọn, thu gom rác thải, chăm sóc cảnh quan và giữ gìn vệ sinh chung. - Trách nhiệm: nghĩa vụ, bổn phận mà mỗi người cần thực hiện. → Khẳng định: Đây là quan niệm phiến diện và chưa đầy đủ. Người lao công có trách nhiệm dọn dẹp, nhưng việc giữ gìn vệ sinh trường học là trách nhiệm của toàn thể học sinh, giáo viên, cán bộ nhà trường và cả phụ huynh. 2. Thực trạng - Một bộ phận học sinh có ý thức giữ gìn vệ sinh trường lớp. - Nhiều trường học tổ chức các hoạt động xây dựng trường học xanh – sạch – đẹp. - Tuy nhiên vẫn còn không ít học sinh:
- Tình trạng rác thải trong trường học vẫn còn xuất hiện ở nhiều nơi. 3. Nguyên nhân - Nguyên nhân chủ quan
- Nguyên nhân khách quan
4. Tác hại của quan niệm - Với bản thân người trẻ:
- Đối với xã hội và đất nước:
5. Dẫn chứng thực tế - Năm 2023, chiến dịch "Làm cho thế giới sạch hơn" được Bộ Tài nguyên và Môi trường phát động trên phạm vi cả nước với sự tham gia của đông đảo học sinh, sinh viên. Nhiều trường học tổ chức dọn vệ sinh khuôn viên, phân loại rác, trồng cây xanh nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường học đường. - Chương trình Green School Program tại nhiều địa phương như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh khuyến khích học sinh trực tiếp tham gia giữ gìn vệ sinh trường lớp, phân loại rác và bảo vệ môi trường. Qua đó cho thấy xây dựng môi trường học đường sạch đẹp là trách nhiệm chung của toàn thể học sinh và nhà trường chứ không chỉ riêng lao công. 6. Mở rộng vấn đề - Phản đề: bên cạnh đó có rất nhiều học sinh đáng biểu dương:
7. Bài học nhận thức và hành động - Nhận thức:
- Hành động:
- Gia đình, nhà trường:
III. KẾT BÀI - Khẳng định lại vấn đề: Ý kiến cho rằng vệ sinh trường học chỉ là trách nhiệm của người lao công là chưa đúng và chưa đầy đủ. Giữ gìn vệ sinh trường học là trách nhiệm chung của mỗi thành viên trong môi trường giáo dục. - Liên hệ bản thân: - Lời kêu gọi: Bài mẫu siêu ngắn Mẫu 1 Một ngôi trường xanh – sạch – đẹp đóng vai trò cốt lõi trong việc tạo nên không gian học tập văn minh, thân thiện. Thế nhưng, trong học đường hiện nay lại xuất hiện quan điểm cho rằng: "Vệ sinh trường học là trách nhiệm của những người lao công." Bản thân em không đồng tình với ý kiến này. Việc giữ gìn mỹ quan trường lớp vĩnh viễn không phải là bổn phận riêng của một ai, mà là trách nhiệm chung của toàn thể thành viên trong nhà trường. Xét về bản chất, người lao công có nghĩa vụ dọn dẹp chuyên nghiệp, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc họ phải chịu trách nhiệm cho hành vi thiếu ý thức của người khác. Quan điểm đùn đẩy này là hoàn toàn phiến diện. Thực tế đáng buồn cho thấy nhiều bạn trẻ thản nhiên xả rác bừa bãi, vẽ bậy lên bàn ghế và ỷ lại hoàn toàn vào các bác lao công. Tâm lý dựa dẫm này bắt nguồn từ sự thiếu tự giác, lười hành động và thói quen vô trách nhiệm trước môi trường chung. Nếu không chấn chỉnh, thói xấu ấy sẽ làm suy giảm nghiêm trọng ý thức công dân, gây ô nhiễm học đường và hạ thấp giá trị nhân cách của học sinh. Trái ngược với mảng tối đó, các phong trào lớn như Green School Program tại Hà Nội hay chiến dịch "Làm cho thế giới sạch hơn" đã chứng minh sức mạnh của hành động tập thể, khi hàng vạn học sinh tự giác phân loại rác và làm sạch khuôn viên trường học. Sự sạch đẹp đích thực phải được đắp bồi từ màng lọc ý thức của mỗi cá nhân chứ không thể phụ thuộc vào những chiếc chổi quét dọn cuối ngày. Để gỡ bỏ thói quen xấu này, giải pháp cấp thiết là người trẻ phải dịch chuyển ngay sang hành động vi mô hằng ngày. Học sinh cần rèn luyện tính kỷ luật bằng việc bỏ rác đúng nơi quy định, không viết vẽ bậy, giữ gìn vệ sinh chung và chủ động nhắc nhở bạn bè xung quanh. Song song đó, gia đình cần giáo dục con tính ngăn nắp từ nhỏ, còn nhà trường cần đưa nội dung bảo vệ môi trường vào các giờ trải nghiệm thực tế và áp dụng các chế tài khen thưởng, kỷ luật nghiêm minh. Phó mặc vệ sinh trường học cho người lao công là một tư duy ích kỷ cần phải loại bỏ lập tức. Cách chúng ta ứng xử với không gian sống chung chính là thước đo chính xác nhất cho giá trị văn hóa của mỗi con người. Là một học sinh, tôi tự dặn lòng sẽ luôn trân trọng sức lao động của các bác lao công và bảo vệ sự sạch đẹp của lớp học. Hãy cùng nhau xắn tay áo hành động để biến ngôi trường của chúng ta thành một không gian xanh đầy trách nhiệm và văn minh! Bài mẫu chi tiết Mẫu 1 Có những công việc trong xã hội được phân công rất rõ ràng: bác sĩ chữa bệnh, giáo viên dạy học, công nhân sản xuất, lao công dọn vệ sinh. Chính vì vậy, không ít người cho rằng vệ sinh trường học là trách nhiệm của những người lao công. Thoạt nghe, ý kiến ấy có vẻ hợp lí bởi đó là công việc chuyên môn của họ. Tuy nhiên, nếu nhìn nhận đầy đủ hơn, có thể thấy đây là một quan điểm chưa chính xác. Người lao công có trách nhiệm làm sạch môi trường học đường, nhưng giữ gìn vệ sinh trường học không phải là nghĩa vụ riêng của họ mà là trách nhiệm chung của tất cả những người đang học tập và làm việc trong nhà trường. Trước hết, cần hiểu rằng vệ sinh trường học là việc giữ cho lớp học, sân trường, hành lang, nhà vệ sinh và các khu vực chung luôn sạch sẽ, gọn gàng, tạo môi trường học tập lành mạnh. Người lao công là những người thực hiện công việc quét dọn, thu gom rác thải, chăm sóc cảnh quan. Tuy nhiên, trách nhiệm không đồng nghĩa với độc quyền. Nếu học sinh xả rác bừa bãi rồi cho rằng đã có lao công dọn dẹp thì đó là biểu hiện của sự thiếu ý thức. Một ngôi trường sạch đẹp chỉ có thể được tạo nên khi mỗi cá nhân đều có trách nhiệm với môi trường chung. Nhìn vào thực tế hiện nay, có thể thấy nhiều trường học đã xây dựng được môi trường xanh – sạch – đẹp nhờ sự chung tay của học sinh và giáo viên. Nhiều lớp học duy trì lịch trực nhật nghiêm túc, nhiều học sinh tự giác nhặt rác khi thấy rác xuất hiện trong sân trường. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn những hiện tượng đáng buồn như vứt bao bì đồ ăn xuống gầm bàn, viết vẽ lên bàn ghế, bẻ cành cây, xả rác trong nhà vệ sinh hoặc cho rằng việc dọn dẹp là nhiệm vụ của lao công. Những hành vi ấy cho thấy một bộ phận học sinh vẫn chưa nhận thức đầy đủ về trách nhiệm của mình đối với môi trường học đường. Suy nghĩ sai lệch này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Về chủ quan, một số học sinh còn mang tâm lí ỷ lại, chưa hình thành thói quen giữ gìn không gian chung. Các em thường chỉ quan tâm đến sự thuận tiện của bản thân mà chưa nghĩ đến ảnh hưởng đối với người khác. Về khách quan, có gia đình chưa chú trọng giáo dục ý thức bảo vệ môi trường từ sớm; một số nơi việc tuyên truyền còn mang tính hình thức. Đặc biệt, sự hiện diện thường xuyên của đội ngũ lao công vô tình khiến một số học sinh cho rằng trường học sạch hay bẩn không liên quan đến mình. Nếu quan niệm “vệ sinh trường học là trách nhiệm của lao công” tiếp tục tồn tại, hậu quả sẽ không nhỏ. Trước hết, nó làm suy giảm ý thức trách nhiệm cá nhân. Khi quen với việc dựa dẫm vào người khác, học sinh dễ hình thành lối sống vô trách nhiệm trong nhiều lĩnh vực khác của cuộc sống. Mặt khác, môi trường học đường sẽ bị ô nhiễm, mất mỹ quan, ảnh hưởng đến sức khỏe của học sinh và giáo viên. Không chỉ vậy, khối lượng công việc của lao công cũng gia tăng, trong khi công sức của họ không được tôn trọng đúng mức. Xa hơn, điều này còn góp phần tạo nên một thế hệ công dân thiếu ý thức bảo vệ môi trường và tài sản công cộng. Thực tế đã chứng minh rằng xây dựng môi trường học đường sạch đẹp là trách nhiệm chung của cộng đồng. Năm 2023, chiến dịch “Làm cho thế giới sạch hơn” do Bộ Tài nguyên và Môi trường phát động đã thu hút đông đảo học sinh, sinh viên tham gia các hoạt động thu gom rác thải, vệ sinh khuôn viên trường học và trồng cây xanh. Bên cạnh đó, chương trình Green School Program được triển khai tại nhiều địa phương như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cũng khuyến khích học sinh trực tiếp tham gia phân loại rác, bảo vệ môi trường và xây dựng trường học xanh. Những hoạt động ấy cho thấy học sinh không phải người đứng ngoài mà chính là chủ thể quan trọng trong việc giữ gìn vệ sinh trường lớp. Dẫu vậy, cũng cần ghi nhận và biểu dương rất nhiều học sinh đang âm thầm góp phần làm đẹp môi trường học đường bằng những hành động nhỏ như nhặt một mẩu giấy trên sân trường, chăm sóc bồn hoa lớp học hay tham gia các câu lạc bộ môi trường. Chính những việc làm giản dị ấy đã lan tỏa ý thức cộng đồng và tinh thần trách nhiệm đến mọi người xung quanh. Nhận thức được điều đó, mỗi học sinh cần hiểu rằng giữ gìn vệ sinh trường học không phải việc lớn lao mà bắt đầu từ những hành động rất nhỏ: bỏ rác đúng nơi quy định, không viết vẽ lên bàn ghế, tự giác vệ sinh lớp học, hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần và nhắc nhở bạn bè cùng thực hiện. Gia đình cần giáo dục con em ý thức ngăn nắp từ nhỏ; nhà trường cần tăng cường các hoạt động trải nghiệm, tuyên truyền và khen thưởng những tập thể, cá nhân thực hiện tốt việc bảo vệ môi trường. Một ngôi trường sạch sẽ không được tạo nên chỉ bởi những chiếc chổi của người lao công mà còn bởi ý thức của hàng trăm, hàng nghìn con người đang hiện diện trong đó. Vì vậy, em không đồng tình với ý kiến cho rằng vệ sinh trường học là trách nhiệm riêng của lao công. Mỗi học sinh hãy coi việc giữ gìn môi trường học đường là bổn phận của chính mình. Khi biết cúi xuống nhặt một mẩu rác hôm nay, chúng ta cũng đang học cách trở thành những công dân có trách nhiệm với cộng đồng trong tương lai. Bài mẫu chi tiết Mẫu 2 Tại các trường học ở Nhật Bản, một trong những triết lý giáo dục nổi tiếng nhất là "O-soji" – truyền thống mà ở đó, học sinh và giáo viên phải cùng nhau dọn dẹp trường lớp mỗi ngày mà không phụ thuộc vào bất kỳ nhân viên dọn vệ sinh nào. Triết lý này nhằm rèn luyện sự khiêm tốn và tinh thần trách nhiệm cho thế hệ trẻ. Đối chiếu với môi trường giáo dục của chúng ta, một ngôi trường xanh – sạch – đẹp luôn là yếu tố cốt lõi góp phần tạo nên không gian học tập tích cực, văn minh và thân thiện. Thế nhưng, hiện nay lại có ý kiến cho rằng: "Vệ sinh trường học là trách nhiệm của những người lao công". Dưới góc độ của một người học sinh, em hoàn toàn không đồng tình với quan điểm này, bởi việc giữ gìn vệ sinh trường học chưa bao giờ là trách nhiệm riêng của lao công mà là nghĩa vụ chung của tất cả mọi người trong nhà trường. Để nhìn nhận vấn đề một cách thấu đáo, trước hết chúng ta cần hiểu rõ các khái niệm. Vệ sinh trường học là việc giữ gìn môi trường học tập sạch sẽ, ngăn nắp, bảo đảm sức khỏe và mỹ quan trong khuôn viên nhà trường. Trong không gian ấy, người lao công là những người có nhiệm vụ quét dọn, thu gom rác thải, chăm sóc cảnh quan và giữ gìn vệ sinh chung. Còn trách nhiệm chính là nghĩa vụ, bổn phận mà mỗi cá nhân cần phải thực hiện đối với cộng đồng. Từ những định nghĩa này, có thể khẳng định quan niệm đẩy hết việc dọn dẹp cho lao công là một góc nhìn vô cùng phiến diện và thiếu sót. Đúng là người lao công được trả lương để dọn dẹp, nhưng việc duy trì và bảo vệ môi trường học đường luôn đòi hỏi trách nhiệm của toàn thể học sinh, giáo viên, cán bộ nhà trường và cả phụ huynh. Sự sạch đẹp không thể được duy trì nếu một người dọn còn hàng ngàn người xả rác. Nhìn vào thực trạng học đường hiện nay, chúng ta thấy một bức tranh mang hai mảng màu sáng tối. Ở mảng sáng, có một bộ phận lớn học sinh luôn có ý thức giữ gìn vệ sinh trường lớp rất tốt, và nhiều nhà trường cũng chủ động tổ chức các hoạt động xây dựng trường học xanh – sạch – đẹp. Tuy nhiên, ở mảng tối, vẫn còn không ít học sinh vô tư xả rác bừa bãi, bôi bẩn, viết vẽ lên bàn ghế và tường lớp. Thậm chí, nhiều bạn ăn uống xong không hề dọn dẹp mà thản nhiên đứng lên, mặc định cho rằng việc dọn vệ sinh là việc của lao công. Chính vì sự vô tâm này mà tình trạng rác thải trong trường học vẫn còn xuất hiện ở nhiều nơi, từ hộc bàn, hành lang cho đến sân trường. Sự lệch chuẩn trong hành vi này xuất phát từ nhiều nguyên nhân đan xen. Về nguyên nhân chủ quan, gốc rễ nằm ở việc các bạn học sinh nhận thức chưa đúng về trách nhiệm cá nhân đối với tài sản chung. Tâm lí ỷ lại, thiếu ý thức tự giác và sự thiếu vắng thói quen giữ gìn môi trường đã khiến nhiều bạn trở nên vô tâm. Các bạn chưa thực sự hiểu hết giá trị của một môi trường học tập sạch đẹp mang lại cho chính sức khỏe và tinh thần của mình. Về nguyên nhân khách quan, không thể phủ nhận rằng một số gia đình hiện nay chưa chú trọng giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho con cái từ nhỏ. Về phía nhà trường, đôi khi giáo dục còn quá nặng về kiến thức sách vở mà chưa chú ý đúng mức đến việc uốn nắn, giáo dục hành vi đạo đức. Có những nơi công tác tuyên truyền bảo vệ môi trường diễn ra hình thức, chưa mang lại hiệu quả thực tiễn. Thêm vào đó, chính sự hiện diện thường xuyên của các cô chú lao công đã vô tình khiến một số học sinh hình thành tâm lí dựa dẫm, mặc định rằng "đã có người dọn". Hậu quả của lối tư duy ỷ lại này là vô cùng nghiêm trọng. Đối với bản thân người trẻ, nó làm triệt tiêu ý thức trách nhiệm, hình thành thói quen ỷ lại vào người khác và làm thui chột tinh thần tự giác trong cuộc sống. Sự suy giảm ý thức công dân thể hiện rõ qua việc các em không biết bảo vệ tài sản và môi trường chung, từ đó rất khó để hình thành một lối sống văn minh khi bước ra xã hội. Về mặt nhân cách, học sinh sẽ trở nên vô trách nhiệm trước các vấn đề của tập thể, thiếu đi tinh thần cống hiến và hợp tác. Ở tầm vĩ mô đối với xã hội và đất nước, hành vi này trực tiếp làm ô nhiễm môi trường học đường, khiến trường lớp mất mỹ quan, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của học sinh và giáo viên. Đồng thời, nó gia tăng áp lực nặng nề cho những người lao công, khiến khối lượng công việc của họ tăng lên gấp bội và khiến họ cảm thấy không được tôn trọng đúng mức. Xa hơn nữa, nó tạo ra một thế hệ công dân tương lai thiếu ý thức bảo vệ môi trường, làm cản trở tiến trình xây dựng một xã hội văn minh, sạch đẹp của đất nước. Tuy nhiên, thực tế xã hội vẫn luôn có những phong trào tích cực để thức tỉnh ý thức con người. Cụ thể, vào năm 2023, chiến dịch "Làm cho thế giới sạch hơn" đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường phát động trên phạm vi cả nước, thu hút sự tham gia của đông đảo học sinh, sinh viên. Hưởng ứng chiến dịch này, rất nhiều trường học đã tổ chức dọn vệ sinh khuôn viên, phân loại rác và trồng cây xanh nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường học đường. Bên cạnh đó, tổ chức UNESCO cũng liên tục nhấn mạnh tầm quan trọng của Giáo dục Phát triển Bền vững (ESD), trong đó trường học phải là nơi đầu tiên học sinh thực hành bảo vệ sinh thái. Tại Việt Nam, chương trình Green School Program tại nhiều địa phương như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh đã khuyến khích học sinh trực tiếp tham gia giữ gìn vệ sinh trường lớp, phân loại rác và bảo vệ môi trường. Qua những minh chứng đó, ta thấy rõ ràng: xây dựng môi trường học đường sạch đẹp là trách nhiệm chung của toàn thể học sinh và nhà trường chứ không chỉ riêng lao công. Để đảm bảo tính khách quan, ta cũng cần lật lại vấn đề để dành lời biểu dương cho rất nhiều học sinh có ý thức xuất sắc. Các bạn không chỉ tự giác nhặt rác trong sân trường mà còn nhiệt tình tham gia các câu lạc bộ môi trường. Rất nhiều đoàn viên, thanh niên đã hưởng ứng mạnh mẽ các phong trào như "Ngày thứ bảy xanh", "Chủ nhật xanh" để làm đẹp cho không gian chung. Từ những phân tích trên, mỗi chúng ta cần rút ra bài học sâu sắc về nhận thức và hành động. Về nhận thức, ta phải khắc cốt ghi tâm rằng vệ sinh trường học là trách nhiệm của tất cả mọi người, và phải nhận thức được giá trị to lớn của môi trường học tập sạch đẹp. Hơn thế nữa, cần hiểu rằng giữ gìn vệ sinh không chỉ là bảo vệ cảnh quan mà còn là biểu hiện rõ nét của văn hóa và nhân cách con người. Về hành động cụ thể, học sinh cần cam kết không xả rác bừa bãi, bỏ rác đúng nơi quy định và phân loại rác khi có điều kiện. Hãy thường xuyên vệ sinh lớp học, lau bàn ghế sau khi sử dụng và tuyệt đối không viết vẽ lên bàn ghế, tường lớp. Đồng thời, cần có ý thức giữ gìn nhà vệ sinh chung, dũng cảm tự giác nhắc nhở bạn bè cùng thực hiện, biết tiết kiệm giấy, hạn chế rác thải nhựa và tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường. Để làm được điều này, gia đình và nhà trường đóng vai trò như những trụ cột. Cha mẹ cần giáo dục con ý thức giữ gìn vệ sinh từ nhỏ, rèn luyện thói quen ngăn nắp trong sinh hoạt và chính phụ huynh phải làm gương trong việc bảo vệ môi trường. Về phía nhà trường, cần tăng cường mạnh mẽ giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, thường xuyên tổ chức các phong trào vệ sinh trường lớp và đưa nội dung này vào các hoạt động trải nghiệm thực tế. Cuối cùng, nhà trường cần có chính sách khen thưởng kịp thời những cá nhân có ý thức tốt để nhân rộng điển hình. Ý kiến cho rằng vệ sinh trường học chỉ là trách nhiệm của người lao công là một quan điểm hoàn toàn sai lầm, chưa đúng và chưa đầy đủ. Việc giữ gìn vệ sinh trường học là trách nhiệm chung, không thể thoái thác của mỗi thành viên trong môi trường giáo dục. Là một học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, em tự nhận thấy mình cần phải có trách nhiệm hơn nữa với không gian học tập chung. Hãy cùng nhau chung tay từ những hành động nhỏ nhất ngay hôm nay, bởi bảo vệ môi trường học đường chính là bảo vệ tương lai của chính chúng ta. Bài mẫu chi tiết Mẫu 3 Mỗi buổi sáng khi sân trường còn đẫm hơi sương, có những con người đã lặng lẽ bắt đầu công việc của mình. Họ quét từng chiếc lá rơi, thu gom từng mẩu rác nhỏ, lau sạch những hành lang để học sinh bước vào một không gian học tập trong lành và ngăn nắp. Thế nhưng, không ít người lại mặc nhiên cho rằng: “Vệ sinh trường học là trách nhiệm của những người lao công”. Theo em, đó là một cách nhìn chưa đầy đủ. Người lao công có nhiệm vụ dọn dẹp, nhưng giữ gìn vệ sinh trường học là trách nhiệm chung của tất cả những ai đang học tập và làm việc trong ngôi trường ấy. Trước hết, cần hiểu rằng vệ sinh trường học không đơn thuần là việc quét sạch sân trường hay đổ rác đúng giờ. Đó là quá trình xây dựng một môi trường học tập văn minh, sạch đẹp và an toàn. Người lao công là những người trực tiếp thực hiện công việc vệ sinh, nhưng điều đó không có nghĩa họ phải gánh vác toàn bộ trách nhiệm. Nếu một học sinh vô tư vứt rác xuống sân trường rồi nghĩ rằng sẽ có người khác dọn giúp, thì chính hành động ấy đã cho thấy sự thiếu ý thức đối với môi trường chung. Bởi lẽ, giữ gìn vệ sinh không chỉ là một việc làm cụ thể mà còn là biểu hiện của văn hóa và trách nhiệm. Quan sát trong thực tế, chúng ta dễ dàng nhận thấy hai hình ảnh trái ngược. Một bên là những học sinh luôn bỏ rác đúng nơi quy định, tích cực trực nhật lớp, chăm sóc cây xanh hay chủ động nhặt rác khi nhìn thấy. Một bên là những bạn ăn quà xong để lại vỏ bánh dưới gầm bàn, viết vẽ lên bàn ghế, thậm chí còn cho rằng việc dọn dẹp không liên quan đến mình. Chính những suy nghĩ lệch lạc ấy khiến môi trường học đường ở một số nơi chưa thực sự sạch đẹp dù luôn có đội ngũ lao công làm việc hằng ngày. Nguyên nhân của thực trạng này xuất phát trước hết từ nhận thức. Nhiều học sinh chưa hiểu rằng môi trường chung là tài sản chung, vì thế chưa thấy được trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ nó. Một số em quen được phục vụ từ nhỏ nên hình thành tâm lí dựa dẫm, ỷ lại. Bên cạnh đó, công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường ở một số gia đình và nhà trường đôi khi chưa thật sự sâu sắc, khiến việc giữ gìn vệ sinh vẫn bị xem là nhiệm vụ phụ, không phải trách nhiệm công dân. Quan niệm “vệ sinh trường học là việc của lao công” nếu tồn tại lâu dài sẽ để lại nhiều hậu quả đáng lo ngại. Trước hết, nó làm con người đánh mất ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Một người quen sống dựa dẫm trong những việc nhỏ sẽ khó có thể chủ động trong những việc lớn. Hơn nữa, môi trường học tập bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tinh thần của học sinh. Điều đáng buồn hơn cả là những người lao công – những người âm thầm góp phần làm đẹp trường lớp – lại không nhận được sự tôn trọng xứng đáng khi công việc của họ bị xem như một nghĩa vụ phải gánh thay cho người khác. Thực tế cho thấy, nhiều chương trình môi trường hiện nay đều hướng tới việc nâng cao trách nhiệm của học sinh. Năm 2023, chiến dịch “Làm cho thế giới sạch hơn” do Bộ Tài nguyên và Môi trường phát động đã nhận được sự hưởng ứng của đông đảo học sinh, sinh viên trên cả nước. Các em tham gia dọn vệ sinh trường lớp, phân loại rác và trồng cây xanh. Bên cạnh đó, chương trình Green School Program được triển khai tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều địa phương khác cũng khuyến khích học sinh trực tiếp tham gia xây dựng môi trường học đường xanh – sạch – đẹp. Những hoạt động ấy khẳng định rằng bảo vệ môi trường học đường là trách nhiệm của mọi thành viên, không phải của riêng bất cứ ai. Tuy nhiên, bên cạnh những hạn chế vẫn còn rất nhiều tấm gương đáng quý. Có những học sinh tự giác ở lại sau giờ học để sắp xếp bàn ghế, chăm sóc bồn hoa hay nhặt từng mẩu rác trên sân trường mà không cần ai nhắc nhở. Những hành động tưởng như nhỏ bé ấy lại góp phần tạo nên nét đẹp văn hóa học đường và lan tỏa ý thức sống có trách nhiệm đến cộng đồng. Nhận thức được điều đó, mỗi học sinh cần bắt đầu từ những việc giản dị nhất: không xả rác bừa bãi, giữ gìn nhà vệ sinh chung, tự giác trực nhật, tiết kiệm giấy và hạn chế rác thải nhựa. Gia đình cần giáo dục con em thói quen ngăn nắp từ nhỏ; nhà trường cần đẩy mạnh các hoạt động trải nghiệm, phong trào bảo vệ môi trường và biểu dương những hành vi đẹp. Khi ý thức được nuôi dưỡng mỗi ngày, môi trường học đường sẽ trở thành nơi gieo mầm những công dân văn minh và có trách nhiệm. Có người từng nói rằng: “Cách một người đối xử với những không gian chung phản ánh nhân cách của chính người đó”. Một ngôi trường sạch đẹp không được tạo nên bởi đôi tay của riêng người lao công mà bởi ý thức của tất cả mọi người. Vì thế, em không đồng tình với ý kiến cho rằng vệ sinh trường học chỉ là trách nhiệm của lao công. Tôn trọng công sức của họ không phải là giao hết trách nhiệm cho họ, mà là cùng chung tay giữ gìn môi trường học đường. Khi biết sống có trách nhiệm với ngôi trường của mình hôm nay, chúng ta cũng đang học cách sống có trách nhiệm với xã hội ngày mai. Bài mẫu chi tiết Mẫu 4 Đã bao giờ bạn nán lại sân trường sau giờ ra chơi và lặng lẽ quan sát bóng lưng của những cô chú lao công đang cặm cụi quét từng chiếc lá, nhặt từng vỏ hộp sữa dưới cái nắng gắt? Hình ảnh ấy lẽ ra phải khơi dậy lòng trắc ẩn, thế nhưng, một quan niệm lạnh lùng đang tồn tại trong suy nghĩ của không ít người: "Vệ sinh trường học là trách nhiệm của những người lao công". Rõ ràng, một ngôi trường xanh – sạch – đẹp là nền tảng để tạo nên không gian học tập tích cực, văn minh và thân thiện. Vì vậy, em hoàn toàn không đồng tình với quan điểm trên; việc giữ gìn vệ sinh trường học chưa bao giờ là đặc quyền hay gánh nặng của riêng người lao công, mà đó là trách nhiệm chung của tất cả mọi người. Chúng ta cần cắt nghĩa rõ ràng các phạm trù này để tránh sự nhầm lẫn tai hại. Vệ sinh trường học thực chất là việc duy trì, giữ gìn môi trường học tập luôn sạch sẽ, ngăn nắp, bảo đảm an toàn sức khỏe và mỹ quan trong toàn bộ khuôn viên nhà trường. Người lao công, những người làm nghề dịch vụ vệ sinh, có nhiệm vụ quét dọn, thu gom rác thải, chăm sóc cảnh quan và giữ gìn vệ sinh chung. Tuy nhiên, trách nhiệm – tức là nghĩa vụ và bổn phận mà mỗi người cần thực hiện đối với cộng đồng – lại không thể được "khoán trắng" bằng tiền lương. Do đó, khẳng định vệ sinh chỉ là việc của lao công là một quan niệm vô cùng phiến diện, ích kỷ và chưa đầy đủ. Người lao công có trách nhiệm dọn dẹp, nhưng để bảo vệ thành quả đó, việc giữ gìn vệ sinh trường học bắt buộc phải là trách nhiệm của toàn thể học sinh, giáo viên, cán bộ nhà trường và cả phụ huynh. Trở lại với thực tế học đường, chúng ta đang chứng kiến những nghịch lý đáng buồn. Một mặt, vẫn có một bộ phận học sinh thể hiện ý thức rất tốt trong việc giữ gìn vệ sinh trường lớp, cùng với đó là nhiều trường học rất nỗ lực tổ chức các hoạt động xây dựng trường học xanh – sạch – đẹp. Nhưng mặt khác, vẫn còn không ít học sinh vô tư xả rác bừa bãi, thản nhiên viết vẽ lên bàn ghế, tường lớp. Đáng buồn hơn, có những nhóm học sinh ăn uống xong không hề dọn dẹp, bỏ lại chiến trường ngổn ngang với suy nghĩ mặc định rằng việc dọn vệ sinh là của lao công. Hệ quả tất yếu là tình trạng rác thải trong trường học vẫn còn xuất hiện ở nhiều nơi, làm xấu đi hình ảnh của chốn học đường. Giải phẫu tâm lý học đường, ta có thể lý giải sự vô tâm này qua nhiều lăng kính. Về nguyên nhân chủ quan, các em học sinh có nhận thức chưa đúng đắn về trách nhiệm cá nhân. Đáng nói nhất là tâm lí ỷ lại, thiếu ý thức tự giác và không có thói quen giữ gìn môi trường chung. Trong tâm lý học hành vi, hiện tượng này có nét tương đồng với "Hiệu ứng bàng quan" (Bystander effect) – khi ở trong đám đông, người ta thường đùn đẩy trách nhiệm vì nghĩ rằng sẽ có ai đó (ở đây là lao công) làm thay mình. Các em chưa thực sự hiểu hết giá trị của môi trường học tập sạch đẹp. Về nguyên nhân khách quan, một số gia đình hiện nay vì quá nuông chiều nên chưa chú trọng giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho con. Nhà trường đôi khi vì mải mê chạy theo thành tích nên còn nặng về kiến thức mà chưa chú ý giáo dục hành vi. Có nơi công tác tuyên truyền còn máy móc, chưa hiệu quả. Đặc biệt, sự hiện diện thường xuyên của lao công đã khiến một số học sinh hình thành tâm lí dựa dẫm, coi sự phục vụ là nghiễm nhiên. Sự thờ ơ này không chỉ làm bẩn một căn phòng, mà nó đang làm "vấy bẩn" cả một nhân cách. Trong Tội phạm học có một lý thuyết mang tên "Thuyết cửa sổ vỡ" (Broken Windows Theory) của James Q. Wilson và George Kelling: nếu một chiếc cửa sổ bị vỡ không được sửa chữa, những người đi ngang qua sẽ nghĩ rằng không ai quan tâm, và họ sẽ ném vỡ những chiếc cửa sổ tiếp theo. Rác thải ở trường học cũng vậy. Hậu quả với bản thân người trẻ là sự đánh mất ý thức trách nhiệm, hình thành thói quen ỷ lại vào người khác và thiếu tinh thần tự giác trong cuộc sống. Nó làm suy giảm ý thức công dân, khiến người trẻ không biết bảo vệ tài sản và môi trường chung, cực kỳ khó hình thành lối sống văn minh. Tính cách sẽ bị ảnh hưởng nặng nề: trở nên vô trách nhiệm trước các vấn đề tập thể, thiếu tinh thần cống hiến và hợp tác. Đối với xã hội và đất nước, điều này làm ô nhiễm môi trường học đường, khiến trường lớp mất mỹ quan, đe dọa sức khỏe học sinh và giáo viên. Đồng thời, nó gia tăng áp lực tàn nhẫn cho những người lao công, khiến khối lượng công việc tăng lên và họ không được tôn trọng đúng mức. Tương lai sẽ ra sao nếu chúng ta tạo nên một thế hệ công dân thiếu ý thức bảo vệ môi trường, gây khó khăn cho việc xây dựng xã hội văn minh, sạch đẹp? Để làm sáng tỏ lập luận, ta có thể nhìn vào những chuyển biến thực tế. Năm 2023, chiến dịch "Làm cho thế giới sạch hơn" do Bộ Tài nguyên và Môi trường phát động trên phạm vi cả nước đã chứng kiến sự tham gia của đông đảo học sinh, sinh viên. Rất nhiều trường học tổ chức dọn vệ sinh khuôn viên, phân loại rác, trồng cây xanh nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường học đường. Hơn thế nữa, Chương trình Green School Program tại nhiều địa phương như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh đã chủ động khuyến khích học sinh trực tiếp tham gia giữ gìn vệ sinh trường lớp, phân loại rác và bảo vệ môi trường. Những chiến dịch này là minh chứng đanh thép cho thấy: xây dựng môi trường học đường sạch đẹp là trách nhiệm chung của toàn thể học sinh và nhà trường chứ không chỉ riêng lao công. Tất nhiên, trong bức tranh chung ấy, ta phải trân trọng và biểu dương rất nhiều học sinh có ý thức tuyệt vời. Các bạn đã tự giác nhặt rác trong sân trường, hăng hái tham gia các câu lạc bộ môi trường và hưởng ứng mạnh mẽ các phong trào như "Ngày thứ bảy xanh", "Chủ nhật xanh". Chính từ đây, bài học về nhận thức và hành động được mở ra. Học sinh cần thay đổi nhận thức: phải hiểu rằng vệ sinh trường học là trách nhiệm của tất cả mọi người, nhận thức được giá trị của môi trường học tập sạch đẹp và hiểu rằng giữ gìn vệ sinh cũng là biểu hiện của văn hóa và nhân cách. Từ suy nghĩ phải biến thành hành động: cam kết không xả rác bừa bãi, bỏ rác đúng nơi quy định, phân loại rác khi có điều kiện. Mỗi cá nhân phải tự giác thường xuyên vệ sinh lớp học, lau bàn ghế sau khi sử dụng, không viết vẽ lên bàn ghế, tường lớp và giữ gìn nhà vệ sinh chung. Đừng ngần ngại tự giác nhắc nhở bạn bè cùng thực hiện, tiết kiệm giấy, hạn chế rác thải nhựa và tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường. Về phía gia đình, cha mẹ cần giáo dục con ý thức giữ gìn vệ sinh từ nhỏ, uốn nắn thói quen ngăn nắp trong sinh hoạt và chính mình phải làm gương trong việc bảo vệ môi trường. Về phía nhà trường, cần tăng cường giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, thường xuyên tổ chức các phong trào vệ sinh trường lớp và đưa nội dung bảo vệ môi trường vào hoạt động trải nghiệm. Sự khích lệ cũng rất quan trọng, nhà trường cần khen thưởng những cá nhân có ý thức tốt. Ý kiến cho rằng vệ sinh trường học chỉ là trách nhiệm của người lao công là hoàn toàn chưa đúng và chưa đầy đủ. Giữ gìn vệ sinh trường học luôn là trách nhiệm chung của mỗi thành viên trong môi trường giáo dục. Nhìn nhận lại bản thân, em hiểu rằng những mảnh rác vô tri có thể phản chiếu sự văn minh của một con người. Chúng ta hãy ngưng đổ lỗi, ngưng đùn đẩy trách nhiệm và cùng nhau cúi xuống nhặt một mảnh rác, bởi đó là cách nhanh nhất để nâng cao nhân cách của chính mình. Bài mẫu chi tiết Mẫu 5 Một trong những bài học đầu tiên của tư duy công dân toàn cầu là: sự thay đổi vĩ đại của trái đất bắt nguồn từ những thói quen siêu nhỏ. Trường học chính là một xã hội thu nhỏ, và một ngôi trường xanh – sạch – đẹp sẽ góp phần tạo nên không gian học tập tích cực, văn minh và thân thiện. Giữa bối cảnh thế giới đang kêu gọi phát triển bền vững, thật đáng báo động khi vẫn có ý kiến cho rằng: "Vệ sinh trường học là trách nhiệm của những người lao công". Đứng trước luồng tư tưởng này, em kiên quyết không đồng tình, bởi giữ gìn vệ sinh trường học không thể bị xem là trách nhiệm riêng của lao công mà phải được tôn vinh là trách nhiệm chung của tất cả mọi người trong nhà trường. Trước khi đi sâu vào phân tích, chúng ta cần làm rõ bản chất của vấn đề. Vệ sinh trường học là một quá trình tổng thể nhằm giữ gìn môi trường học tập sạch sẽ, ngăn nắp, bảo đảm sức khỏe và mỹ quan trong khuôn viên nhà trường. Trong hệ sinh thái đó, người lao công là những nhân sự có nhiệm vụ quét dọn, thu gom rác thải, chăm sóc cảnh quan và giữ gìn vệ sinh chung. Còn trách nhiệm là nghĩa vụ, bổn phận mà mỗi người cần thực hiện để duy trì sự vận hành của tập thể. Chính vì vậy, việc khoán gọn nghĩa vụ bảo vệ môi trường cho một nhóm người là quan niệm phiến diện và chưa đầy đủ. Dù người lao công có trách nhiệm dọn dẹp, nhưng để có một môi trường thực sự bền vững, việc giữ gìn vệ sinh trường học phải là trách nhiệm của toàn thể học sinh, giáo viên, cán bộ nhà trường và cả phụ huynh. Trái ngang thay, bức tranh thực trạng tại nhiều điểm trường hiện nay lại phản chiếu một hiện thực đầy mâu thuẫn. Chúng ta ghi nhận một bộ phận học sinh có ý thức giữ gìn vệ sinh trường lớp xuất sắc, và nhiều trường học đã rất nỗ lực tổ chức các hoạt động xây dựng trường học xanh – sạch – đẹp. Nhưng song song đó, vẫn còn không ít học sinh có thói quen xả rác bừa bãi, viết vẽ lên bàn ghế, tường lớp. Hình ảnh học sinh tụ tập ăn uống xong không dọn dẹp và thản nhiên bỏ đi, cho rằng việc dọn vệ sinh là của lao công, không còn xa lạ. Chính vì thói quen vô trách nhiệm này mà tình trạng rác thải trong trường học vẫn còn xuất hiện ở nhiều nơi, gây nhức nhối trong dư luận. Căn bệnh "vô cảm với môi trường" này được nuôi dưỡng bởi những nguyên nhân sâu xa. Chủ quan mà nói, gốc rễ là do học sinh nhận thức chưa đúng về trách nhiệm cá nhân. Các bạn mắc phải tâm lí ỷ lại, thiếu ý thức tự giác, hoàn toàn thiếu thói quen giữ gìn môi trường chung và chưa hiểu hết giá trị của môi trường học tập sạch đẹp. Tâm lý này phản ánh rất rõ học thuyết "Bi kịch của tài sản chung" (Tragedy of the Commons) của nhà sinh thái học Garrett Hardin: khi một tài sản (sân trường) thuộc về tất cả mọi người, các cá nhân có xu hướng khai thác bừa bãi và đùn đẩy việc bảo vệ cho người khác. Về khía cạnh khách quan, một số gia đình hiện nay chưa thực sự chú trọng giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho con em. Ngành giáo dục và các nhà trường đôi khi còn nặng về kiến thức học thuật mà chưa chú ý giáo dục hành vi. Có nơi công tác tuyên truyền còn hời hợt, chưa hiệu quả. Cùng với đó, chính sự hiện diện thường xuyên của lao công khiến một số học sinh ỷ lại, hình thành tâm lí dựa dẫm. Những tàn dư của tư duy này để lại hậu quả khôn lường cho tương lai. Với bản thân người trẻ, nó khiến họ mất ý thức trách nhiệm, hình thành thói quen ỷ lại vào người khác và thui chột tinh thần tự giác trong cuộc sống. Sự suy giảm ý thức công dân làm họ không biết bảo vệ tài sản và môi trường chung, từ đó khó hình thành lối sống văn minh. Nhân cách của họ cũng bị ảnh hưởng: trở nên vô trách nhiệm trước các vấn đề tập thể, thiếu tinh thần cống hiến và hợp tác. Ở góc nhìn vĩ mô đối với xã hội và đất nước, điều này làm ô nhiễm môi trường học đường, khiến trường lớp mất mỹ quan, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe học sinh và giáo viên. Nó gia tăng áp lực bất công cho lao công, khiến khối lượng công việc của họ tăng lên và không được tôn trọng đúng mức. Nguy hiểm nhất, nó gây ảnh hưởng đến cộng đồng khi tạo ra một thế hệ công dân thiếu ý thức bảo vệ môi trường, làm thui chột hi vọng xây dựng xã hội văn minh, sạch đẹp. Để bác bỏ triệt để lối tư duy này, hãy nhìn vào những chiến dịch xanh đang diễn ra. Năm 2023, chiến dịch "Làm cho thế giới sạch hơn" do Bộ Tài nguyên và Môi trường phát động trên phạm vi cả nước đã ghi nhận sự tham gia của đông đảo học sinh, sinh viên. Nhiều trường học tổ chức dọn vệ sinh khuôn viên, phân loại rác, trồng cây xanh nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường học đường. Không dừng lại ở đó, Chương trình Green School Program tại nhiều địa phương như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh đã được triển khai, khuyến khích học sinh trực tiếp tham gia giữ gìn vệ sinh trường lớp, phân loại rác và bảo vệ môi trường. Những nỗ lực thực tiễn này qua đó cho thấy xây dựng môi trường học đường sạch đẹp là trách nhiệm chung của toàn thể học sinh và nhà trường chứ không chỉ riêng lao công. Tất nhiên, trong cuộc chiến bảo vệ môi trường, vẫn có rất nhiều điểm sáng cần được vinh danh. Có rất nhiều học sinh đáng biểu dương khi luôn tự giác nhặt rác trong sân trường, năng nổ tham gia các câu lạc bộ môi trường và đi đầu hưởng ứng phong trào "Ngày thứ bảy xanh", "Chủ nhật xanh". Từ những điểm sáng đó, thế hệ trẻ cần rút ra bài học nhận thức và hành động quyết liệt. Chúng ta phải khắc sâu nhận thức: hiểu rằng vệ sinh trường học là trách nhiệm của tất cả mọi người, nhận thức được giá trị của môi trường học tập sạch đẹp và hiểu rằng giữ gìn vệ sinh cũng là biểu hiện của văn hóa và nhân cách. Hành động phải bắt đầu ngay lập tức: kiên quyết không xả rác bừa bãi, bỏ rác đúng nơi quy định, phân loại rác khi có điều kiện. Từng cá nhân phải thường xuyên vệ sinh lớp học, lau bàn ghế sau khi sử dụng, không viết vẽ lên bàn ghế, tường lớp và giữ gìn nhà vệ sinh chung. Đồng thời, phải dũng cảm tự giác nhắc nhở bạn bè cùng thực hiện, ưu tiên tiết kiệm giấy, hạn chế rác thải nhựa và tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường. Hệ thống gia đình và nhà trường phải đồng hành: Cha mẹ cần giáo dục con ý thức giữ gìn vệ sinh từ nhỏ, hình thành thói quen ngăn nắp trong sinh hoạt và làm gương trong việc bảo vệ môi trường. Nhà trường cần tăng cường giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, tổ chức các phong trào vệ sinh trường lớp, đưa nội dung bảo vệ môi trường vào hoạt động trải nghiệm và kịp thời khen thưởng những cá nhân có ý thức tốt. Bất kỳ ai bước chân vào cổng trường đều phải nhớ: Giữ gìn vệ sinh trường học là trách nhiệm chung của mỗi thành viên trong môi trường giáo dục. Bằng lòng tự trọng và ý thức của một công dân trẻ, tôi tự nhủ sẽ không để lại gì ngoài những dấu chân và những giá trị tốt đẹp tại ngôi trường của mình. Hãy hành động ngay từ hôm nay để mỗi ngôi trường không chỉ là nơi gieo mầm tri thức, mà còn là cái nôi ươm mầm cho những tâm hồn xanh.
|
Danh sách bình luận